Στον αέρα κινδυνεύει να βρεθεί εν μέσω του δεύτερου κύματος της πανδημίας η επιδημιολογική παρακολούθηση του φαινομένου στη χώρα μας μετά την αποτυχία της κυβέρνησης να συγκροτήσει οργανωμένο σχέδιο για τη διεξαγωγή επαρκών τεστ μοριακού ελέγχου ανίχνευσης του ιού.
Η κυβέρνηση το προηγούμενο διάστημα εμφανώς παραμέρισε τους επιστήμονες (την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας), άνοιξε άρον άρον την κοινωνία, δηλαδή την οικονομία -με έμφαση στην αγορά του τουρισμού και των μεταφορών-, τα κρούσματα, όπως ήταν αναμενόμενο, αυξήθηκαν, όπως βέβαια και οι ανάγκες περισσότερων ελέγχων, και ξαφνικά χθες οι πολίτες έμαθαν πως τα τεστ δεν φτάνουν και το σύστημα έχει φτάσει στα όριά του.
Η ομολογία αποτυχίας έρχεται από τα πλέον επίσημα χείλη, καταρχήν του ίδιου του πρωθυπουργού, του υφυπουργού Υγείας Βασίλη Κοντοζαμάνη, αλλά και του προέδρου του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), Παναγιώτη Κατσίβελα. Ο πρώτος ανέφερε χθες ότι πραγματοποιήθηκαν 17.000 διαγνωστικά τεστ (προχθές) για τον εντοπισμό του ιού σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο δεύτερος παραδέχτηκε ότι μετά την επίτευξη αυτού του ημερήσιου ρεκόρ σε τεστ από την αρχή της πανδημίας, ο βασικός πυλώνας υλοποίησης των ελέγχων στη χώρα, δηλαδή το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας, αναγκαστικά βγαίνει νοκ άουτ για μία εβδομάδα, ήτοι θα πραγματοποιούνται ημερησίως 1.000 τεστ λιγότερα.
Ο τρίτος, με επίσημο έγγραφό του προς τον υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια και τους διοικητές των Υγειονομικών Περιφερειών της χώρας, υποστήριξε ότι λόγω της «αλόγιστης χρήσης των εξετάσεων ξεπεράστηκε το όριο της δυνατότητας προμήθειας αντιδραστηρίων από το ΕΚΕΑ».
Τη θέση εκτός μάχης του ΕΚΕΑ επί επταήμερο -εξαιτίας του ημερήσιου ρεκόρ τεστ που σημειώθηκε- κατήγγειλαν ο γραμματέας και τα μέλη της Ενωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών-Πειραιά (ΕΙΝΑΠ), Ηλίας Σιώρας, Μαίρη Αγρογιάννη και Γιώργος Σιδέρης αντίστοιχα. «Στα περισσότερα νοσοκομεία του λεκανοπεδίου αλλά και πανελλαδικά εκκρεμούν απαντήσεις εκατοντάδων τεστ! Τα δείγματα παραμένουν στα νοσοκομεία» υπογραμμίζουν.
Χαρακτηριστικά, οι ίδιοι αναφέρουν τις περιπτώσεις των δύο μεγαλύτερων νοσοκομείων αναφοράς για τον νέο κορονοϊό στη χώρα, του «Ευαγγελισμού» και του «Σωτηρία», στα οποία εκκρεμούν οι απαντήσεις 160 και 100 δειγμάτων αντίστοιχα. Οπως εξηγούν, πρόκειται για δείγματα που λήφθηκαν τις προηγούμενες δύο μέρες και αφορούν και ασθενείς που αναμένουν χειρουργείο. Η δυνατότητα δε των νοσοκομείων, επισημαίνουν, «είναι περιορισμένη και δεν μπορεί να καλύψει ούτε και τη γενική εφημερία. Τα όρια ανθρώπινης αντοχής έχουν εξαντληθεί! Τα εργαστήρια των νοσοκομείων στενάζουν από έλλειψη προσωπικού και εξοπλισμού».
