Mη νόμιμη κρίνει την αναγραφή της διαγωγής στα πιστοποιητικά σπουδών Γυμνασίου και Λυκείου η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αλλά και τον τρόπο απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Με τη χθεσινή της απόφαση (32/2020) η ΑΠΔΠΧ έκρινε ότι η αναγραφή της διαγωγής στους τίτλους σπουδών των μαθητών και μαθητριών της δευτεροβάθμιας παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Αναγνωρίζει μεν ότι τα στοιχεία της διαγωγής μπορούν να διατηρηθούν στο σχολικό αρχείο, απορρίπτει δε την αναγραφή της διαγωγής στα πιστοποιητικά σπουδών, καθώς κάτι τέτοιο δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας όπως ορίζεται στον ΓΚΠΔ (άρθρο 5) αφού σε αυτά τα έγγραφα έχουν πρόσβαση τρίτα πρόσωπα/αρχές.
Δυσμενής αξιολόγηση
Ακόμα «η αναγραφή της διαγωγής δεν είναι αναγκαία και ανάλογη του επιδιωκόμενου και εξυπηρετούμενου σκοπού αυτών των τίτλων, ο οποίος είναι η πιστοποίηση της φοίτησης και επίδοσης των μαθητών και της ολοκλήρωσης της εκπαίδευσής τους». Φυσικά θέτει και το ζήτημα της πιθανής δυσμενούς μελλοντικής αξιολόγησης των αποφοιτησάντων, ενώ τους δίνει τη δυνατότητα να αιτηθούν τη χορήγηση της σχετικής βεβαίωσης εφόσον το επιθυμούν.
Θυμίζουμε ότι η διαγωγή, που έχει απορριφθεί εδώ και χρόνια ως παιδαγωγικό μέτρο, καταργήθηκε πριν από τρία χρόνια από τον τέως υπουργό Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου, για να επανέλθει από τη νυν υπουργό Νίκη Κεραμέως στο νομοσχέδιο που έφερε εν μέσω πανδημίας και το οποίο διέτρεχαν οπισθοδρομικές και αντιεκπαιδευτικές ρυθμίσεις. Μάλιστα τότε η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής είχε διαπιστώσει ότι κάτι τέτοιο συνιστά παραβίαση προσωπικών δεδομένων, αντίστοιχα και προς την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ με την οποία καταργήθηκε η αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια («Απόφαση-σφήνα για την Κεραμέως από το ΣτΕ», «Εφ.Συν.», 13.02.2020).
Από την πλευρά του το υπουργείο Παιδείας ρίχνει το… φταίξιμο στην Αρχή, την οποία κατηγορεί για μεταστροφή στάσης, υποστηρίζοντας ότι ο νομοθέτης βασίστηκε σε πρότερη απόφασή της (28/2019) σύμφωνα με την οποία «το θρήσκευμα δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την επίδοση του μαθητή, ούτε με τη διαγωγή του, που και αυτή βεβαιώνεται στον τίτλο». Παρ’ όλα αυτά δηλώνει ότι θα λάβει υπόψη του την τελευταία απόφαση και θα τοποθετηθεί σχετικά «με αφορμή και την αναμόρφωση του συνολικού πλαισίου για τα παιδαγωγικά μέτρα».
Την Αρχή απασχόλησε επίσης το ζήτημα της απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών, το οποίο μάλιστα μέσα στο καλοκαίρι έγινε υποχρεωτικό. Σύμφωνα με την τελευταία εγκύκλιο, που εκδόθηκε στα μέσα Αυγούστου, η απαλλαγή από το μάθημα χορηγείται ύστερα από υπεύθυνη δήλωση του ίδιου του/της μαθητή/τριας αν είναι ενήλικος/η ή και των δύο γονέων του/της αν είναι ανήλικος, στην οποία οι ενδιαφερόμενοι θα επικαλούνται λόγους «θρησκευτικής συνείδησης», με την ΑΠΔΠΧ να κρίνει ότι η απαλλαγή πρέπει να γίνεται με απλή επίκληση λόγων συνείδησης -και όχι θρησκευτικής συνείδησης- προκειμένου να διασφαλιστεί η αρχή «ελαχιστοποίησης των δεδομένων» του ΓΚΠΔ.
Απόφαση του ΣτΕ
Και εδώ το υπουργείο επικαλείται την ίδια προηγούμενη απόφαση της Αρχής, για να υποστηρίξει ότι βάσει αυτής έχει τροποποιήσει την εγκύκλιο που αφορά την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι συμμορφώθηκε πλήρως με την απόφαση 1749/2019 του ΣτΕ, η οποία προσδιόρισε το περιεχόμενο της υπεύθυνης δήλωσης απαλλαγής. Ετσι το υπουργείο αρνείται να επανεκτιμήσει τη διαδικασία, απαξιώνοντας πλήρως την απόφαση της αρμόδιας Αρχής προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
«Κανένα παιδαγωγικό μέτρο δεν είναι ανεκτό στη δημοκρατία όταν παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των μαθητών. Οσοι ασχολούμαστε με την προστασία δεδομένων είχαμε εγκαίρως προειδοποιήσει το υπουργείο Παιδείας ότι η διαδικασία απαλλαγής πρέπει να γίνεται με μηδενική καταγραφή στοιχείων και ότι η αναγραφή της διαγωγής είναι αντίθετη στον ΓΚΠΔ.
Τώρα συμφώνησε και η αρμόδια Αρχή. Αναμένουμε την άμεση συμμόρφωση του υπουργείου προς την απόφαση και ελπίζω να μην περιμένει και φέτος το υπηρεσιακό ταχυδρομείο, αλλά να σπεύσει το ίδιο να αποδείξει πόσο σέβεται τα δικαιώματα των μαθητριών και των μαθητών» δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος.
