Νέα τροφή για ελπίδα στον εξαντλητικό αγώνα κατά της φονικής πανδημίας του νέου κορονοϊού δίνουν τα ενθαρρυντικά -πλην όχι τελικά- αποτελέσματα της τρίτης φάσης των κλινικών δοκιμών για την ανάπτυξη εμβολίου, που ανακοίνωσε χθες η εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna.
Σύμφωνα με την προσωρινή ανάλυση των έως τώρα δεδομένων, το πειραματικό της εμβόλιο, δύο δόσεων, είναι αποτελεσματικό κατά 94,5% – ποσοστό «πραγματικά εντυπωσιακό», όπως εκτίμησε ο έγκριτος Αμερικανός επιδημιολόγος Αντονι Φάουτσι, που έχει δηλώσει πως θα ήταν ευχαριστημένος ακόμα και με ένα εμβόλιο αποτελεσματικό κατά 60%.
Παρά την αισιοδοξία πάντως που καλλιεργεί η δεύτερη σχετική ανακοίνωση από αμερικανική εταιρεία (είχε προηγηθεί η φαρμακευτική Pfizer, σε συνεργασία με τη γερμανική BioNTech), τα αναπάντητα ερωτήματα παραμένουν αρκετά, ενώ δεν λείπουν κι οι βαρυσήμαντες προειδοποιήσεις πως ακόμα και το πολυπόθητο εμβόλιο δεν αποτελεί πανάκεια έναντι της πανδημίας.
Η ανάπτυξη εμβολίων και των δύο εταιρειών εδράζεται στην ίδια πρωτοποριακή τεχνολογία mRNA. Τα προσωρινά αποτελέσματα της Moderna υποδεικνύουν πως το δικό της είναι δραστικό και σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ οι παρενέργειές του (πόνος ή/και ερεθισμός στο σημείο εμβολιασμού, αίσθημα κόπωσης, μυαλγία, πονοκέφαλος) είναι προσώρας ήπιες και βραχυχρόνιες. Ακολουθώντας τα βήματα της ανταγωνίστριας Pfizer, η Moderna σκοπεύει το επόμενο διάστημα να ζητήσει αδειοδότηση για επείγουσα χρήση από την αρμόδια ρυθμιστική αρχή των Ηνωμένων Πολιτειών, τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).
Ακόμα κι αν την πάρει πάντως, το εμβόλιό της δεν αναμένεται να διατεθεί εκτός ΗΠΑ πριν από το 2021. Η εταιρεία -που έχει ήδη λάβει 2,48 δισεκατομμύρια δολάρια από την κυβέρνηση Τραμπ, στο πλαίσιο χρηματοδότησης των ερευνών της και συμφωνίας για παραγγελία τουλάχιστον 100 εκατομμυρίων δόσεων (με δυνατότητα αγοράς 400 εκατ. δόσεων επιπλέον)- υποστηρίζει πως θα έχει 20 εκατ. δόσεις του εμβολίου έτοιμες για τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από το τέλος του χρόνου και ευελπιστεί να παράξει 500 εκατ. με ένα δισ. δόσεις το επόμενο έτος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την πλευρά της ανήγγειλε χθες την ολοκλήρωση των διερευνητικών συνομιλιών με τη Moderna για πιθανή αγορά 80-160 εκατ. δόσεων, καθώς και την έγκριση συμφωνίας (την πέμπτη συνολικά μέχρι τώρα) με τη γερμανική CureVac για απόκτηση έως και 405 εκατ. δόσεων του δικού της υποψήφιου εμβολίου.
Πέραν των ερωτημάτων που εξακολουθούν να εγείρονται σχετικά με τη διάρκεια της ανοσίας που θα μπορεί να παράσχει το εμβόλιο της Moderna, δεν έχει ξεκαθαριστεί επίσης αν σταματά μόνο τη βαριά ασθένεια από Covid-19 ή αν εμποδίζει και τη μετάδοση του ιού από τους νοσούντες. Φαίνεται πάντως να πλεονεκτεί σε πρακτικό επίπεδο συγκριτικά με εκείνο της Pfizer, καθώς το τελευταίο πρέπει να παραμένει σε βαθιά κατάψυξη (-70 έως -80 βαθμών Κελσίου) από την ώρα της παραγωγής του μέχρι τη στιγμή του εμβολιασμού. Η Moderna, αντίθετα, υποστηρίζει πως το δικό της μπορεί να αποθηκευτεί σε κανονικές θερμοκρασίες ψύξης (από 2 έως 8 βαθμούς Κελσίου) για διάστημα ενός μήνα.
Ετερο μείζον ζήτημα είναι βέβαια η τιμή, αφού είναι πολλά τα λεφτά (και τα συμφέροντα) που παίζονται. Το εμβόλιο της Moderna αναμένεται να είναι σαφώς ακριβότερο από εκείνο της Pfizer και άλλων εταιρειών που βρίσκονται αντίστοιχα στην τελική ευθεία για ανάπτυξη εμβολίου.
Αρκετοί επιστήμονες, τέλος, όπως και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαιρέτισαν μεν τα πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα που ανακοίνωσε η Moderna, τόνισαν ωστόσο πως δεν πρέπει επ’ ουδενί να υπάρξει εφησυχασμός, αφού «ένα εμβόλιο από μόνο του δεν θα βάλει τέλος στην πανδημία», όπως υπογράμμισε ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς. «Ενα εμβόλιο θα συμπληρώσει τα υπόλοιπα εργαλεία που διαθέτουμε, δεν θα τα αντικαταστήσει», δήλωσε κατηγορηματικά, επισημαίνοντας πως θα πρέπει να συνεχιστούν με την ίδια ένταση τόσο τα ατομικά μέτρα υγιεινής, όσο και τα προγράμματα διαγνωστικών τεστ, ιχνηλάτησης των επαφών κρουσμάτων και απομόνωσης των θετικών φορέων του ιού.
