Η αρχή τού «πληρώνω όσο πετάω» και η προώθηση της ανακύκλωσης αστικών απορριμμάτων κυριαρχούν στο νέο 10ετές Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων 2020-2030, το οποίο εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, με εισήγηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη.
Το χαμένο έδαφος σε σχέση με την Ευρώπη αναμένεται να καλυφθεί με δημοπρασίες νέων Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων σε όλη την Ελλάδα (17 μονάδες μέσα στο 2020 και άλλες δέκα μονάδες μέχρι το 2023). Ηδη τρεις ΜΕΑ έχουν δημοπρατηθεί (Ζάκυνθος, Λευκάδα, Ναύπακτος) και άλλες επτά βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής (Αλεξανδρούπολη, Θήβα, Ηλεία, Αμάρι, Αρκαδία, Μεσσηνία, Λακωνία).
Το σχέδιο θα υλοποιηθεί στοχεύοντας αποκλειστικά στα αστικά απόβλητα (55% ανακύκλωση μέχρι το 2025), τα οποία αποτελούν μόλις το 25% των συνολικών αποβλήτων εντός της χώρας, όταν τα ποσοστά ανακύκλωσης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (πολλαπλάσια από την Ελλάδα) αφορούν το σύνολο των αποβλήτων. Το διαφεύγον ποσοστό 75% των αποβλήτων της χώρας (τα βιομηχανικά) προφανώς «φέρνει ανάπτυξη» και δεν ασχολούμαστε…
Στόχος είναι μέσω της «ενεργειακής αξιοποίησης» (καύσης!) των υπολειμμάτων των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων και βιομάζας –απόφαση που ήδη έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις για τις σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της– να μειωθεί σταδιακά το ποσοστό ταφής απορριμμάτων από το 70% στο 10% μέχρι το 2030, πέντε χρόνια νωρίτερα από την κοινοτική υποχρέωση. Στο σχέδιο «μπουρλότο» θα συμμετάσχουν όλες οι εγχώριες ενεργοβόρες βιομηχανίες (τσιμεντοβιομηχανία, κεραμοποιία κ.λπ.) καθώς και τέσσερις νέες μεγάλες μονάδες καύσης σκουπιδιών που θα δημιουργηθούν. Μέχρι το 2022 θα διευρυνθεί η χρήση των καφέ κάδων για ανακύκλωση οργανικών υπολειμμάτων και θα προωθηθεί η χωριστή συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών σε 4 ρεύματα ανακύκλωσης (χαρτί, γυαλί, πλαστικό, αλουμίνιο).
Ευρωπαϊκές οδηγίες
Χθες στο υπουργικό συμβούλιο συζητήθηκε και η ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο τεσσάρων ευρωπαϊκών οδηγιών για τα απόβλητα, για δύο από τις οποίες (Ε.Ε. 2018/851 και Ε.Ε. 2018/852) απαιτείται νόμος και θα προηγηθεί σχετική διαβούλευση προσεχώς, καθώς εκτός από τους υποχρεωτικούς στόχους που τίθενται από τις οδηγίες, θα περιλαμβάνει και άλλα εθνικά μέτρα συμμόρφωσης, αλλά και επιπλέον μέτρα για την «αποτελεσματικότερη διαχείριση» των αποβλήτων στην Ελλάδα.
Θα προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη θεσμοθέτηση της δυνατότητας από τους ΟΤΑ να εφαρμόσουν την αρχή «πληρώνω όσο πετάω» (με υποχρεωτική εφαρμογή της αρχής αυτής από μεγάλους ΟΤΑ στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για τα βιοαπόβλητα), την υποχρέωση μεγάλων βιομηχανιών και ξενοδοχείων να οδηγούν τα απόβλητα τροφίμων σε μονάδες επεξεργασίας, τη διασύνδεση του ΓΕΜΗ και του Εθνικού Μητρώου Παραγωγών αποβλήτων για την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής υπόχρεων επιχειρήσεων από την καταβολή της εισφοράς τους σε ΣΣΕΔ, την ύπαρξη χώρου για τον εξοπλισμό ξεχωριστής συλλογής αστικών αποβλήτων στις νέες οικοδομές, τη θέσπιση μέτρων για την επαναχρησιμοποίηση υλικών συσκευασίας.
