Η νοσηρή δράση τού «υπεράνω υποψίας» Κων. Λαλαούνη

«Πόση ώρα χρειάζεται για να κινηθεί ένα χέρι προς τα γεννητικά όργανα;» ήταν η αφοπλιστική ερώτηση του Μ.Κ., 30 χρονών σήμερα, προς τους συνηγόρους υπεράσπισης του 90χρονου πια Κωνσταντίνου Λαλαούνη, για δεκαετίες προέδρου και διευθυντή του ιδρύματος Παιδικό Σπίτι στον Πειραιά μέχρι το 2013, η δίκη του οποίου συνεχίστηκε σε δεύτερο βαθμό την Παρασκευή.

Ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε πρωτόδικα το 2017 σε 40 χρόνια κάθειρξη χωρίς αναστολή για κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση αποπλάνηση ανηλίκων και κατάχρηση ανηλίκων σε ασέλγεια. Ο δεύτερος βαθμός στο Μεικτό Ορκωτό Εφετείο ολοκληρώθηκε το 2018, επαναλήφθηκε στις αρχές του 2020 ύστερα από αίτηση ακύρωσης του κατηγορούμενου, την οποία έκανε δεκτή ο Αρειος Πάγος, αναβλήθηκε το καλοκαίρι λόγω αιφνιδιαστικού προβλήματος της έδρας και επαναλήφθηκε πριν από λίγες εβδομάδες με νέα σύνθεση.

Για τέταρτη φορά στη δικαστική αίθουσα ο Μ.Κ., το μεγαλύτερο από τα τρία αδέλφια-βασικούς μάρτυρες κατηγορίας, επανέλαβε με εμφανή δυσκολία όσα τρομερά έζησε ο ίδιος και άκουσε ή είδε να ζουν άλλοι τρόφιμοι απ’ όταν μπήκε στο ίδρυμα το 1998 μέχρι την ενηλικίωσή του. Μίλησε για «αγγίγματα συχνά, τακτικά, μέχρι πριν πάω στο Λύκειο, όταν βρήκα τη δύναμη ν’ αντισταθώ» και για «φιλιά στο πρόσωπο, στο μάγουλο, στο στόμα, στα γεννητικά όργανα, στον πισινό», πάνω και μέσα από τα ρούχα, «με κάθε δυνατό τρόπο».

Χτυπήματα και τιμωρίες

Είπε ότι άκουγε πως γίνονταν αυτά και στα άλλα παιδιά, αλλά δεν τα συζητούσαν μεταξύ τους. «Δεν μπορούσα να σηκώσω και το βάρος να ξέρω τι έχει κάνει στ’ αδέλφια μου» είπε. Μίλησε επίσης για ένα απειλητικό και τιμωρητικό περιβάλλον. «Μέχρι τα 15 μου είχα δεχτεί πολλές φορές χτυπήματα στο κεφάλι, στο πρόσωπο, τιμωρίες να μείνω κλεισμένος στο δωμάτιο, “σήμερα δεν θα βγεις να φας, σήμερα δεν θα παίξεις”, με έβαζε να σηκώνω τενεκέδες λάδι που ισοδυναμούσαν με το βάρος μου. Εννοείται ότι φοβόμουν».

Οταν σε κάποια ετήσια εξομολόγηση στην εκκλησία εκμυστηρεύτηκε στον ιερέα «κάποια πράγματα που δεν έπρεπε», την επομένη τα είχε πληροφορηθεί ο κατηγορούμενος. «Τι ‘ναι αυτά που κάθεσαι και λες;» του είπε και τον τιμώρησε.

Στους ισχυρισμούς της υπεράσπισης ότι δεν υπάρχουν ιατρικά έγγραφα ή φωτογραφίες από μώλωπες και σημάδια ή ότι δεν έφτανε ο χρόνος να απομονωθεί ο κατηγορούμενος με τα παιδιά στο κοινόχρηστο ασανσέρ της πολυκατοικίας, που οδηγούσε στην αποθήκη του ιδρύματος στο υπόγειο, ο Μ.Κ. απάντησε χωρίς περιστροφές: «Οταν με τραβάει “έλα” μες στο ασανσέρ, γιατί να μην προλάβει; Πρέπει να έχει και διάρκεια; Δεν φτάνει ότι έγινε; Υπήρχαν χώροι όπου μπορούσε να κάνει πράγματα. Τι γινόταν τα Σαββατοκύριακα όταν έπαιρνε άδεια ο υπεύθυνος του χώρου; Συχνά τα Σαββατοκύριακα πηγαίναμε με τον πρόεδρο στη Δροσιά, στο παράρτημα του ιδρύματος, όπου στον πάνω όροφο ήταν το σπίτι του. Εκεί ποιος επέβλεπε;»

