Τα παράδοξα των Προδικαστικών Προσφυγών

Εύλογα ερωτήματα προκάλεσε το γεγονός ότι στο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για την επιτάχυνση των εκκρεμών υποθέσεων του Νόμου Κατσέλη είχε ενταχθεί κεφάλαιο δώδεκα άρθρων (53-64) για τη λειτουργία της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών (ΑΕΠΠ), που είχε συγκροτηθεί βάσει του ν. 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις. Και τα ερωτήματα ενισχύθηκαν όταν έγινε γνωστό ότι τα συναρμόδια υπουργεία (Ανάπτυξης, Υποδομών και Αμυνας) παρουσίασαν χθες στο υπουργικό συμβούλιο νομοσχέδιο με αλλαγές στον ισχύοντα νόμο για τις δημόσιες συμβάσεις. Τα ερωτήματα απαντήθηκαν εν μέρει όταν ο υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε στη Βουλή ότι αποσύρονται οι διατάξεις για την ΑΕΠΠ, για να ενταχθούν στο συναφές νομοσχέδιο.

Αν και λύθηκε το «χωροταξικό» θέμα των διατάξεων, δεν λύθηκαν οι απορίες για το περιεχόμενό τους, στο οποίο κατά πληροφορίες διατυπώνει αντιρρήσεις και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αν υποθέσουμε ότι οι διατάξεις για την ΑΕΠΠ όπως δημοσιοποιήθηκαν στο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι οι τελικές, αξίζει να επισημάνουμε μερικά άκρως προβληματικά στοιχεία:

■ Η Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών είναι όργανο που θεσπίστηκε ως ανεξάρτητη αρχή για να εξασφαλίσει διαφάνεια και ασφάλεια σε όλους τους διαγωνισμούς δημόσιων συμβάσεων, εξετάζοντας τις ενστάσεις των υποψήφιων αναδόχων. Οι προσφυγές αντιστοιχούν σε συμβάσεις και προμήθειες ετήσιου προϋπολογισμού από 4 έως 6 δισ. ευρώ.

■ Με τις προτεινόμενες αλλαγές υποχωρούν επικίνδυνα οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας της ΑΕΠΠ. Kαταργείται η επιλογή των 30 μελών της Αρχής από το ΑΣΕΠ και προβλέπεται διορισμός από τριμελή επιτροπή με εισηγητή τον πρόεδρο της ΑΕΠΠ.

■ Ο πρόεδρος της ΑΕΠΠ αποκτά και το δικαίωμα να συγκροτεί κατά βούληση τα τριμελή κλιμάκια, αλλά και να αναθέτει κάθε προσφυγή σε κλιμάκιο επιλογής του, αντί της κυκλικής και τυχαίας ανάθεσης.

■ Η θητεία του προέδρου και των μελών της μπορεί να φτάνει τα δέκα χρόνια, αντί των πέντε που ισχύουν σήμερα, ώστε να αποφεύγεται η ανάπτυξη «εξαρτήσεων».

■ Καταργείται η Νομική Υπηρεσία και αντικαθίσταται από γραφείο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Αυτό ίσως αποδειχθεί το πιο προβληματικό στοιχείο των αλλαγών, καθώς προκύπτει εξόφθαλμη σύγκρουση συμφερόντων, όταν ένας σύμβουλος του ΝΣΚ χρειαστεί να εκπροσωπήσει δικαστικά την ΑΕΠΠ έχοντας ως αντίδικο άλλον σύμβουλο του ΝΣΚ που εκπροσωπεί τον αναθέτοντα δημόσιο φορέα. Με λίγα λόγια, διαμορφώνεται το ενδεχόμενο το ελληνικό κράτος να στρέφεται κατά του εαυτού του…

Θα περιμένουμε φυσικά το «γράμμα» των τελικών διατάξεων για την ΑΕΠΠ, όταν παρουσιαστεί όλο το νομοσχέδιο για τις δημόσιες συμβάσεις. Αν πάντως παραμείνει το παραπάνω «πνεύμα» τους, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσουν περιπέτειες. Και στην Αθήνα αλλά και στις Βρυξέλλες.