Είναι γεγονός. Η προχθεσινή φωτιά στην Αργολίδα πέρασε μέσα από τον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών. Τα μνημεία κινδύνεψαν σοβαρά. Ποιο είναι τελικά το μέγεθος της καταστροφής; Υπέστησαν ζημιές από τη θερμότητα που αναπτύχθηκε, από τον καπνό και τις στάχτες; Οι εικόνες που κυκλοφόρησαν από τα ειδησεογραφικά πρακτορεία, με κυρίαρχη την «καπνισμένη» Πύλη των Λεόντων, σου σφίγγουν την καρδιά, με τη μαυρίλα να απλώνεται παντού.
Αντιθέτως, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που έσπευσε χθες το πρωί σε αυτοψία, στέλνει «καθαρές» φωτογραφίες των μνημείων, και από την πρώτη στιγμή ήταν καθησυχαστική, προσπάθησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, μιλώντας για «καπνό που μαύρισε ορισμένους τοίχους» και πως «το πρόβλημα είναι αισθητικό, όχι ουσιαστικό». Οπως τόνισε, «απώλειες μνημειακού αποθέματος δεν υπήρξαν», ενώ ο αρχαιολογικός χώρος και το μουσείο θα λειτουργούν κανονικά από σήμερα, Τρίτη, το πρωί.
Οι δηλώσεις της προκάλεσαν σάλο στα social media, όπου διαβάσαμε διάφορα, από τραγικά (πως δηλαδή το υπουργείο Πολιτισμού ανεβάζει παλιές φωτογραφίες του αρχαιολογικού χώρου με την Πύλη των Λεόντων… καθαρή), έως κωμικοτραγικά (πως μόνο ο Αγαμέμνονας μπορεί να μας πει τι έγινε…). Αμεση και οργισμένη ήταν και η αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Με ανάρτησή του στο facebook, ο Αλέξης Τσίπρας σημειώνει ότι οι εικόνες από την πρωτοφανή καταστροφή στον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών που κάνουν το γύρο του κόσμου, προκαλούν θλίψη σε κάθε Ελληνίδα και κάθε Ελληνα. «Η στάση της κυβέρνησης προκαλεί οργή», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κατηγορώντας την ότι παραποιεί την πραγματικότητα.
«Απύθμενο θράσος: η Μενδώνη βλέπει μόνο “λίγο μαύρο στο χώμα”», έχει τίτλο η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ, όπως είπαν χθες στη Βουλή οι απεσταλμένοι του για αυτοψία στις Μυκήνες, Πάνος Σκουρολιάκος, Γιάννης Ραγκούσης και Γιάννης Γκιόλας, «όσα είδαν πόρρω απέχουν από την εικόνα που διαφημίζει το υπουργείο Πολιτισμού». Η Λίνα Μενδώνη, πάντως, απάντησε αργά χθες το βράδυ στον Αλέξη Τσίπρα, αναφέροντας πως ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης «έπεσε θύμα παραπληροφόρησης» και τον προσκαλεί να τον ξεναγήσει προσωπικά, όποτε το επιθυμεί, «ώστε, ιδίοις όμμασι να διαπιστώσει ότι οι Μυκήνες είναι οι πολύχρυσες του Ομήρου…».
Σύμφωνα με τις δηλώσεις της υπουργού Πολιτισμού: «Το μουσείο δεν διέτρεξε κανέναν κίνδυνο. Η φωτιά δεν άγγιξε την Πύλη των Λεόντων, τα μνημεία του Ταφικού Κύκλου Α, την βόρεια κλιτύ της Ακρόπολης, τα κυκλώπεια τείχη. Η φωτιά ξεκίνησε από μία κοντινή χορτολιβαδική έκταση, και καθώς υπήρχε ισχυρός αέρας, πέρασε μέσα στον αρχαιολογικό χώρο. Επειδή η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας είχε κάνει εξαιρετικά συστηματική αποψίλωση των χόρτων, τόσο εντός όσο και στην περίμετρο του αρχαιολογικού χώρου, η φωτιά δεν βρήκε καύσιμη ύλη ώστε να αναπτυχθούν θερμικά φορτία τα οποία θα δημιουργούσαν πρόβλημα στο δομικό υλικό των μνημείων. Αυτά τα οποία ακούστηκαν, ότι “κινδύνεψαν οι Μυκήνες να ασβεστοποιηθούν”, ότι “οι Μυκήνες καταστράφηκαν ολοσχερώς”, είναι απολύτως αναληθή. Αυτό το οποίο συνέβη, είναι ότι δημιουργήθηκαν νησίδες καμένων χόρτων –χιλιοστών επάνω στο έδαφος– και ο καπνός μαύρισε ορισμένους τοίχους. Το πρόβλημα είναι αισθητικό, όχι ουσιαστικό. Ηδη η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας ανέλαβε την αποκατάστασή του».
