Με την εορταστική περίοδο να έχει ήδη χαθεί για χιλιάδες επιχειρήσεις –και κατ’ επέκταση για τους εργαζόμενους σ’ αυτές- λόγω του λοκντάουν, το πρώτο τρίμηνο του νέου έτους προμηνύεται εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι υποχρεώσεις αργά ή γρήγορα θα πρέπει να βγουν από τον «πάγο» και να αρχίζουν να αποπληρώνονται ενώ οι τζίροι θα είναι σχεδόν μηδενικοί.
Μπορεί η πλήρης εφαρμογή του Πτωχευτικού Κώδικα να μετατίθεται για αργότερα, πιθανότατα για το φθινόπωρο του 2021, δίνοντας πίστωση χρόνου σε χιλιάδες υπερχρεωμένους, ωστόσο ο μεγάλος πονοκέφαλος για την αγορά, τις τράπεζες και την κυβέρνηση είναι η λήξη των προγραμμάτων αναστολής πληρωμής των δανείων (μορατόριουμ) στις 31/12/2021, καθώς η παράταση που έδωσε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΒΑ) έχει γκρίζες ζώνες και αφήνει εκτός μορατόριουμ χιλιάδες δανειολήπτες. Το θέμα αυτό θα κυριαρχήσει στη σημερινή τηλεδιάσκεψη (9 π.μ.) που θα έχει με τις τράπεζες ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο αρμόδιος υφυπουργός Γιώργος Ζαββός.
Η ΕΒΑ έδωσε παράταση των προγραμμάτων αναστολής υπό την προϋπόθεση η διάρκειά τους να μην ξεπερνά τους 9 μήνες. Με δεδομένο ότι το 9μηνο ξεκινάει να «τρέχει» από την πρώτη υπαγωγή στο πρόγραμμα, δηλαδή μεταξύ Μαΐου – Ιουνίου για την πλειονότητα των δανειοληπτών, χιλιάδες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα θα κληθούν μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2021 να ξεκινήσουν να πληρώνουν τα δάνειά τους.
Ετσι, κυβέρνηση και τράπεζες καλούνται να βρουν μια φόρμουλα ουσιαστικής παράτασης των μορατόριουμ, κυρίως για κλάδους όπως της εστίασης, που εκτός εξαιρετικού απροόπτου δεν θα ανοίξει άμεσα (σήμερα αναμένονται οι σχετικές ανακοινώσεις από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο).
Η φόρμουλα αυτή θα αναζητηθεί μέσω μια διασταλτικής ερμηνείας της απόφασης της ΕΒΑ, απόφαση που ήδη άλλες χώρες έχουν ερμηνεύσει με διαφορετικό τρόπο από αυτόν της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών, κυρίως σε ό,τι αφορά το 9μηνο.
Οι τράπεζες έχουν σχεδιάσει και προαναγγείλει προγράμματα σταδιακής επαναφοράς στην κανονικότητα των πληρωμών ώστε να μην υπάρξει έκρηξη «κόκκινων» δανείων μετά τη λήξη των μορατόριουμ (καταβολή μικρότερης δόσης για 1-2 χρόνια) ωστόσο γίνεται ολοένα και πιο ορατό το ενδεχόμενο χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μην είναι σε θέση να καταβάλλουν έστω και μια κουτσουρεμένη δόση. Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα στη σημερινή ατζέντα είναι αυτό της εφαρμογής του Πτωχευτικού Κώδικα και αποτελεί συνέχεια, σε υψηλότερο επίπεδο, της χθεσινής ευρείας σύσκεψη στο Μαξίμου που συγκάλεσε ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Ακης Σκέρτσος με τη συμμετοχή του υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα, εκπροσώπους των τραπεζών –σε επίπεδο γενικών διευθυντών– συναρμόδιων υπουργείων, της ΑΑΔΕ, του ΕΦΚΑ κ.α.
Αν και δεν υπήρξαν τελικές αποφάσεις, το επικρατέστερο και… ρεαλιστικό σενάριο είναι ο νέος Κώδικας να εφαρμοστεί τμηματικά -με άμεση εφαρμογή των εξωδικαστικό των φυσικών προσώπων από την 1η Απριλίου- καθώς η πλήρης εφαρμογή του δεν… προβλέπεται, σύμφωνα και με τον σύμβουλο της κυβέρνησης, πριν από τον Οκτώβριο του 2021. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση «πέταξε το μπαλάκι» σε τράπεζες και servicers (εταιρείες διαχείρισης δανείων) τονίζοντας ότι πρέπει να έχουν ολοκληρώσει όλες τις απαιτούμενες ενέργειες μέχρι το τέλος Μαρτίου, πριν την επόμενη αξιολόγηση των θεσμών.
Ωστόσο, τράπεζες και servicers ανταπαντούν ότι για την εφαρμογή του νόμου απαιτούνται δεκάδες υπουργικών αποφάσεων και υποπρογράμματα για την πλατφόρμα, η ανάπτυξη της οποίας είναι ευθύνη κυρίως της πολιτείας.
Σε ό,τι αφορά τη δευτερογενή νομοθεσία, δηλαδή τις Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, στις λεπτομέρειες των οποίων κρύβεται ο «διάολος», οι τράπεζες ζήτησαν να υπάρξει συντονισμός.
