Γκρίζες ζώνες στην παράταση της αναστολής δόσεων δανείων

Διευκρινίσεις από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ) ζητούν οι τράπεζες -ελληνικές και ξένες- για το θέμα της επέκτασης των προγραμμάτων αναστολής πληρωμής δόσεων δανείων (μορατόρια).

Η ΕΒΑ μπορεί να έδωσε το «πράσινο φως για παράταση μέχρι το τέλος Μαρτίου, ωστόσο οι περιορισμοί που βάζει θα θέσουν χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν πληγεί από την πανδημική κρίση εκτός της προστασίας των μορατόριων παρά το γεγονός ότι η επιστροφή των εισοδημάτων τους στην κανονικότητα, δηλαδή η δυνατότητα αποπληρωμής των υποχρεώσεών τους, δεν είναι ακόμα ορατή.

Ειδικότερα, βάσει της απόφασης της ΕΒΑ, η παράταση θα ισχύσει μόνο για δάνεια που έχουν τεθεί σε αναστολή για λιγότερο από εννέα μήνες στο σύνολο, περιλαμβανομένων ανάλογων ρυθμίσεων. Ετσι, οι τράπεζες ζητούν διευκρινίσεις για το τι μέλλει γενέσθαι -και σε επίπεδο τραπεζικών ισολογισμών- με τα μορατόρια ειδικών κατηγοριών (π.χ. ξενοδοχείων) που ήδη «τρέχουν» και λήγουν στο τέλος του 2021.

Το εννεάμηνο που θέτει η ΕΒΑ, πρακτικά σημαίνει ότι το δάνειο ενός επιχειρηματία της εστίασης –ή ενός εργαζόμενου του κλάδου- που μπήκε σε αναστολή από τον Μάρτιο και δούλεψε κουτσά-στραβά 4-5 μήνες θα πρέπει από την 1η Ιανουαρίου 2021 να αρχίσει να αποπληρώνεται. Ωστόσο, ακόμα κι αν λήξει αύριο το lockdown και η επαναλειτουργία του κλάδου γίνει χωρίς κανέναν απολύτως περιορισμό, θεωρείται μάλλον δύσκολο να αρχίσει να αποπληρώνεται κανονικά, με δεδομένο μάλιστα ότι υπάρχουν κι άλλες συσσωρευμένες υποχρεώσεις.

Ετσι οι τράπεζες δρομολογούν λύσεις για τους δανειολήπτες αυτής της κατηγορίας, καθώς σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, τα δάνεια σε αναστολή ανέρχονται στα 20,6 δισ. ευρώ. Στην πλειονότητά τους αυτά εντάχθηκαν στα μορατόρια τον Μάρτιο και στο τέλος του χρόνου συμπληρώνουν 9 μήνες. Οι λύσεις αυτές περιλαμβάνουν μικρότερες δόσεις για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα (step up) ώστε να επιστρέψουν σταδιακά στην κανονικότητα οι πληρωμές, «σπάσιμο» του δανείου (spit and balance) ενώ πολλά από αυτά τα δάνεια εντάσσονται στο πρόγραμμα «Γέφυρα».

Η ΕΒΑ εξάλλου ζητάει από τα πιστωτικά ιδρύματα να τεκμηριώσουν τα σχέδιά τους για να εκτιμήσουν αν τα ανοίγματα που υπόκεινται σε γενικούς περιορισμούς πληρωμής μπορούν ή όχι να πληρωθούν, δηλαδή καλεί τις τράπεζες να «σκανάρουν» διεξοδικά τα χαρτοφυλάκια των δανείων ώστε να διασφαλίσουν ότι τα δάνεια που είναι στον «πάγο» και είναι δύσκολο να εξυπηρετούνται κανονικά, να υπαχθούν στην κατηγορία «unlike to pay».