Στη χώρα του, την Ολλανδία, ο Μαρκ Ρούτε έχει καταφέρει κάτι σπάνιο: όχι μόνο παραμένει στην πρωθυπουργία επί δέκα συναπτά χρόνια ως επικεφαλής τριών διαφορετικών κομματικών συνασπισμών, αλλά είναι και το φαβορί για τις επόμενες εκλογές, που θα γίνουν τον ερχόμενο Μάρτιο. Και το έχει πετύχει αυτό, σε μεγάλο βαθμό, χάρη στη φήμη του λιτού, «σφιχτού» και συνεπούς μέχρι φανατισμού στις (νεοφιλελεύθερες) αρχές του, αλλά και ταυτόχρονα αντισυμβατικού, χιουμορίστα και προσιτού πολιτικού.
Κάτι σαν τη Θάτσερ, δηλαδή, αλλά στο συμπαθητικότερο! Για την ακρίβεια, αν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και η εκλιπούσα «Σιδηρά Κυρία» αποκτούσαν ποτέ παιδί, άνετα θα μπορούσε να είναι ο κατ’ όνομα «Φιλελεύθερος», αλλά στην πράξη… καραδεξιός Ρούτε!
Το παρατσούκλι
Κάτι που φάνηκε και στην πενθήμερη σύνοδο κορυφής-θρίλερ των Βρυξελλών, όπου ο Ολλανδός πρωθυπουργός πέτυχε να μαλώσει διαδοχικά με τους μισούς ομολόγους του, φτάνοντας τους Κόντε και Μακρόν στα όρια της… χειροδικίας! Ο Ρούτε κατάφερε να γίνει ο πρωταγωνιστής, έστω και αρνητικός, φορώντας τη… μάσκα του σκληρού και άτεγκτου διαπραγματευτή, που δεν διστάζει στο όνομα του «εθνικού συμφέροντος» να διακινδυνεύσει να οδηγήσει σε ναυάγιο μια από τις πιο κρίσιμες συνόδους στην ιστορία της Ενωσης. Δικαίωσε έτσι το παρατσούκλι του, που εδώ και αρκετά χρόνια είναι «ο κύριος Οχι»!
Ενα παρανόμι που του «κόλλησαν», όταν εν μέσω της… προηγούμενης κρίσης χρέους ένας οδοκαθαριστής τού φώναξε μπροστά στις κάμερες «Μη δώσεις άλλα λεφτά σ’ αυτούς τους Γάλλους και τους Ιταλούς!» και εκείνος απάντησε «Οχι, όχι, όχι… Θα τη θυμάμαι αυτή τη συμβουλή»! Οπως κι έγινε. Και το κακό είναι ότι «του βγήκε»!
Στη σύνοδο για το πολυσυζητημένο Ταμείο Ανάκαμψης από την πανδημία, νίκησε τελικά η δική του νεοφιλελεύθερη ατζέντα ως άτυπου ηγέτη και των άλλων 4-5 «φειδωλών» κρατών της Ε.Ε. Τα κονδύλια για την οικονομική ανάταξη των χαροκαμένων οικονομιών του Νότου μειώθηκαν, το «μείγμα» δανείων και επιχορηγήσεων άλλαξε προς το χειρότερο για τους δανειζομένους και το κυριότερο είναι πως ο Ρούτε και οι ομοϊδεάτες του κατάφεραν να συνδέσουν τα όποια δάνεια με σκληρούς μνημονιακούς όρους και συγκεκριμένα με επώδυνες μεταρρυθμίσεις στα ασφαλιστικά συστήματα και στην αγορά εργασίας, ώστε να… εξισωθούν λέει με το «σφιχτό» ολλανδικό μοντέλο!
Και το έκανε αυτό απειλώντας (μαζί με τον Αυστριακό καγκελάριο Κουρτς και τους άλλους μικρομεσαίους… Σάιλοκ της Ευρώπης) με ακόμη βαθύτερη ύφεση πολύ μεγαλύτερες χώρες και οικονομίες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, ακόμα και η Γαλλία του Μακρόν – που κάποια στιγμή φέρεται να του έβαλε τις φωνές, χτυπώντας και το χέρι στο τραπέζι! Και κυρίως κόβοντας κονδύλια που είχε προτείνει η Κομισιόν για την υγεία, τη μετανάστευση και την επιστημονική έρευνα.
