Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν…

Ο φημισμένος Τσέχος σκηνοθέτης Γίρι Μένζελ, η ταινία του οποίου «Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν» (1966) έχει βραβευτεί με Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, πέθανε το Σάββατο, σε ηλικία 82 ετών, έπειτα από μακροχρόνια μάχη με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ανακοίνωσε η σύζυγός του Ολγκα.

Γεννημένος το 1938, σπούδασε σκηνοθεσία στην Πράγα και τη δεκαετία του 1960 ήταν από τις ηγετικές φιγούρες του τσεχοσλοβακικού Νέου Κύματος, μαζί με τον επίσης Οσκαρικό Μίλος Φόρμαν.

Ατέρμονη πηγή έμπνευσης για τον Μένζελ ήταν τα έργα του συμπατριώτη του Μπόχουμιλ Χράμπαλ. Στη νουβέλα του βασίστηκε η ταινία «Ο ανθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν», που αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού ελεγκτή σιδηροδρόμων στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Τσεχοσλοβακία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και η ταινία «Larks on a String» (1969), που αναφέρεται στις διώξεις επί κομμουνιστικού καθεστώτος στην Τσεχοσλοβακία. Η ταινία είχε απαγορευτεί στη χώρα του έως το 1990, οπότε και βραβεύτηκε με Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ του Βερολίνου.

Αλλες ταινίες του βασισμένες σε βιβλία του Χράμπαλ είναι: «Shortcuts» (1981), «The Snowdrop Festival» (1984), «Μy Sweet Little Village» (1985) και τελευταία το 2006, η «I Served the King of Εngland». Ο Γίρι Μένζελ ασχολήθηκε επίσης με τη συγγραφή βιβλίων, θεατρικών έργων αλλά και με την ηθοποιία, ενώ το 1991 γύρισε σε φιλμ την «Οπερα της πεντάρας», σε σενάριο του συγγραφέα και πολιτικού Βάτσλαβ Χάβελ.