Ο Κόντε και τα μεγάλα ευρωπαϊκά διλήμματα

Η Ιταλία παίζει το παιχνίδι της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς να γνωρίζει όμως ποια κατεύθυνση θα πάρουν οι εσωτερικές εξελίξεις της. Σε δύο ταξίδια-αστραπή, στη Λισαβόνα και στη Μαδρίτη, ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε υπογράμμισε (μαζί με τους ομολόγους του Κόστα και Σάντσεθ) ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης πρέπει να υιοθετηθεί οριστικά μέσα στον Ιούλιο και ότι δεν μπορεί να θυσιαστούν τα καινοτόμα χαρακτηριστικά του στην προσπάθεια επίτευξης συμβιβασμού. Η Ρώμη δηλαδή στέλνει το μήνυμα ότι κάποιοι μπορούν και να διαφωνούν, αλλά το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να εφαρμοστεί ως έχει.

Ρώμη, Μαδρίτη και Λισαβόνα βιάζονται να λάβουν τις σχετικές χρηματοδοτήσεις, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης. Η κατάσταση είναι δύσκολη και οι υπουργοί της κυβέρνησης Κόντε το παραδέχονται ανοιχτά.

Η επικεφαλής του υπουργείου Εσωτερικών, Λουτσιάνα Λαμορτζέζε (η οποία δεν συνηθίζει να ενδίδει στους πειρασμούς του εντυπωσιασμού), δήλωσε ότι «είναι ορατός ο κίνδυνος τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο να υπάρξουν κοινωνικές εντάσεις» και πρόσθεσε ότι «υπάρχουν κλειστά καταστήματα, με ανθρώπους που δεν μπορούν να καλύψουν ούτε τις κύριες καθημερινές τους ανάγκες».

Δημοσιονομικά

Είναι ο ίδιος κίνδυνος που είχαν αναφέρει σε απόρρητη έκθεσή τους οι ιταλικές μυστικές υπηρεσίες λίγο μετά το ξέσπασμα της κρίσης του κορονοϊού. Μέχρι τώρα η ιταλική κυβέρνηση έχει διαθέσει 55 δισεκατομμύρια ευρώ. Αλλά από τη μία δεν μπορεί να συνεχίσει να ξοδεύει χρήματα χωρίς κανένα όριο αδιαφορώντας για τα δημοσιονομικά, και από την άλλη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα σε σχέση με τη συνολική στρατηγική της.

Την εβδομάδα που μας πέρασε ο Κόντε παρουσίασε ένα νέο διάταγμα, με το οποίο υπόσχεται ότι θα ξεμπλοκάρει δεκάδες μεγάλα δημόσια έργα, ότι θα περιορίσει αυστηρά τη γραφειοκρατία και θα ορίσει ειδικούς επιτρόπους, οι οποίοι θα επιβλέπουν την έγκαιρη και «εντός αρχικού προϋπολογισμού» αποπεράτωση των νέων αυτοκινητοδρόμων, σιδηροδρομικών συνδέσεων, και κάθε άλλου έργου.

Προσπαθεί, δηλαδή, να πείσει την Ευρώπη ότι δεν χρειάζεται να ζητήσει από την Ιταλία να δώσει νέα δείγματα γραφής, για να της δοθούν όλα τα χρήματα που της αναλογούν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλλά υπάρχει ένα άλλο, σοβαρό θέμα, που συνδέει το ευρωπαϊκό με το εσωτερικό μέτωπο. Η Ρώμη δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν εννοεί να κάνει χρήση των 36 δισεκατομμυρίων ευρώ του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, που της αναλογούν.

Φόρτσα Ιτάλια

Η Κεντροαριστερά του Δημοκρατικού Κόμματος έχει ταχθεί πιεστικά υπέρ του «ναι», αλλά τα Πέντε Αστέρια εμμένουν στην άρνησή τους και υποστηρίζουν ότι αν η Ιταλία ζητήσει τα χρήματα αυτά, θα τις επιβληθεί άμεσα σειρά μέτρων λιτότητας.

Ο Τζουζέπε Κόντε δεν καταφέρνει να πετύχει τον αναγκαίο συμβιβασμό και να πει στους Ιταλούς αν η χώρα θα λάβει τελικά το συγκεκριμένο ποσό για τη βελτίωση του υγειονομικού της συστήματός. Επειδή όμως στην πολιτική υπάρχει πάντα μια λύση -και αν δεν υπάρχει, βρίσκεται-, όλα δείχνουν ότι προμηνύεται μεγάλη ανατροπή. Τη λύση μπορεί να την προσφέρει ο «πρόθυμος» Σίλβιο Μπερλουσκόνι με συμμετοχή τής Φόρτσα Ιτάλια στην κυβέρνηση ή έστω με εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη.

Το όλο αυτό σενάριο ενισχύθηκε σημαντικά από τη δήλωση του πρώην κύριου αντίπαλου του «καβαλιερε», του κεντροαριστερού πρώην πρωθυπουργού Ρομάνο Πρόντι. Δήλωσε ανοιχτά ότι «ο Μπερλουσκόνι δεν αποτελεί πλέον ταμπού» και ότι «θεωρεί πως το γήρας φέρνει σωφροσύνη».

Η είσοδος της Φόρτσα Ιτάλια στην κυβέρνηση βέβαια συνεπάγεται μαζική αποχώρηση βουλευτών και γερουσιαστών των Πέντε Αστέρων, αλλά η Ιταλία μάς έχει συνηθίσει σε τέτοιου είδους εντυπωσιακές αλλαγές. Αυτό που ίσως κάποιοι δεν υπολόγισαν με την αναγκαία προσοχή είναι ότι θα υπάρξει και μια άλλη, αναπόφευκτη, συνέπεια: ενίσχυση των ποσοστών της Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, ο οποίος θα εκμεταλλευτεί αμέσως την ευκαιρία για να κατηγορήσει την Κεντροαριστερά και τον «μίστερ TV» για «γάμο συμφερόντων» με μόνο στόχο την εξασφάλιση και παραμονή στην εξουσία.