Η καταδίκη της Χ.Α. είναι ένα ιστορικό γεγονός. Η απόφαση της Δικαιοσύνης και ο σεβασμός σε όλες τις θεσμικές εγγυήσεις του Κράτους Δικαίου δείχνουν την ανθεκτικότητα της Δημοκρατίας και τη δυνατότητα της χώρας να κοιτάξει μπροστά, αφήνοντας πίσω τη δεκαετία της μεγάλης κρίσης και το πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής, όπου οι ιστορικές μεταπολιτευτικές κατακτήσεις της χώρας αμφισβητήθηκαν, δοκιμάστηκαν και χλευάστηκαν, ενώ αναδείχθηκαν μόνο οι αρνητικές πλευρές και οι υπαρκτές παθογένειες της περιόδου.
Είναι μια στιγμή για έναν συλλογικό, πολιτικό και κοινωνικό αναστοχασμό για τις συλλογικές μας αξίες, ένα ιστορικό σημείο αναφοράς για τη διαμόρφωση μιας νέας δημοκρατικής συνείδησης, που θεμελιώνεται σε αυτό που εμπνευσμένα χαρακτηρίστηκε ως το «Τείχος της Δημοκρατίας».
Δυστυχώς, ο πολιτικός διάλογος των τελευταίων ημερών, στην πραγματικότητα μία εκτός τόπου και χρόνου διαμάχη με «εμφυλιοπολεμικά» στοιχεία, αποτυπώνει μια θλιβερή αναντιστοιχία μεταξύ της ιστορικότητας των στιγμών και της αντιμετώπισής της στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Κάθε δημοκρατικός πολίτης θα περίμενε αυτονόητα αυτή η ιστορική απόφαση, αυτή η νίκη της Δημοκρατίας και ολόκληρου του δημοκρατικού πολιτικού κόσμου, να αποτελέσει ένα ορόσημο, έναν σταθμό για ένα καινούργιο ξεκίνημα.
Αντ’ αυτού, παρακολουθούμε έκπληκτοι τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου και τους οπαδούς τους να ανταγωνίζονται σε μια ανούσια κούρσα επίρριψης ευθυνών και ενοχοποίησης μεταξύ τους για τις σχέσεις τους με τους φασίστες κατά τα προηγούμενα χρόνια. Αντί το «Τείχος της Δημοκρατίας» να αποκόψει τη ματιά μας από το παρελθόν και να στρέψει το βλέμμα όλων στο μέλλον, η πολιτική αντιπαράθεση εξακολουθεί να αναπαράγει τα χειρότερα στερεότυπα και να διεξάγεται στο αμφισβητούμενο πεδίο της ηθικής, όπου όλοι προσπαθούν να αποδείξουν ποιος είναι ο χειρότερος.
Είναι καιρός να κλείσει οριστικά αυτός ο κύκλος και αυτό θα γίνει μόνο όταν τα κόμματα, η κοινωνία των πολιτών και οι θεσμοί γυρίσουν σελίδα, κλείσουν μια για πάντα τους παλιούς λογαριασμούς, αποδεχτούν ο ένας τον άλλον σαν μέρος του ίδιου πολιτικού σώματος και πετύχουν εκείνη την κρίσιμη ελάχιστη συναίνεση που χρειάζεται για την αποδοχή και εδραίωση του Κράτους Δικαίου, την ανεξαρτησία των θεσμών, την ανοιχτότητα, τη διαφάνεια και την κοινωνική λογοδοσία. Ο ισχυρισμός ότι οι ιδεολογίες και οι προγραμματικές διαφορές έχουν καταρρεύσει είναι λανθασμένος. Κάθε, όμως, πολιτική και ιδεολογική αντιπαράθεση έχει νόημα και παράγει αποτέλεσμα σε ένα δημοκρατικό περιβάλλον αμοιβαίου σεβασμού.
Είναι καιρός να αποφασίσουμε όλοι ότι το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης θα είναι οι ιδέες και τα προγράμματα, οι πολιτικές θέσεις και οι προτάσεις, το όραμα του καθενός για την κοινωνία που ονειρεύεται. Οι μεγάλες παραδόσεις ιδεών, οι διαφορές Αριστεράς και Δεξιάς, οι νέες διαιρέσεις μεταξύ «ανοιχτού-κλειστού» εξακολουθούν να οριοθετούν την τοποθέτηση των κομμάτων στο πολιτικό φάσμα.
Η νέα εποχή που έρχεται και το Τείχος της Δημοκρατίας μάς επιτρέπουν να ξαναπιάσουμε τις ιδέες από την αρχή, να βρούμε το νήμα της ιστορίας και να το συνεχίσουμε. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να ανακαλύψουμε πώς αυτές μπορούν να μας βοηθήσουν σήμερα να ερμηνεύσουμε τον κόσμο και τις νέες, σύγχρονες μεγάλες προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας.
Αλλιώς, θα καταντήσουν συνθήματα κενά περιεχομένου που θα ξυπνούν ίσως τη νοσταλγία μας, αλλά δεν θα είναι καθόλου χρήσιμες ούτε για τη ζωή μας, ούτε για να σχεδιάσουμε και να παρουσιάσουμε ο καθένας τη νέα πολιτική του πρόταση που είναι απαραίτητη για να συμμετάσχουμε στην πολιτική ζωή, στη δημόσια σφαίρα και στην πολιτική αντιπαράθεση με όρους του παρόντος και του μέλλοντος.
Αυτή είναι η νέα μεγάλη πρόκληση και συγχρόνως η ευθύνη για όλους μας, για τα κόμματα, αλλά και για τους πολίτες.
Είμαστε υποχρεωμένοι να ανταποκριθούμε.
* οικονομολόγος-πολιτικός επιστήμονας
** εκπαιδευτικός
