Βαλίτσες και χοντρές δεσμίδες χαρτονομισμάτων που περνούσαν από χέρι σε χέρι για τη δωροδοκία μελών του Κογκρέσου και πολιτικών. Ενα σχήμα οργανωμένης διαπλοκής που έως τώρα εμπλέκει 17 πολιτικούς, περιλαμβανομένων τριών πρώην προέδρων, υπουργών, βουλευτών και γερουσιαστών του PAN και του PRI, των δύο κομμάτων που μονοπώλησαν την πολιτική ζωή του Μεξικού επί 90 χρόνια. Εως δηλαδή το 2018, όταν για πρώτη φορά εξελέγη ένας κεντροαριστερός πρόεδρος, ο Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, ο ΑMLO.
Μια πραγματική βόμβα που έσκασε όταν εφημερίδες και ψηφιακά μέσα άρχισαν να δημοσιοποιούν αποσπάσματα της κατάθεσης του Εμίλιο Λοσόγια –πρώην διευθυντή της κρατικής πετρελαϊκής Pemex–, υπόδικου για διαφθορά. Είχε συλληφθεί στην Ισπανία τον περασμένο Φεβρουάριο, εκδόθηκε στο Μεξικό στις αρχές Αυγούστου κι έκτοτε παραμένει σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τις αρχές ώστε να έχει μειωμένη ποινή καταθέτει ως προστατευόμενος μάρτυρας αποκαλύπτοντας ονόματα, ημερομηνίες και ποσά όσων δωροδοκήθηκαν με στόχο να υπερψηφίσουν τη διαβόητη «ενεργειακή μεταρρύθμιση», να εγκρίνουν εξαγορές εργοστασίων και παράνομες συμβάσεις και αναθέσεις και πολλές άλλες απάτες. Οι 63 σελίδες ένορκης κατάθεσής του αποτελούν καταπέλτη για τη διαφθορά του πολιτικού συστήματος του Μεξικού και τον τρόπο που γίνεται η διαχείριση του δημόσιου χρήματος.
Ο υπεύθυνος
Ο Λοσόγια ήταν υπεύθυνος διεθνών σχέσεων της καμπάνιας του πρώην προέδρου Πένια Νιέτο (2012-2018), με αρμοδιότητα και τη συγκέντρωση «διεθνών δωρεών από χορηγούς», όπως η Odebrecht. Μάλιστα ήταν εκείνος που σύστησε τον επικεφαλής της βραζιλιάνικης κατασκευαστικής στο Μεξικό Λουίς Βέιλ στον Πένια Νιέτο.
Ο 36χρονος δικηγόρος με σπουδές στα καλύτερα διεθνή πανεπιστήμια ήταν ένας από τους «τεχνοκράτες» στενούς συμβούλους του προέδρου κι έλαβε περίπου 4 εκατομμύρια για τη δουλειά του. Ποια δουλειά; Μα να μεσολαβεί για τη δωροδοκία γερουσιαστών, ιδίως του αντιπολιτευόμενου τότε ΡΑΝ –που απαιτούσαν σχεδόν 50 εκατομμύρια δολάρια–, προκειμένου να υπερψηφίσουν την ενεργειακή μεταρρύθμιση. Μια μεταρρύθμιση που στην πράξη δεν ήταν παρά ένα σχέδιο χρεοκοπίας της Pemex –μήλον της έριδος για της πετρελαϊκές του Τέξας και τους ντόπιους μεγιστάνες– και της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ηλεκτρισμού (CFE) ώστε να αποδοθεί ο ενεργειακός τομέας της χώρας έναντι ελάχιστου τιμήματος στο ιδιωτικό κεφάλαιο και στις πολυεθνικές.
Η μεταρρύθμιση τελικά υπερψηφίστηκε το 2013 και όπως γράφει στην κατάθεσή του ο Λοσόγια, «ήδη το 2013 η Odebrecht είχε τον πρόεδρο με το μέρος της και η σχέση ανάμεσα στην Odebrecht και το μεξικανικό κράτος δεν ήταν μια σχέση συμβάσεων αλλά εξουσίας… Η Odebrecht δεν ήταν διατεθειμένη να χάσει γιατί συμμετείχε πλέον ενεργά στην ενεργειακή πολιτική της χώρας».
