Τι σημαίνει η «ιστορική ανακάλυψη» του κοιτάσματος για την τουρκική οικονομία;

Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος το φυσικό αέριο, να είναι έτοιμο για τον καταναλωτή μέχρι το 2023.

Αρκετοί αναλυτές εμφανίζονται δύσπιστοι. Υποστηρίζουν ότι αν και οι ποσότητες που λέγεται ότι εντοπίστηκαν –320 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα– είναι σημαντικές, η «ανακάλυψη» δεν φτάνει για να διορθώσει τα προβλήματα της τουρκικής οικονομίας ή να αναδείξει τη χώρα σε ενεργειακή περιφερειακή δύναμη, όπως άφησε να εννοηθεί η Άγκυρα.

Σίγουρα είναι «καλά νέα» για την Τουρκία, αλλά «δεν αλλάζει ριζικά την κατάσταση όπως περίμεναν πολλοί», υποστήριξε στο Associated Press ο αναλυτής της Commerzbank, Ούλριχ Λέουχτμαν. Δηλαδή δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της χώρας για τα επόμενα 20 χρόνια.

Ο επικεφαλής ερευνητής του Freedom House με έδρα την Ουάσιγκτον, Νέιτ Σένκαν, υποστήριξε μιλώντας στο Reuters, ότι τα αποθέματα είναι «σχετικά μικρά» – μόνο το 40% των αναμενόμενων 800 δισ. κυβικών μέτρων που διέρρεαν τουρκικές πηγές την Πέμπτη.

Όπως επισημαίνει το AP, αν και 320 δισ. κυβικά μέτρα είναι σημαντική ποσότητα, είναι κοίτασμα κατά πολύ μικρότερο από τα αντίστοιχα που έχουν εντοπιστεί στην Ανατολική Μεσόγειο και φέρνει ως παράδειγμα, το κοίτασμα Zohr της Αιγύπτου, ένα από τα μεγαλύτερα στην περιοχή που εκτιμάται ότι περιέχει 850 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

«Φυσικά το να έχει κανείς κάποιες ποσότητες φυσικού αερίου είναι καλύτερα από το να μην έχει καθόλου», λέει ο Σένκαν. «Αλλά δύσκολα ξεπερνάς την εντύπωση ότι όλο αυτό έγινε για να έχεις την προσοχή των μέσων ενημέρωσης για μια εβδομάδα… πάλι».

Η παραπαίουσα οικονομία

Πολλοί είναι οι αναλυτές που εκτιμούν ότι οι τελευταίες κινήσεις του Ερντογάν –συμπεριλαμβανομένης και της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί– έχουν στόχο να αποσπάσουν την προσοχή της κοινής γνώμης στη χώρα του από την παραπαίουσα οικονομία. Η Κεντρική τράπεζα της χώρας έχει ήδη ξοδέψει φέτος δεκάδες δισεκατομμύρια από τα αποθέματά της σε ξένα νομίσματα για να στηρίξει την τουρκική λίρα. Και παρά τις προσπάθειες η λίρα αυτή την εβδομάδα έπεσε σε επίπεδα ρεκόρ έναντι του δολαρίου.

Η πρόσφατη εκστρατεία χορήγησης δανείων από τις κρατικές τράπεζες πυροδότησε τη ζήτηση για εισαγωγές και αύξησε κι άλλο το έλλειμμα. Από την άλλη, η πτώση των ξένων επενδύσεων και η δραστική μείωση των εσόδων από τον τουρισμό σημαίνουν ότι η Τουρκία έχει ακόμα λιγότερα κονδύλια για να κλείσει το χάσμα, αυξάνοντας τους φόβους και τις ανησυχίες για οικονομική αστάθεια.

Για τον Τούρκο οικονομολόγο Ουγούρ Γκιουρσές, είναι «απολύτως σαφές» ότι το τρέχον έλλειμμα δεν πρόκειται να κλείσει με το κοίτασμα της Μαύρης Θάλασσας. «Με πρόχειρους υπολογισμούς, το συνολικό κοίτασμα αξίζει περίπου 64 δισ. δολάρια στην τιμή των 200 δολαρίων το κυβικό μέτρο», είπε μιλώντας στην Gazete Duvar. «Η κατανάλωση σχεδόν 45 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων τον χρόνο αντιστοιχούν σε επτά χρόνια παραγωγής».

Άλλοι αναλυτές- μεταξύ αυτών και ο Γκιουρσές και ο Λέουχτμαν – προειδοποιούν ότι μπορεί να περάσει μια δεκαετία πριν η Τουρκία καταφέρει να εκμεταλλευτεί το φυσικό αέριο του κοιτάσματος, υπογραμμίζοντας ότι πιθανότατα θα χρειαστούν δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις για να υλοποιηθούν οι υποδομές παραγωγής και διάθεσης.

«Η Τουρκία θα πρέπει να βρει μεγάλα κεφάλαια για να επενδύσει στο κοίτασμα», λέει στο AP ο Τζον Μπόουλους, του Κέντρου Ενέργειας και Βιώσιμης Ανάπτυξης στην Κωνσταντινούπολη. «και εκτός αυτού θα πρέπει να συνεταιριστεί με κάποια πολυεθνική δεδομένου ότι δεν έχει εμπειρία για την ανάπτυξη ενός τέτοιου offshore έργου».

Τέλος όπως επισημαίνει στο Bloomberg ο Τζόναθαν Λαμπ, αναλυτής σε θέματα ενέργειας στην επενδυτική τράπεζα Wood & Co., δεν έχει αποσαφηνιστεί πόση από αυτή την ποσότητα του κοιτάσματος είναι εκμεταλλεύσιμη. «Αυτό που θέλει να μάθει η αγορά», λέει, «είναι πόση ποσότητα μπορεί να εξάγει ετησίως, αλλά δεν πιστεύω ότι είναι σε θέση να το ξέρουν ακόμα».