Ντυμένη με αντρικό κοστούμι, η 29χρονη Ολλανδέζα Μαρίκε Λούκας Ράινβελντ δέχτηκε χθες βράδυ «περήφανη σαν αγελάδα με εφτά μαστάρια» την είδηση ότι κέρδισε το περιζήτητο λογοτεχνικό βραβείο Booker International για το πρώτο της μυθιστόρημα, το «The Discomfort of Evening». Εγινε και η νεότερη συγγραφέας που το κέρδισε ποτέ. Ισως και η πιο προχωρημένη και τολμηρή επιλογή για έναν θεσμό που, προάγοντας τη μεταφρασμένη στα αγγλικά ξένη λογοτεχνία, έχει στεφανώσει πασίγνωστους, μέχρι και νομπελίστες.
Ομως η νεαρή Μαρίκε, που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της ούτε ως άνδρα ούτε ως γυναίκα ούτε ως τρανς, αλλά ως «κάτι ενδιάμεσο», όπως λέει, και θέλει να την αναφέρουν με την προσωπική αντωνυμία «αυτοί», είναι εδώ και καιρό ένα τεράστιο λογοτεχνικό φαινόμενο. Πριν κερδίσει απόλυτα την πενταμελή κριτική επιτροπή του Booker International για ένα μυθιστόρημα «σοκαριστικό», «αποτρόπαιο», αλλά με «ποιητική διάσταση» και με τη δύναμη «να ξανακάνει τον κόσμο καινούργιο περνώντας μέσα από αβάσταχτες καταστάσεις», ήταν σταρ στην Ολλανδία κυρίως ως μεγάλο ποιητικό ταλέντο, ενώ το πρώτο της μυθιστόρημα είχε γίνει αμέσως μπεστ-σέλερ και μεταφραστεί από τη Γαλλία και την Κίνα μέχρι την Ισπανία. Προφανώς τώρα θα γίνει ανάρπαστο παντού – στην Ελλάδα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ικαρος.
Το βιβλίο διηγείται μια σκοτεινή ιστορία σε ακραία θρησκευόμενη αγροτική οικογένεια της σύγχρονης Ολλανδίας -ακριβώς το μπακγκράουντ της συγγραφέως, που και σήμερα σε φάρμα ζει, όχι όμως των γονιών της, και θεωρεί καλύτερες φίλες της τις αγελάδες. Ενα δεκάχρονο κοριτσάκι, έξαλλο που ο πατέρας του της απαγορεύει να κάνει πατινάζ, εύχεται να πεθάνει ο μεγαλύτερος αδελφός της, που αντίθετα έχει αυτό το προνόμιο. Ο πάγος σπάει και αυτός πνίγεται. Από κει και πέρα, μια κόλαση ξεσπάει στο σπίτι, η οικογένεια σπαράσσεται και η μικρή βυθίζεται σε ένα σκοτάδι φαντασιώσεων. Η συγγραφέας δεν έχει κρύψει ότι το βιβλίο έχει και αυτοβιογραφικά στοιχεία, έχασε κι αυτή τον αδελφό της σε μικρή ηλικία και μεγάλωσε σε ακραίο, φονταμενταλιστικό χριστιανικό περιβάλλον – οι γονείς της δεν έχουν διαβάσει ακόμα το βιβλίο της.
To Booker International τιμά εξίσου συγγραφέα και μεταφραστή, που μοιράζονται στη μέση το έπαθλο των 50 χιλιάδων λιρών. Το βιβλίο της Μαρίκε Λούκας Ράινβελντ μετέφρασε στα αγγλικά η Μισέλ Χάτσινσον. Τέλος καλό, λοιπόν, για ένα σπουδαίο βραβείο που κατάφερε να απονεμηθεί με καθυστέρηση τριών μηνών -λόγω κορονοϊού και κλειστών βιβλιοπωλείων- σε μια τελετή που μεταδόθηκε ψηφιακά.
