Με διευρυμένη ατζέντα στη Λισαβόνα

Ευρωπαϊκά και διμερή θέματα συζήτησαν με αφορμή την πορτογαλική προεδρία στην Ε.Ε. κατά το τρέχον εξάμηνο οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Αντόνιο Κόστα ● Την αλληλεγγύη του σε Ελλάδα και Κύπρο απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις εξέφρασε ο οικοδεσπότης ● Υπέρ το δέον αισιόδοξος για τα εμβόλια εμφανίστηκε ο Ελληνας πρωθυπουργός

Ελληνοτουρκικά, Ταμείο Ανάκαμψης, προσφυγικό, πανδημία και διμερείς σχέσεις βρέθηκαν στην ατζέντα της χθεσινής συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πορτογάλο πρωθυπουργό Αντόνιο Κόστα στη Λισαβόνα, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ότι η χώρα της Ιβηρικής ανέλαβε την προεδρία της Ε.Ε. για το πρώτο εξάμηνο του έτους, διαδεχόμενη τη Γερμανία.

Από την Πορτογαλία ο Κυρ. Μητσοτάκης θέλησε πρώτα απ’ όλα να στείλει μήνυμα προς την Τουρκία σχετικά με την έναρξη διερευνητικών επαφών, λέγοντας ότι «ίσως έχει έρθει η ώρα να σταματήσουμε να παίζουμε τις κουμπάρες και να καθίσουμε στο τραπέζι να βρούμε μια ημερομηνία και να ξεκινήσουμε ουσιαστικά τις επαφές» (αργότερα ανακοινώθηκε ως ημερομηνία έναρξής τους η 25η Ιανουαρίου), ενώ επανέλαβε την ελληνική θέση για διάλογο με αντικείμενο «το ένα βασικό, κύριο ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζουμε που δεν είναι άλλο από την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο», την ώρα που ακόμα και χθες η Τουρκία, διά του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου, επέμενε σε διάλογο χωρίς προϋποθέσεις, δηλαδή στη διεύρυνση της ατζέντας των συνομιλιών με θέματα που η Ελλάδα δεν συζητάει, όπως η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου ή οι «γκρίζες ζώνες».

Το Ταμείο Ανάκαμψης

Από την πλευρά του ο Πορτογάλος πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Πορτογαλία και η Ε.Ε. έχουν εκφράσει «την πλήρη αλληλεγγύη τους τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Κύπρο, καθώς και την απαίτηση να υπάρχει σεβασμός για την εδαφική ακεραιότητά» τους, προσθέτοντας ότι «όταν αμφισβητείται η εδαφική κυριαρχία οποιουδήποτε κράτους-μέλους, τίθεται υπό αμφισβήτηση και η εδαφική ακεραιότητα ολόκληρης της Ε.Ε.», ενώ εξέφρασε την επιθυμία να βρεθεί «και πάλι με την Τουρκία ένα επίπεδο παραγωγικής σχέσης» και «μια νέα σχέση, χωρίς φυσικά να ξεχνάμε τα δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου».

Πέρα από τα ελληνοτουρκικά, οι δύο πρωθυπουργοί συζήτησαν ακόμα για τις διμερείς σχέσεις, κάνοντας λόγο για ανάγκη ενίσχυσης των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών. Συζήτησαν επίσης για το Ταμείο Ανάκαμψης, με τον Κυρ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι «είναι επιβεβλημένο σήμερα να ξεκινήσει η εκταμίευση των πόρων του το συντομότερο δυνατό», ενώ συζητήθηκε και το προσφυγικό. «Συζητήσαμε και ζητήματα τα οποία είναι δύσκολα και μερικές φορές δημιουργούν διχασμό στην Ε.Ε. […] όπως για παράδειγμα στο ζήτημα του Συμφώνου Μετανάστευσης», είπε ο Α. Κόστα, ο οποίος επισήμανε ότι η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει δυσανάλογα τις χώρες πρώτης υποδοχής.

«Παράλληλο σύμπαν»

Στην ατζέντα ήταν, τέλος, το θέμα της πανδημίας και των εμβολιασμών, με τον Κυρ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι «έχουμε τρεις δύσκολους μήνες μπροστά μας», προσθέτοντας ότι «από ένα σημείο και πέρα θα έχουμε περισσότερα εμβόλια από αυτά που χρειαζόμαστε. Εχουμε όλοι παραγγείλει περισσότερα εμβόλια από αυτά τα οποία ξέρουμε ότι μπορούμε να κάνουμε και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι συμφωνήσαμε όλοι να αγοράσουμε τα εμβόλια σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Δήλωση που προκάλεσε την αντίδραση του εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ Νάσου Ηλιόπουλου, ο οποίος ανέφερε ότι «ο κ. Μητσοτάκης ίσως να ζει σε κάποιο παράλληλο σύμπαν», προσθέτοντας ότι «όλοι οι επιστήμονες προειδοποιούν πως με το ρυθμό εμβολιασμού στην Ελλάδα δεν πρόκειται να επιτευχθεί ανοσία μέσα στο 2021 […] Το θέμα δεν είναι μόνο πόσα εμβόλια αλλά και πότε θα έρθουν ώστε να εμβολιαστούν οι πολίτες. Αντί να παίζει με τις λέξεις, θα περιμέναμε να πάρει μια πρωτοβουλία για άρση της πατέντας παρουσία του προεδρεύοντος της Ε.Ε.».