Ο περασμένος Αύγουστος ήταν ίσως ο χειρότερος μήνας για τον ΣΥΡΙΖΑ από τότε που βρέθηκε στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Για πρώτη φορά η εσωτερική αντιπαράθεση στελεχών είχε αρχίσει να λαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις με τα καρφιά να εξαπολύονται προς πάσα κατεύθυνση και το κόμμα έδινε προς τα έξω, αν όχι μια εικόνα επικείμενης διάλυσης, σίγουρα μια αίσθηση που θύμιζε «ξέφραγο αμπέλι».
Σημειώθηκαν συμπεριφορές και γράφτηκαν πράγματα που μόνο κόμμα της Αριστεράς δεν θύμιζαν. Η πολιτική άποψη και αντιπαράθεση πήγαν περίπατο και αντικαταστάθηκαν εν πολλοίς από δημόσιες αντεγκλήσεις, οι οποίες το μόνο κοινό που είχαν με την πολιτική ήταν εκείνο της πολιτικής παρακμής.
Αυτό, όπως ήταν αναμενόμενο, είχε αντίκτυπο στον κόσμο που στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος πήρε τη σκυτάλη στη φιλόξενη αρένα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και εκδηλώθηκε ανάλογα. Η εσωκομματική φαγωμάρα άρχισε να αποτελεί καθημερινότητα, την ώρα που οι εξελίξεις στην επικαιρότητα τραβούσαν άλλο δρόμο και ο ΣΥΡΙΖΑ σερνόταν πίσω απ’ αυτές, ανήμπορος να τις επηρεάσει.
Η αλήθεια είναι ότι απέναντι σ’ αυτό το κλίμα, που κάθε μέρα γινόταν όλο και πιο νοσηρό, ο Αλέξης Τσίπρας άργησε να πάρει θέση. Η τελευταία προειδοποίηση που είχε απευθύνει προς όλες τις πλευρές της Κουμουνδούρου μέσω της κυριακάτικης «Αυγής» τον περασμένο Μάιο έμοιαζε -και ήταν- απίστευτα μακρινή. Στο διάστημα που ακολούθησε έγιναν πολλά, με κορωνίδα όλων την υπόθεση Παππά-Μιωνή, η οποία φαίνεται ότι τραυμάτισε βαθιά το κόμμα και έφερε στην επιφάνεια μια σειρά από πολιτικές διαφωνίες και αντιπάθειες που υπέβοσκαν και απλώς περίμεναν την κατάλληλη ώρα για να εκδηλωθούν.
Επιβαρυντικά ως προς το άσχημο κλίμα λειτούργησαν επιπρόσθετα η αναβολή του συνεδρίου, τα μάλλον κακά έως μέτρια αποτελέσματα της επιχειρούμενης διεύρυνσης (καθώς αυτή δεν μεταφραζόταν σε προσέλευση περισσότερου κόσμου στο κόμμα, την ώρα που ελάχιστα κεντροαριστερά στελέχη είχαν ουσιαστικό ρόλο σε οργανωτικό επίπεδο), το θολό τοπίο στο ιδεολογικό πλαίσιο του νέου σχήματος, αλλά και η ανάγνωση των δημοσκοπήσεων (κρυφών και φανερών) που επιβεβαίωναν μια δυσάρεστη πραγματικότητα: το γεγονός δηλαδή ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούσε να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά τη φθορά της κυβέρνησης.
Η λίστα Πέτσα και τα «εξαγορασμένα ΜΜΕ» μπορούν να λειτουργήσουν ώς ένα βαθμό σαν μια εύλογη δικαιολογία. Δεν μπορούν όμως να αποτελέσουν τη μόνιμη επωδό εξωραϊσμού μιας κατάστασης με προβληματικά δομικά και πολιτικά χαρακτηριστικά, τα οποία και αποτελούν ευθύνη του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ.
