Φιλαναγνωσία. Ωραίο θέμα για τους γονείς! Τα παιδιά, όμως, το είδαν αλλιώς: «Δεν μπορεί, μας τρολάρουν» έλεγαν, χθες, βγαίνοντας από τα εξεταστικά κέντρα, σε γλώσσα σίγουρα πιο σύγχρονη και εύστοχη από την επιλογή της επιτροπής θεμάτων της «Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας». Εν έτει 2020, αποφάσισε να υποδείξει σε τελειόφοιτους Λυκείου την αξία της ανάγνωσης, της γραφής και εν γένει της λογοτεχνίας στην καθημερινή ζωή. Ο,τι δηλαδή, υποδεικνύεται από το νηπιαγωγείο και για όλη τη διάρκεια της σχολικής ζωής.
«Μερικοί υποψήφιοι μας είπαν πως ένιωσαν ότι έπρεπε να γράψουν κάτι σαν έκθεση δημοτικού», μας δήλωσε εκπαιδευτικός-φροντιστής, αναδεικνύοντας τη σύγχυση που προκάλεσε το άλμα στον χωροχρόνο που έκανε, φέτος, η επιτροπή. Οχι, δεν είναι δύσκολο θέμα η φιλαναγνωσία. Εστω κι αν πρόκειται για ύλη προηγουμένων ετών και μεταξύ των λιγότερο δημοφιλών.
Είναι από τα λεγόμενα «βατά», αν και με αρκετές παγίδες, καθώς υπήρχαν πολλά ζητούμενα, με επαναλαμβανόμενα μοτίβα και κατευθυνόμενα ερωτήματα τα οποία μπέρδεψαν πολλούς υποψηφίους. Παρ’ όλα αυτά, δεν θα τα πάνε πολύ άσχημα, λένε οι έμπειροι. Αλλά ούτε και πολύ καλά. Δηλαδή, αναμένονται λίγες άριστες βαθμολογίες και συνωστισμός στις μεσαίες κλίμακες.
Ομως, δεν έχει σημασία, μόνο, αν είναι «δύσκολο» ή «εύκολο». Εχει σημασία και το κριτήριο της επιλογής. Και ναι, μεν, αναμενόταν ένα όχι πολύ απαιτητικό θέμα –λόγω της πρωτόγνωρης επιδημικής κρίσης– αλλά όχι κάτι τέτοιο. Ηταν απροσδόκητα παιδαριώδες, ανεπίτρεπτα πρόχειρο και οπωσδήποτε άκαιρο. Δεν είναι ότι απευθύνεται σε μια γενιά που έχει τη δυσκολότερη σχέση με το βιβλίο και μάλιστα στο τέλος της μαθητικής ζωής. Είναι η θέση στο ζήτημα. Και περισσεύει ο συντηρητισμός, η φτωχή έμπνευση και η ξεπερασμένη παιδαγωγική.
Φιλαναγνωσία
Ενα από τα ερωτήματα ζητούσε τη σχέση των παιδιών με την ποίηση (!) μέσω ενός υπέροχου κατά τα άλλα ποιήματος του Τίτου Πατρίκιου και ένα άλλο τη σχέση γενικώς με το βιβλίο: α) «Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;» και β) «Ποια είναι η σχέση σας με την ανάγνωση βιβλίων και ποιος ο ρόλος της στη γενικότερη διαχείριση του προσωπικού σας χρόνου;».
Πάντως, όσα παιδιά τόλμησαν να… αρνηθούν αυτές τις δυο σχέσεις ή να εξηγήσουν γιατί δεν ευνοούνται πια τέτοιες σχέσεις, θα πρέπει να έχουν προσπαθήσει πολύ στην τεκμηρίωση και παράλληλα να έχουν αποφύγει τον κίνδυνο να βγουν εκτός θέματος. Δεν κλήθηκαν να γράψουν για το πλήγμα που δέχεται το βιβλίο στη σύγχρονη εποχή, για την επίδραση της τεχνολογίας και τη μετάλλαξη –εξ αυτής– των μορφών επικοινωνίας ή διασκέδασης ή διαχείρισης ελεύθερου χρόνου.
Ούτε για τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος. Κλήθηκαν να γράψουν για τα οφέλη της φιλαναγνωσίας. Με βιωματική γραφή και σε γλώσσα της εποχής, καθώς υποτίθεται ότι έγραφαν σε blog του σχολείου τους. Το μοναδικό, ίσως, νεωτερικό στοιχείο της υπόθεσης.
Τα θέματα περιελάμβαναν ένα διασκευασμένο κείμενο του συγγραφέα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη που έχει δημοσιευθεί στον ημερήσιο Τύπο, το κείμενο με τίτλο «Γράφειν» του συγγραφέα, μεταφραστή και εκδότη Κώστα Ε. Τσιρόπουλου (1930-2017), το οποίο ανήκει στη συλλογή δοκιμίων «Η Μόνωση ως Συνομιλία» (2003), και ένα απόσπασμα από ένα σχετικά πρόσφατο ποίημα του Τίτου Πατρίκιου από τη συλλογή «Σε βρίσκει η ποίηση» (2012).
Καλοί αναγνώστες
Η Ενωση Φιλολόγων κρίνει «επιτυχή» την επιλογή των κειμένων. Οι καθηγητές τα κρίνουν βατά αλλά με παγίδες, ο Σύνδεσμος Φροντιστών απαιτητικά. Η πιο δυνατή ομολογία, πάντως, για την αστοχία του θέματος έρχεται από την ίδια την Ενωση Φιλολόγων. Αναφέρει στην ανακοίνωσή της:
«Και τα τρία κείμενα εκπληρώνουν εμμέσως και έναν παιδαγωγικό ρόλο: καλούν τους υποψηφίους να γίνουν καλοί αναγνώστες, δημιουργικοί εκφραστές του γραπτού λόγου και ευαίσθητοι πολίτες». Δηλαδή, τώρα, στο τέλος του Λυκείου, στις πανελλαδικές, το σχολείο καλεί τα παιδιά να γίνουν καλοί αναγνώστες, δημιουργικοί εκφραστές του γραπτού λόγου και ευαίσθητοι πολίτες. Μωρέ δίκιο είχε το αγόρι το ψηλό. Μας τρολάρουν, σας τρολάρουν, τα τρολάρουν.
● Η διεξαγωγή, κατά τ’ άλλα, των πανελλαδικών ήταν ομαλή, χωρίς προβλήματα στην τήρηση των νέων κανόνων προστασίας και υγιεινής, χωρίς τεχνικές δυσκολίες.
-320x213.png)
