Εντείνονται οι διεθνείς πιέσεις προς την Αγκυρα, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης των τουρκικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο εν όψει των αποφάσεων της Ε.Ε. για το μέλλον των ευρω-τουρκικών σχέσεων. Η πολεμική ατμόσφαιρα που καλλιεργήθηκε από τον Τ. Ερντογάν, σε συνδυασμό με τη ραγδαία επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στην Τουρκία ανοίγουν στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης σενάρια περαιτέρω όξυνσης με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Με νέα δήλωσή του ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μ. Πομπέο, ζήτησε και χθες αποκλιμάκωση της έντασης. «Καλούμε όλους να κάνουν ένα βήμα για να μειωθούν οι εντάσεις και να αρχίσουν διπλωματικές συνομιλίες στο θέμα των διενέξεων στην Ανατολική Μεσόγειο» τόνισε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας. Παράλληλα σε καθημερινή βάση ζητεί και η Ε.Ε. αποκλιμάκωση, επισημαίνοντας διά του εκπροσώπου της Κομισιόν, Π. Στάνο, «ότι δεν είναι προς το συμφέρον κανενός μια ακόμη πιο δραματική κλιμάκωση και ένα ατυχές γεγονός».
Αναφορά στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο έκανε και η Αν. Μέρκελ μιλώντας στους βουλευτές του κόμματός της (CDU). Σύμφωνα με το πρακτορείο Dpa, η καγκελάριος της Γερμανίας επανέλαβε πως τάσσεται υπέρ «μιας στρατηγικής αντιμετώπισης της Τουρκίας ως ΝΑΤΟϊκού εταίρου», τονίζοντας πως δεν θα ήθελε να δει την Αγκυρα σε ένα στρατιωτικό σύμφωνο με την Κίνα και τη Ρωσία.
Στο στόχαστρο της Τουρκίας αναμένεται να μπει τις επόμενες μέρες η περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, όπου σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα «Yeni Safak» έχει προγραμματιστεί ο νέος γύρος ερευνών του «Ορούτς Ρέις». Tο πλοίο «το οποίο μέχρι τώρα έχει ερευνήσει μια περιοχή μεγαλύτερη από 2.000 τ.χ., θα συνεχίσει έως τις 12 Σεπτεμβρίου. Στην δεύτερη και τρίτη φάση των εργασιών του θα χαράξει την πορεία του προς τον Βορρά και θα ερευνηθούν συνολικά 15.000 τ.χ. μέχρι εκεί που τελειώνουν τα χωρικά ύδατα Καστελόριζου και Ρόδου» αναφέρει η εφημερίδα, μόλις μία μέρα μετά το δημοσίευμα για στρατιωτικοποίηση του Καστελόριζου που προκάλεσε την αντίδραση του υπουργού Εξωτερικών, Μ. Τσαβούσογλου, και την ανακίνηση θέματος αποστρατιωτικοποίησης 16 ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου από την Αγκυρα.
Το Καστελόριζο
Σε συνέντευξή του στην ελβετική εφημερίδα «Neue Zürcher» ο απόστρατος ναύαρχος Τ. Γκουρντενίζ, που θεωρείται εμπνευστής του δόγματος της «γαλάζιας πατρίδας» αναφέρει ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να ανεχτεί τις αξιώσεις της Δύσης και προσθέτει ότι «αυτό θα πρέπει να το δείξουμε με κάθε τρόπο και μόνο μετά θα είναι δυνατόν να γίνει διαπραγμάτευση». Ειδικά για το Καστελόριζο αναφέρεται ότι έχουν μεταφερθεί 300 στρατιώτες των ελληνικών δυνάμεων «και η οργή στην Τουρκία είναι μεγάλη», με αποτέλεσμα κυβερνητικά στελέχη να απειλούν ακόμα και με εισβολή στο νησί, «αν δεν βρεθεί φιλική λύση στη διαμάχη για τα θαλάσσια σύνορα».
Οσον αφορά το προηγούμενο δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας «Die Welt» ότι ο Τ. Ερντογάν ζήτησε από τους επιτελείς των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων την πρόκληση θερμού επεισοδίου, χθες, με αρκετή καθυστέρηση, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Χ. Ακσόι προχώρησε σε διάψευση λέγοντας ότι είναι αποκύημα φαντασίας.
Αντιδρώντας στις επικρίσεις που δέχεται η Άγκυρα για το μνημόνιο με τη Λιβύη ο αντιπρόεδρος της Φ. Οκτάι δήλωσε ότι “η τουρκο-λιβυκή συμφωνία αποτελεί για την Τουρκία ”κόκκινη γραμμή” στην Ανατολική Μεσόγειο και πρόσθεσε ότι “κανείς δεν δικαιούται να θέτει ζήτημα και ειδικά η Γαλλία”.
Το Καστελόριζο θα επισκεφτεί η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Σακελλαροπούλου την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου για τον εορτασμό της 77ης επετείου από την απελευθέρωση του νησιού. Πέραν της επαπειλούμενης κλιμάκωσης όμως γύρω από το Καστελόριζο, η Αγκυρα έστειλε απειλητικά μηνύματα και για την Κύπρο λόγω της μερικής άρσης του αμερικανικού εμπάργκο όπλων που ίσχυε από το 1987. Την απόφαση ανακοίνωσαν προχθές οι υφυπουργοί Μ. Πάλμερ και Μ. Μίλερ, ενώ ο Μ. Πομπέο είχε επικοινωνία με τον πρόεδρο της Κύπρου, Ν. Αναστασιάδη.
Η Αγκυρα, όπως έγινε γνωστό από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενημερώθηκε την ίδια μέρα και σε ανακοίνωση που εξέδωσε αργά το βράδυ το υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν την απόφασή τους διαφορετικά, όπως υπογραμμίζεται, «η Τουρκία ως εγγυήτρια χώρα προκειμένου να συμμορφωθεί με τη νομική και ιστορική της ευθύνη απέναντι στον τουρκοκυπριακό λαό θα λάβει αποφασιστικά μέτρα». Αν και διευκρινίστηκε από την αμερικανική διπλωματία σε όλους τους τόνους ότι η απόφαση μερικής άρσης του εμπάργκο δεν συνδέεται με την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η ερμηνεία της τουρκικής διπλωματίας είναι πως «δηλητηριάζει τις προσπάθειες για ειρήνη και σταθερότητα».
Στον ΟΗΕ
Την Παρασκευή ο υπουργός Εξωτερικών, Ν. Δένδιας, θα μεταβεί στη Ν. Υόρκη προκειμένου να ενημερώσει τον γ.γ. του ΟΗΕ, Αν. Γκουτέρες, για τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ που έκανε η Ελλάδα με την Ιταλία και την Αίγυπτο και τις ελληνικές θέσεις για το θέμα της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία.
Από την πλευρά του ο υπουργός Αμυνας, Ν. Παναγιωτόπουλος, είχε χθες τηλεφωνική επικοινωνία με την ομόλογό του της Γαλλίας, Φ. Παρλί, για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας «Le Figaro», εκτός από το επεισόδιο κατά γαλλικών πολεμικών πλοίων από τουρκικά ανοιχτά της Λιβύης, υπήρξε και άλλο παρόμοιο περιστατικό με τη γαλλική φρεγάτα «Tonnere» που συνόδευε πλοία ανθρωπιστικής βοήθειας στον Λίβανο.