Δείγματα
Τι υποδηλώνει όλο αυτό; διερωτάται μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο γενικός διευθυντής του ΕΚΕΑ, Κώστας Σταμούλης, και απαντά: «Το μη ελεγχόμενο των ελέγχων. Οτι δεν υπάρχει ένα οργανωμένο σχέδιο ελέγχων». Πώς κατευθύνονται τα δείγματα, με τι κριτήριο γίνονται τα τεστ και με ποια κριτήρια αποστέλλονται στο ΕΚΕΑ ή αλλού; ρωτά ο ίδιος μέσω της «Εφ.Συν.» τους αρμόδιους υπουργούς και συνολικά την κυβέρνηση.
Κάθε χώρα καθορίζει τον τρόπο διεξαγωγής των ελέγχων για την πανδημία, υπογραμμίζει ο Κ. Σταμούλης, δεδομένου ότι οι συμβάσεις των εργαστηρίων με τις εταιρείες προμήθειας αντιδραστηρίων είναι γνωστές και σταθερές λόγω της παγκόσμιας ζήτησης και ακόμα περισσότερο δεν είναι ελαστικές, καθώς είναι κοινό μυστικό πως η παραγωγή δεν καλύπτει τη ζήτηση. «Τι συμβαίνει στη χώρα μας; Το πρόβλημα που αναδεικνύεται είναι ποιος κατευθύνει πού και με τι κριτήριο τους ελέγχους» αναρωτιέται ο γεν. διευθυντής του ΕΚΕΑ.
Κάθε εργαστήριο προμηθεύεται συγκεκριμένη ποσότητα αντιδραστηρίων. Στην περίπτωση του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας η ποσότητα αυτή είναι 30.000 κάθε μήνα. Επομένως έχει τη δυνατότητα για διεξαγωγή 1.000 τεστ ημερησίως. Η παράδοση των αντιδραστηρίων από τις προμηθεύτριες εταιρείες δεν γίνεται μια και έξω αλλά τμηματικά ανά εβδομάδα. «Την περασμένη Παρασκευή το ΕΚΕΑ παρέλαβε 6.000 αντιδραστήρια. Την Κυριακή δέχθηκε 5.500 δείγματα! Ετσι, μέχρι τη Δευτέρα είχε ξεμείνει», επισημαίνει ο Κ. Σταμούλης και προσθέτει πως «γι’ αυτόν τον λόγο υπήρξε και το έγγραφο του προέδρου του ΕΚΕΑ προς τον αρμόδιο υπουργό».
Σύμφωνα με το έγγραφο, «από 1/9 το ΕΚΕΑ δεν δύναται να πραγματοποιεί τον Μοριακό Ελεγχο του Covid-19» για τις δομές της χώρας μέχρι νεωτέρας. Στη συνέχεια, και ο υφυπουργός Υγείας επιβεβαίωσε με δήλωσή του ότι το ΕΚΕΑ θα ξαναδεχτεί δείγματα στις 8/9, αφού «εξάντλησε την εβδομαδιαία δυνατότητα διενέργειας μοριακών ελέγχων». Με άλλα λόγια, το ΕΚΕΑ θα βρίσκεται μία εβδομάδα εκτός, επειδή σε μία μόλις ημέρα, την ημέρα των 17.000 τεστ πανελλαδικά, για την οποία υπερηφανεύεται ο πρωθυπουργός, διενήργησε 7.000 τεστ.
Ο υφυπουργός Υγείας, επιχειρώντας να μαζέψει τα ασυμμάζευτα, σημειώνει ακόμα ότι γίνονται 13.000 τεστ μοριακού ελέγχου κάθε μέρα (!), ενώ πριν από τρεις μήνες, απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» έκανε λόγο για «παραγωγική δυνατότητα η οποία ξεπερνάει τα 6.000 μοριακά τεστ την ημέρα». Αυτή ήταν τότε, σύμφωνα με τον ίδιο, η μέγιστη δυνατότητα διεξαγωγής τεστ ημερησίως της Ελλάδας όσον αφορά τα διαγνωστικά τεστ που διεξάγονται από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας, το Ινστιτούτο Παστέρ, τα πανεπιστημιακά εργαστήρια Αθήνας, Κρήτης, Πάτρας, Λάρισας, Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Αλεξανδρούπολης και 17 νοσοκομεία.