Απέναντι σ’ αυτήν την εξαιρετικά προβληματική κατάσταση ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε να δράσει. Να προχωρήσει στις αλλαγές που ο ίδιος θεωρεί ότι μπορούν να σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή και να θέσουν τέλος στην εσωστρέφεια, την ώρα που η χώρα έχει εισέλθει σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο σε όλα τα πεδία. Κάπως έτσι, μέσα σε μία εβδομάδα προχώρησε σε γενναίες αλλαγές στο κόμμα, αλλάζοντας τον γραμματέα, τον εκπρόσωπο Τύπου και συγκεκριμένο αριθμό τομεαρχών.
Παράλληλα άνοιξε τη βεντάλια της ανανέωσης του στελεχικού δυναμικού, τοποθετώντας σε θέσεις ευθύνης νέα πρόσωπα, επιχειρώντας να διατηρήσει τις ισορροπίες εντός του κόμματος. Το πιο βασικό στοιχείο του ανασχηματισμού είναι ότι έστειλε το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση πως στην προσπάθεια που γίνεται κανείς δεν περισσεύει, δεν υπάρχουν αποκλεισμοί αλλά ούτε αμετακίνητοι και ότι όλοι θα πρέπει να θεωρούνται διαθέσιμοι να υπηρετήσουν από διαφορετικές θέσεις το γενικότερο κομματικό σχέδιο.
Τα πρόσωπα
Οι αλλαγές απέδειξαν για άλλη μία φορά ότι ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει ο κυρίαρχος του εσωκομματικού παιχνιδιού. Μουρμούρες και παράπονα για τις επιλογές υπήρξαν, ωστόσο κανείς δεν φαίνεται να έχει τη διάθεση να τα εκφράσει ανοιχτά. Το γεγονός ότι παράλληλα με τις αλλαγές ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε πως το συνέδριο παίρνει παράταση για του χρόνου (και βλέπουμε…) βάζει έναν επιπλέον φραγμό σ’ εκείνους που θα σκέφτονταν να ανακινήσουν εσωκομματικά ζητήματα στο άμεσο μέλλον.
Είθισται, σε τέτοιες περιπτώσεις, να καταγράφεται ένας απολογισμός για τους κερδισμένους και τους χαμένους. Σύμφωνα με το κομματικό αφήγημα, δεν υφίσταται τέτοιος διαχωρισμός, καθώς όλοι οφείλουν να είναι έτοιμοι και να προσφέρουν ανάλογα με εκείνο που θα τους ζητηθεί. Ωστόσο, δεν μπορεί κανείς να μη σημειώσει τη μετάθεση του Νίκου Παππά σε ένα χαρτοφυλάκιο μικρότερης βαρύτητας, όπως και την απομάκρυνση του Ευκλείδη Τσακαλώτου από τη θέση τομεάρχη.
Οι πληροφορίες λένε πως ο Νίκος Παππάς είχε θέσει όρο στον Αλέξη Τσίπρα πως δεν επρόκειτο να αναλάβει άλλο τομέα εάν και εφόσον ο Ευκλείδης Τσακαλώτος παρέμενε στη θέση του. Η άσχημη σχέση των δύο στελεχών επιβεβαιώθηκε σε εκείνη τη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου, λίγο μετά την αποκάλυψη της συνομιλίας Παππά-Μιωνή, όπου ο πρώην υπουργός Οικονομικών αποδοκίμασε έντονα τις κινήσεις του πρώην υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής, κάτι που οδήγησε τον τελευταίο στην έκδοση σχετικής δήλωσης λίγο αργότερα. Εκτοτε, η λέξη «καλημέρα» είναι ίσως το περισσότερο που ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι δύο άνδρες.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Ο Παππάς μετατέθηκε, Τσακαλώτος και Σκουρλέτης, που άσκησαν κριτική στις προεδρικές κινήσεις στο παρελθόν, έλαβαν τιμητικές θέσεις «συντονιστών», γραμματέας και εκπρόσωπος Τύπου έχουν στενή σχέση με τον Τσίπρα και οι πασοκογενείς αντικρίζουν τη νέα πραγματικότητα που μάλλον την περίμεναν διαφορετική.