Διευκρίνισε ότι «Από τη διέλευση της φωτιάς υπήρξε μόνο μία ζημία σε τμήμα αρχαίου τοίχου, όχι του κυκλώπειου τείχους, σε έκταση τεσσάρων τετραγωνικών μέτρων. Στις προηγούμενες δεκαετίες για την αναστηλωτική παρέμβαση στο σημείο αυτό, είχαν χρησιμοποιηθεί εύφλεκτα υλικά –φελιζόλ για παράδειγμα– τα οποία εξαερώθηκαν. Είναι προφανές ότι τις επόμενες μέρες θα αποκατασταθεί απολύτως».
Σχετικά με την πυροπροστασία των Μυκηνών η υπουργός Πολιτισμού δήλωσε ότι «Στην περίπτωση των Μυκηνών λειτούργησε απολύτως η πρόληψη, με την εξαιρετικά συστηματική και σχολαστική αποψίλωση του αρχαιολογικού χώρου από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, που δεν επέτρεψε στη φωτιά να αναπτυχθεί. Παράλληλα, στο σύστημα πυρασφάλειας υπάρχουν μεγάλες δεξαμενές, σε επιλεγμένα σημεία, με δεκάδες τόνους νερού και το σύστημα, το οποίο τις διασυνδέει. Ωστόσο, δεν χρειάστηκε να λειτουργήσει, διότι η παρέμβαση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ήταν άμεση και δυναμική».
Εντονη ήταν η αντίδραση του Κινήματος Αλλαγής που επισημαίνει πως «μόνο ντροπή και θλίψη» μπορεί να προκαλέσει «το απαράδεκτο περιστατικό όπου ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της χώρας μας αλλά και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς παραδόθηκε στις φλόγες. Ντροπή γιατί η πολιτεία ως όφειλε θα έπρεπε να είχε θωρακίσει από άποψη πυρασφάλειας με όλα τα απαραίτητα μέσα την περιοχή, καθιστώντας το μνημείο άτρωτο ακόμα και σε υποψία πυρκαγιάς. Αντίθετα, το μνημείο είχε αφεθεί στην τύχη του χωρίς επαρκή μέσα πυρόσβεσης, χωρίς δίκτυο παροχής νερού και ελλιπέστατα μέτρα πρόληψης. Θλίψη γιατί το πρώτο μέλημα της κυβέρνησης ήταν να σώσει την “εικόνα” της και όχι πώς θα κρατήσει αλώβητο τον χώρο».
Στην ανακοίνωσή του το ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι «ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος, με τεράστια φυσική, ιστορική και πολιτιστική αξία, ήταν απροστάτευτος, με προφανή ευθύνη της κυβέρνησης και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, αφού διαχρονικά κανένα ουσιαστικό μέτρο δεν έχει παρθεί για την αντιπυρική προστασία και πρόληψη, την στελέχωση του Πυροσβεστικού Σώματος. Αυτή η ευθύνη δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλί της επικοινωνίας και της υποβάθμισης του μεγέθους των καταστροφών».
Ο εκπρόσωπος του ΜέΡΑ25, Μιχάλης Κριθαράκης, επιτέθηκε στην κυβέρνηση και το υπουργείο Πολιτισμού, λέγοντας πως οι φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν με τη μαυρισμένη από τις φλόγες Πύλη των Λεόντων, κονιορτοποιούν την υπεραισιόδοξη ανακοίνωση του ΥΠΠΟ ότι ο αρχαιολογικός χώρος των Μυκηνών έμεινε αλώβητος από την πυρκαγιά ελέω της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας.
