Οι πόλεις είναι παλίμψηστα – παλίμψηστα εικόνων, μνήμης, βιωμάτων. Αλλεπάλληλες στρώσεις από μορφές που είχαν στο παρελθόν ενοικούν στο σώμα τους, μορφές οι οποίες κουβαλάνε την πραγματική ζωή πραγματικών ανθρώπων που έζησαν σε αυτές αλλά ταυτόχρονα και φαντασιακές προβολές που αποτυπώθηκαν σε μικρές ή μεγάλες παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο. Ως ζώντες οργανισμοί, οι πόλεις είναι στη φύση τους να αλλάζουν, άλλοτε οργανικά άλλοτε βίαια.
Πρόσφατα στην Αθήνα επιχειρήθηκε μια μείζονος κλίμακας παρέμβαση από τον δήμαρχο Κώστα Μπακογιάννη. Οι καλές προθέσεις του έργου δεν αμφισβητήθηκαν, εξ ου και η στήριξη που είχε από τις άλλες δημοτικές παρατάξεις. Αλλο πράγμα, ωστόσο, οι προθέσεις κι άλλο ο τρόπος με τον οποίο επιχειρούμε να τις πραγματοποιήσουμε.
Σε μια πόλη μουδιασμένη από την καραντίνα, αντί για έργο που να αποτυπώνει όραμα ενοποίησης κομβικών περιοχών και τοπόσημων της πόλης, αυτό που είδαμε έκπληκτοι να γίνεται ήταν μέσα σε δυο εβδομάδες να στήνεται ένα θεατρικό σκηνικό. Ενα σκηνικό κακόγουστο, ακριβοπληρωμένο, που επιπλέον για να λειτουργήσει δέχτηκε κατά τρόπο παντελώς αυθαίρετο –όπως δηλοί και η σχετική πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ– τη θωπεία της κυβερνητικής εξουσίας, η οποία καταχρώμενη τη συνθήκη της υγειονομικής κρίσης λόγω κορονοϊού επέβαλε κυκλοφοριακά μέτρα διευκόλυνσης του Μεγάλου Περιπάτου.
Η δήλωση του Κώστα Μπακογιάννη ότι «βγήκε και δεν βγήκε» ο Μεγάλος Περίπατος και κυρίως το γεγονός ότι χαρακτήρισε τις έως τώρα παρεμβάσεις στο κέντρο της Αθήνας ως «προσομοίωση» του αληθινού έργου, ως «ζωγράφισμα» στον χώρο των επιχειρούμενων αλλαγών, αποτυπώνουν την ουσία του ζητήματος. Κι η ουσία του ζητήματος δεν είναι η ορθότητα της επιλογής αλλά το πολιτικό ήθος που διαγράφεται μέσα από αυτήν την προκλητικά αβασάνιστη άσκηση της πολιτικής και την ακόμη προκλητικότερη κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος σε έργα προσομοίωσης.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα του καιρού μας είναι η απαξίωση της πολιτικής, το έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς, η γενικευμένη αίσθηση ότι η πολιτική διέπεται από κυνισμό. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο είναι επικριτέος ο δήμαρχος Αθηναίων, διότι με την ευκολία με την οποία σπατάλησε κοντά δύο εκατομμύρια ευρώ όχι σε αληθινά έργα αλλά σε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε ως προσομοίωση του κυρίως έργου, με την αντίληψη ότι μπορεί να επιβάλει αλλαγές στην πόλη σαν αυτή να αποτελεί επιτραπέζιο παιχνίδι, με τη συνολική αυτή στάση κανονικοποιεί τον κυνισμό και καταφέρνει χτύπημα στην αξιοπιστία της πολιτικής και των πολιτικών.
Σε μια εποχή που χρειαζόμαστε την πολιτική περισσότερο από ποτέ άλλοτε, έχει τεράστια σημασία το ίχνος που αφήνει μέσα από τη στάση και τις επιλογές του ένας νέος πολιτικός, αν θα είναι δηλαδή ίχνος αλαζονείας και κυνισμού ή ίχνος έμπρακτου σεβασμού των πολιτών και του δημόσιου χρήματος. Το συμβολικό αντίκρισμα των πράξεων των δημόσιων προσώπων είναι η μαγιά για το πολιτικό ψωμί του μέλλοντος.
* καλλιτέχνιδα, ακτιβίστρια
