Μένεα κατά πάντων πνέει ο Τραμπ λίγες εβδομάδες πριν από τη λήξη της θητείας του κι επόμενο ήταν από την (άδικη) οργή του να μη γλιτώσουν ούτε οι δικοί του. «Η αδύναμη και κουρασμένη ρεπουμπλικανική «ηγεσία» θα επιτρέψει την έγκριση του κακού αμυντικού προϋπολογισμού […] Μια ντροπιαστική πράξη δειλίας και απόλυτης υποταγής αδύναμων ανθρώπων στις Μεγάλες Εταιρείες Τεχνολογίας. Διαπραγματευτείτε έναν καλύτερο προϋπολογισμό ή βρείτε καλύτερους ηγέτες, ΤΩΡΑ!». Τα σημαντικότερα σημεία της έκρηξής του όπως την εξέφρασε στο τουίτερ.
Το φυσούσε και δεν κρύωνε ο Αμερικανός πρόεδρος με το γεγονός ότι πολλοί Ρεπουμπλικανοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων ένωσαν τις δυνάμεις τους με τους Δημοκρατικούς και απέρριψαν με συντριπτική πλειοψηφία (322-87) το βέτο που είχε ασκήσει στον ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό.
Το θέμα είχε πάρει ήδη από χθες τον δρόμο της Γερουσίας όπου η συζήτηση για την άμυνα σε συνδυασμό με το νομοσχέδιο για νέα, αυξημένη οικονομική ενίσχυση προς τους πολίτες λόγω Covid-19 υποσχόταν καυτές πολιτικές μέρες ακριβώς πάνω στο κλείσιμο του έτους.
109 βουλευτές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος μαζί με 212 συναδέλφους τους από το Δημοκρατικό Κόμμα καταψήφισαν το βέτο του Τραμπ στο νομοσχέδιο για τις αμυντικές δαπάνες (National Defense Authorization Act/NDAA) που προβλέπει αύξηση κατά 3% στους μισθούς των στρατιωτικών, πάνω από 740 δισ. δολάρια για στρατιωτικά προγράμματα και παράλληλα αγγίζει και ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Οπως την επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας για την απόκτηση των ρωσικών πυραύλων S-400 και κατά εταιρειών που εμπλέκονται στην κατασκευή τόσο του ρωσο-τουρκικού αγωγού TurkStream, όσο και του Nord Stream 2 για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στη Γερμανία και από εκεί στην Ευρώπη.
«Η Βουλή έπραξε αυτό που της αναλογούσε για να διασφαλίσει ότι ο NDAA θα γίνει νόμος του κράτους παρά τις επικίνδυνες απόπειρες του προέδρου να τον σαμποτάρει» δήλωσε η πρόεδρος του Σώματος, Νάνσι Πελόζι. Καταπέλτες όμως υπήρξαν και αρκετοί Ρεπουμπλικανοί, όπως ο Μακ Θορνπέρι από το Τέξας ο οποίος προέτρεψε τους συναδέλφους του να μην αφήσουν την πολιτική να υπαγορεύσει την ψήφο τους. «Η απόφασή σας πρέπει να βασίζεται στον όρκο που όλοι πήραμε, ο οποίος ήταν στο Σύνταγμα και όχι σε οποιοδήποτε άτομο ή οργανισμό» τόνισε.
Η πρώτη φορά
Ο NDAA ψηφίζεται κάθε χρόνο επί 60 συναπτά έτη. Φέτος ήταν η πρώτη φορά που ο πρόεδρος άσκησε βέτο πριν από τις 23 Δεκεμβρίου σε έναν νόμο που είχε εγκριθεί κι από τα δύο Σώματα του Κογκρέσου με ευρεία πλειοψηφία. Ηταν όμως και η πρώτη φορά που καταρρίφθηκε -τουλάχιστον από τη Βουλή- ένα από τα εννέα συνολικά βέτο που έθεσε κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Ο Τραμπ επικαλέστηκε διάφορους λόγους. Το γεγονός, για παράδειγμα, ότι το νομοσχέδιο προβλέπει τη μετονομασία στρατιωτικών βάσεων που φέρουν τα ονόματα ηγετών της Συνομοσπονδίας. Είχε ζητήσει επίσης να αλλάξουν διατυπώσεις που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν το σχέδιό του να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από το Αφγανιστάν ή τη Γερμανία. Απαίτησε μάλιστα να συμπεριληφθεί διάταξη για να μειωθούν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες θα απολαμβάνουν νομική προστασία οι εταιρείες που διαχειρίζονται ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, επειδή θεωρεί ότι είναι προκατειλημμένες εναντίον του (εξ ου και το οργισμένο μήνυμα στην αρχή του κειμένου).
Η τελική απόφαση βρίσκεται στα χέρια τής υπό ρεπουμπλικανική πλειοψηφία Γερουσίας, η οποία αρχικά είχε εγκρίνει το NDAA με ευρύτατη πλειοψηφία (84-13). Αν παραμείνει πιστή στην αρχική της θέση και απορρίψει και αυτή το βέτο του Τραμπ, θα σηματοδοτήσει το δεύτερο ηχηρό χαστούκι προς τον απερχόμενο πρόεδρο από το δικό του στρατόπεδο μέσα σε λίγες μέρες. Πάντως ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στο Σώμα Μιτς Μακόνελ, ο οποίος σπάνια κοντράρει δημόσια τον Τραμπ, ζήτησε την έγκριση του αμυντικού νομοσχεδίου επισημαίνοντας πως το Κογκρέσο θα πρέπει να συνεχίσει την 60ετή παράδοσή του.
Παράλληλα όμως ο Μακόνελ χθες έβαλε αρχικά «πάγο» στο άλλο νομοσχέδιο που ενέκρινε η Δευτέρα η Βουλή με ευρεία συμμετοχή και των Ρεπουμπλικανών για τη χορήγηση επιπλέον ατομικού βοηθήματος ύψους 2.000 δολαρίων στους πληγέντες από την πανδημία Αμερικανούς. Αυτό δηλαδή που ζητούσε και ο Τραμπ όταν αρνιόταν να υπογράψει τη χορήγηση του πακέτου ενίσχυσης ύψους 900 τρισ. και που επανέλαβε και χθες μέσω τουίτερ.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, συνέδεσε την ψήφιση του αμυντικού προϋπολογισμού με την έγκριση του νομοσχεδίου για τα βοηθήματα των 2.000 δολαρίων που έφτασε από τη Βουλή. Ο Σάντερς προσπαθεί να συσπειρώσει γύρω του κι άλλους Δημοκρατικούς καθώς η υπέρβαση ενός προεδρικού βέτο προϋποθέτει διευρυμένη πλειοψηφία δύο τρίτων.
Με το ίδιο αίτημα πάντως συντάσσονται και κάποιοι Ρεπουμπλικανοί. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Ντέιβιντ Πέρντιου και η Κέλι Λέφλερ, οι δυο γερουσιαστές της Τζόρτζια η τύχη των οποίων θα κριθεί στις επαναληπτικές εκλογές που θα γίνουν στην Πολιτεία στις 5 Ιανουαρίου. Μαζί με αυτές θα κριθεί και ο συσχετισμός των δυνάμεων στη Γερουσία, καθώς αν τις κερδίσουν οι Δημοκρατικοί, οι Ρεπουμπλικανοί θα χάσουν την πλειοψηφία και σε αυτό το Σώμα του Κογκρέσου. Ανάγκα και οι Ρεπουμπλικανοί γίνονται ενίοτε λιγάκι «σοσιαλιστές»…