Η δυνατότητα τεστ αβγάτισε από 6.000 τεστ ημερησίως σε 13.000, τα οποία τώρα επικαλείται ο Β. Κοντοζαμάνης και πράγματι διεξήχθησαν την εβδομάδα 27/8-2/9 (μέσος όρος 13.215 για την ακρίβεια), όμως μάλλον δεν θα τα ξαναδούμε στο μέλλον, όπως δεν τα είδαμε και από την αρχή της πανδημίας, αφού θα λείψουν 1.000 ημερησίως την επόμενη εβδομάδα μόνο από το ΕΚΕΑ, αν όχι και από άλλα εργαστήρια. Η δημιουργική αριθμητική της κυβέρνησης της Ν.Δ. συνεχίζεται…
«Ερχονται από παντού»
«Εμείς επειδή δεν χρεώνουμε, μας έρχονται από παντού, από όλη την Ελλάδα, δείγματα» εξηγεί ο Κ. Σταμούλης. «Από όλα τα νοσοκομεία όλων των υγειονομικών περιφερειών της χώρας, από την Κρήτη, την Πελοπόννησο, τα νησιά. Χωρίς οργάνωση, χωρίς σχέδιο. Κάθε νοσοκομείο είναι αφημένο στην τύχη του και ψάχνει να δει πού θα στείλει τα δείγματα. Δεν υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός, π.χ. ο “Ευαγγελισμός” να στέλνει στο ΕΚΠΑ, το ΠΑΓΝΗ στο ΕΚΕΑ κ.ο.κ. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό», αναφέρει ο Κ. Σταμούλης. Ο ίδιος ρωτά: «Πόσα εργαστήρια εν τέλει κάνουν μοριακό έλεγχο στη χώρα; Πόσα καταθέτουν αναφορά;»
Ιδιωτικά κέντρα
«Πού θα γίνονται τα τεστ τώρα; Σε καλοπληρωμένες αλυσίδες διαγνωστικών κέντρων; Δεν θα γίνονται καθόλου; Τώρα είναι πλέον ώρα για την επίταξη ιδιωτικών κέντρων» υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των νοσοκομειακών γιατρών της ΕΙΝΑΠ.
«Εφόσον χρειαστεί, σίγουρα θα έρθουμε σε συμφωνία με τον ιδιωτικό τομέα για να γίνονται και εκεί τα τεστ προκειμένου να αυξήσουμε τα σημεία που αυτά μπορούν να γίνουν. Αυτή τη στιγμή, όμως, είναι τέτοια η παραγωγική δυνατότητα εκτέλεσης του μοριακού ελέγχου στον δημόσιο τομέα, που δεν χρειαζόμαστε τον ιδιωτικό τομέα», μας απαντούσε τον Μάιο ο υφυπουργός Υγείας. Εξήμισι μήνες αργότερα, γνωρίζουμε πλέον ότι νοσοκομεία αναφοράς για τον κορονοϊό, όπως το ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη, πληρώνουν πανάκριβα τον ιδιωτικό τομέα για τεστ, μοριακοί αναλυτές βρίσκονται σε κινητικότητα από νοσοκομείο σε νοσοκομείο (από τη Σύρο στο «Αττικόν»!) για να καλυφθούν περιστασιακά τα κενά και τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει…
«Τα λόγια και οι υποσχέσεις να τελειώνουν», λένε οι γιατροί και ζητούν την ενίσχυση του ΕΚΕΑ, της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, των νοσοκομείων και δωρεάν τεστ για όλους τους υγειονομικούς και τον πληθυσμό. «Πότε περιμένουν να το κάνουν; Οταν φουντώσει κι άλλο η πανδημία; Εχουν κάνει πρόβλεψη για τους επόμενους μήνες;»
«Οι ανάγκες λόγω του δεύτερου κύματος της πανδημίας είναι μεγάλες. Είναι κοινή γνώση. Αποφασίζεται ότι πρέπει να ελεγχθούν όλοι οι υγειονομικοί ή όλα τα γηροκομεία – χαίρω πολύ. Πώς; Από ποιο εργαστήριο;» διερωτάται ο γενικός διευθυντής του ΕΚΕΑ και καταλήγει: «Χωρίς στρατηγική, οργανωμένο σχέδιο ελέγχων, είναι αδιανόητος ο έλεγχος μιας πανδημίας».