Ενα περιβάλλον περίκλειστο, με πλήρη εξουσία του κατηγορούμενου, που εμπόδιζε κάθε επαφή των παιδιών με την οικογένειά τους ή με παιδιά εκτός ιδρύματος, περιέγραψε η παιδαγωγός Ανθή Λαμπίρη, η οποία συναντούσε τοίχο κάθε φορά που προσπαθούσε να προκαλέσει έρευνα για την υπόθεση ήδη από πριν το 2009. Το ίδιο και η ανάδοχος τρόφιμου του ιδρύματος, Βίλλυ Σωτηροπούλου, και η δημοσιογράφος Σήλια Παπαδέα που είχε καταγράψει τη συγκλονιστική μαρτυρία παιδιού για τον «Αδέσμευτο Τύπο της Κυριακής», αλλά δεν μπόρεσε να προχωρήσει την έρευνα λόγω έλλειψης διαθέσιμων στοιχείων του ιδρύματος.

Αφοπλιστική ήταν η κατάθεση της κοινωνικής λειτουργού και ψυχοθεραπεύτριας, Χρυσούλας Κιρκίτσου, που συνέταξε εκ μέρους του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) πόρισμα για τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών στα τέλη του 2012 με παραγγελία της Εισαγγελίας Ανηλίκων.

Είχε ήδη παρέμβει ο τότε Συνήγορος του Παιδιού, Γιώργος Μόσχος, έπειτα από γραπτή αναφορά εκπαιδευτικού για όσα της είχε καταγγείλει ο Γ.Α., τρόφιμος του ιδρύματος με νοητική καθυστέρηση, αν και υπήρχαν προφορικές ενημερώσεις του Συνηγόρου από το 2009, τις οποίες δεν μπορούσε να πιστέψει, όπως έχει καταθέσει, λόγω της φήμης του ιδρύματος και λόγω οικογενειακής σχέσης του με τον κατηγορούμενο.

Σκοτεινό πέπλο

Ο Κ. Λαλαούνης εμφανιζόταν ως ανώτατος δικαστικός λειτουργός, ενώ ήταν απλά υπάλληλος των Δικαστηρίων Πειραιά. Είχε εξέχουσα φήμη στην πειραιώτικη κοινωνία, η οποία ανταποκρινόταν με πλουσιοπάροχες δωρεές, ενώ φαίνεται πως το ίδρυμα συντηρούσε με παροχές ένα δίκτυο υποστηρικτών. Ο τοπικός Τύπος έγραφε διθυράμβους για τον οραματιστή Λαλαούνη, η Ακαδημία Αθηνών είχε βραβεύσει το ίδρυμα, οι ετήσιοι έλεγχοι της Περιφέρειας δεν διαπίστωναν πρόβλημα.

Και όμως τα οικονομικά του ιδρύματος δεν έχουν ελεγχθεί, όπως αποκάλυψε η κ. Κιρκίτσου, ενώ εντυπωσιάζουν οι παρατυπίες και το αυστηρό, τιμωρητικό και κακοποιητικό περιβάλλον, όπως το χαρακτήρισε. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν υπήρχαν οι φάκελοι των παιδιών που είναι υποχρεωτικό να τηρούνται στον χώρο του ιδρύματος και να τους διαχειρίζεται κοινωνικός λειτουργός.

Ο κατηγορούμενος παρουσίασε από το συρτάρι του γραφείου του σε άλλο χώρο «αστεία έγγραφα, μπακαλόχαρτα», όπως τα χαρακτήρισε η ελέγκτρια του ΕΚΚΑ. Διαπίστωσε επίσης πως όλες οι τηλεφωνικές κλήσεις προς το ίδρυμα εκτρέπονταν στο γραφείο του κατηγορουμένου, πως αυτός αποφάσιζε για τα πάντα υποκαθιστώντας τον ρόλο των εξειδικευμένων παιδαγωγών και πως τα μέλη του Δ.Σ. δεν είχαν καμία ουσιαστική γνώση και πολύ περισσότερο κανένα έλεγχο.

«Μια μονάδα με τόσο δύσκολα περιστατικά θέλει εξειδικευμένη υποστήριξη και θεραπευτικές διαδικασίες, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, που δεν υπήρχαν» σημείωσε η κ. Κιρκίτσου και αναφέρθηκε στην τρομερή δυσκολία των θυμάτων να μιλήσουν λόγω πλύσης εγκεφάλου και ενοχών. «Αυτό είναι το καθαρό προφίλ τέτοιων ανθρώπων» είπε αναφερόμενη στον κατηγορούμενο. «Εχουν ναρκισσιστική φύση, θεωρούν ότι δεν κινδυνεύουν, είναι τόσο προσηλωμένοι στο πάθος και στις αδυναμίες τους που δεν ασχολούνται περαιτέρω. Πρόκειται για άτομα που δρουν μέσα στο σύστημα παιδικής προστασίας, για να μπορούν να το χειρίζονται».

Η δίκη συνεχίζεται στις 22 Νοεμβρίου με τις καταθέσεις των άλλων δύο αδελφών – μαρτύρων κατηγορίας.