Ο ερχομός του AIDS κάπου στα τέλη των ’80s άλλαξε για πάντα τις σεξουαλικές συνήθειες των ανθρώπων και σήμανε το οριστικό τέλος της σεξουαλικής απελευθέρωσης των τελών της δεκαετίας του 1960 και των αρχών αυτής του 1970. Για χρόνια επικράτησε ο τρόμος απέναντι στον άγνωστο ιό. Η άγνοια σε συνδυασμό με τη συντηρητικοποίηση των κοινωνιών οδήγησε στη δαιμονοποίηση των ομοφυλόφιλων που υποτίθεται πως ευθύνονταν για τη διάδοση.

Για καιρό υπήρχαν άνθρωποι που πίστευαν ότι το AIDS κολλάει με τη χειραψία ή μεταδίδεται από τον αέρα. Η μονογαμία επέστρεψε και εδραιώθηκε. Πολλοί άνθρωποι δυστυχώς χάθηκαν πριν η επιστήμη μπορέσει να τους βοηθήσει. Δεν επρόκειτο όμως για την Αποκάλυψη. Δεν αφανίστηκε το ανθρώπινο είδος. Δεν ήταν ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Τα προφυλακτικά πρόσφεραν μια σχετικά ασφαλή και φτηνή λύση. Και η ζωή συνεχίστηκε.

Στη «Μαύρη Τρύπα» (κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Zoobus) ο Charles Burns, ένας από τους πιο οξείς ανατόμους του ανθρώπινου ψυχισμού σε συνθήκες σωματικής και ψυχικής ασθένειας και ταυτόχρονα σαρκαστής της κοινωνικής υποκρισίας και εθελοτυφλίας, περιέγραψε την απαρχή μιας επιδημίας που θυμίζει κατά πολύ την εμφάνιση του AIDS. Τοποθέτησε την ιστορία του σε ένα αμερικανικό προάστιο και παρουσίασε ως θύματα τους εφήβους που κολλάνε και μεταδίδουν την ασθένεια μέσω της σεξουαλικής επαφής. Τα συμπτώματα είναι φρικτά και οδηγούν στην κοινωνική απομόνωση, την αποστασιοποίηση από τη ζωή, την αποξένωση. Δεν σταματούν όμως να κάνουν σεξ. Απλώς βιώνουν σιωπηλά τις συνέπειες. Και καταπίνουν τον φόβο, τον ρατσισμό, τη φρίκη της μοναξιάς και της κατακραυγής.

Μια εικόνα, 333 λέξεις

Προοδευτικά όμως η ιστορία αφήνει μια αχτίδα αισιοδοξίας. Γιατί ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται σταδιακά ότι η ασθένεια τελικά είναι η ίδια η εφηβεία, που μπορεί να αφήσει ανεπούλωτα σημάδια αν βιωθεί τραυματικά. Αν η «Μαύρη Τρύπα» διαβαστεί ως μια τέτοια αιχμηρή αλληγορία για την οδυνηρή και «μεταδοτική» εφηβεία, η μόνη θεραπεία είναι η απενοχοποίηση των παιδιών και όχι οι κατηγορίες εναντίον τους. Τα παιδιά πρέπει να αφεθούν ελεύθερα να ζήσουν ως παιδιά. Και τώρα που αρχίζουν τα σχολεία (Κεραμέως θελούσης) να στηριχτούν με αγάπη, κατανόηση, εφόδια. Οχι μόνο με παγουρίνο.