Οι μίζες και η διανομή τους «επιβλέπονταν» από το ίδιο το γραφείο του Λοσόγια, όπως λέει, κατ’ απαίτηση του Λουίς Βιδεγκαράι Κάσο, υπουργού Οικονομικών (και μετέπειτα και Εξωτερικών) του Πένια Νιέτο, που προΐστατο του Διοικητικού Συμβουλίου της Pemex, και του Πέδρο Χουακίν Κόλντγουελ, τότε υπουργού Ενέργειας. Σύμφωνα με τον προστατευόμενο μάρτυρα, όλοι έπαιρναν εντολές από τον ίδιο τον πρόεδρο Πένια Νιέτο.
Οι αποκαλύψεις του εμπλέκουν και τον πρώην πρόεδρο Φελίπε Καλδερόν (2006-2012), ο οποίος σύμφωνα με τον Λοσόγια δεν σχετίζεται απλά με μια παράνομη αγοραπωλησία μιας σημαντικής αγροτοβιομηχανίας, αλλά, το κυριότερο, στη διάρκεια της θητείας του εδραίωσε ένα ολόκληρο δίκτυο μηχανισμών διαφθοράς. Ιδίως με την Odebrecht, μέσω της θυγατρικής της Braskem στην οποία όχι μόνο παραχώρησε σύμβαση για την πώληση αιθανόλης για περισσότερα από 20 χρόνια, αλλά της πρόσφερε και έκπτωση 25%. Οι καταθέσεις του εμπλέκουν και τρίτο πρώην πρόεδρο, τον Κάρλος Σαλίνας ντε Γκορτάρι (1988-1994), για τον οποίο κατέθεσε πως πίεσε ώστε να πετύχει επωφελέστατες συμβάσεις της Pemex για τις επιχειρήσεις του γιου του.
Πακέτο πετροδόλαρα
Το βίντεο των τεσσάρων λεπτών που δόθηκε στη δημοσιότητα δείχνει συνεργάτες δύο γερουσιαστών να πακετάρουν δεσμίδες χαρτονομισμάτων και να τις βάζουν σε βαλίτσες και πώς εντολοδόχοι της Odebrecht έφερναν τις «πληρωμές» στο πάρκινγκ της Κογκρέσου. Ωστόσο, όλοι οι εμπλεκόμενοι έχουν αρνηθεί τις κατηγορίες καταγγέλλοντας τον AMLO ως ενορχηστρωτή κατηγοριών «που υποδείκνυε ενόχους μέσα από δημόσιες ομιλίες του». Ενώ ο κυβερνήτης της Ταμαουλίπας –ένας από τους πολιτικούς που φέρεται να έλαβε τεράστια ποσά σε μίζες– δηλώνει πως «ο Λοσόγια είναι ένας εγκληματίας που έχει ομολογήσει τα εγκλήματά του και θα έπρεπε να είναι πίσω από τα κάγκελα, αλλά έχει γίνει ένας πολιτικός και εκλογικός σύμμαχος του Λόπες Ομπραδόρ».
Αμέσως μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου ομάδα πολιτών –με την ενθουσιώδη στήριξη του κόμματος του Ομπραδόρ Morena– οργάνωσε καμπάνια συγκέντρωσης υπογραφών για να ζητήσει από τις αρχές τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ώστε να αποφανθεί ο λαός αν θα πρέπει να διερευνηθούν και να δικαστούν για διαφθορά και άλλα εγκλήματα οι πρώην πρόεδροι του Μεξικού. Εχει προθεσμία έως τη 15η Σεπτεμβρίου για να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες από τον νόμο 1,8 εκατ. υπογραφές.
Η ιδέα του δημοψηφίσματος ανήκει στην πραγματικότητα στον πρόεδρο AMLO. Εκλέχτηκε υποσχόμενος να είναι αμείλικτος σε θέματα διαφθοράς. Αλλά έχει δηλώσει πως δεν επιθυμεί να «εκδικηθεί» τους προκατόχους του για τη «σάπια διακυβέρνησή τους» κι ότι αυτοί θα διερευνηθούν μόνο εφόσον το αποφασίσει ο λαός. Ηταν άλλωστε εκείνος που τη Δευτέρα κάλεσε τους πολίτες να οργανωθούν για να γίνει εφικτό το δημοψήφισμα. Ζητώντας παράλληλα από το Κογκρέσο, σε περίπτωση που δεν συγκεντρωθούν οι απαραίτητες υπογραφές ώς τις 15 του μήνα, να νομοθετήσει για τη διεξαγωγή του. Χωρίς να αποκλείσει, αν δεν υπάρξει ούτε κι έτσι συναίνεση για δημοψήφισμα, να αναλάβει ο ίδιος την πρωτοβουλία.
-320x213.jpg)