Ακόμη και η Μέρκελ, πίσω από τα… παντελόνια της οποίας κρυβόταν συστηματικά όλα αυτά τα χρόνια στις συνόδους ο μόνιμος «δορυφόρος» της Γερμανίας Ρουτε, φαίνεται πως κάποια στιγμή εξοργίστηκε με την αδιαλλαξία του. Αν και το πιθανότερο είναι πως η καγκελάριος τον χρησιμοποίησε απλά σαν «λυκόσκυλο», προκειμένου να επιβάλει στο τέλος τη δική της «ζωοσωτήρια», πλην κουτσουρεμένη και με πολλούς αστερίσκους συμφωνία-«λύση», με τον ίδιο τρόπο που ο Σόιμπλε «έβγαζε μπροστά» τον αλήστου μνήμης Ντάισελμπλουμ στα Eurogroup για να κάνει τη βρόμικη δουλειά…
Δικαίως ο Πάολο Βαλεντίνο, ανταποκριτής της Corriere della Serra στο Βερολίνο, χαρακτηρίζει τον Ρούτε «γιατρό της αυστηρής λιτότητας (…) που δηλώνει με απόλυτα καλβινιστική υπεροψία πως η αλληλεγγύη δεν προσφέρεται ποτέ δωρεάν» – έναν τυπικά Βορειοευρωπαίο πολιτικό που δεν σταματά ποτέ να καταγγέλλει τους «τεμπέληδες» του Νότου πως «δεν μπορούν πια να ζουν πέραν των δυνατοτήτων τους».
Η αλήθεια είναι πως και στην προσωπική του ζωή ο Ρούτε είναι παράδειγμα λιτότητας: φανατικός εργένης και workaholic, ζει στο ίδιο διαμέρισμα που αγόρασε όταν αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο το 1992, κυκλοφορεί με ένα παλιό ποδήλατο χωρίς συνοδεία και οδηγεί μόνο ένα πολυκαιρισμένο Saab, πηγαίνει για φαγητό σε μια συνοικιακή πιτσαρία ντυμένος με τζιν και αθλητικά παπούτσια – λεπτομέρειες που συμβάλλουν στην υψηλή δημοτικότητά του σε μια χώρα όπου ο Καλβίνος και η πουριτανική κοσμοθεωρία του Homo Economicus… ζουν και βασιλεύουν.
Ακόμη και ο ψυχρός, για εμάς τους Μεσόγειους, τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε ο Ρούτε την ασθένεια και τον θάνατο της μητέρας του από κορονοϊό αντιμετωπίστηκε θετικά στην Ολλανδία: πιστός στην ίδια του την κυβερνητική απαγόρευση κυκλοφορίας, ο Ρούτε απέφυγε να επισκεφθεί τη μάνα του στο γηροκομείο όπου και άφησε την τελευταία της πνοή…
Παράδεισος φοροαπαλλαγών
Ομως όλη αυτή η… λιτή και απέριττη εικόνα καταρρέει μόλις κανείς ξύσει λίγο το γυαλιστερό βερνίκι. Ο Ρούτε, βλέπετε, είναι «σφιχτοχέρης» με τους αγωνιούντες εταίρους του, αλλά εξαιρετικά απλοχέρης με τα πραγματικά αφεντικά του, δηλαδή τις δεκάδες πολυεθνικές εταιρείες που έχουν στήσει μαγαζί στον φορολογικό παράδεισο που λέγεται Ολλανδία και χρησιμοποιούν τη χώρα για να κλέβουν δισεκατομμύρια από τις άλλες χώρες της Ε.Ε., στις οποίες η Χάγη τώρα «κουνάει και το δάχτυλο». Εταιρείες σαν την ΙΚΕΑ, την Google και φυσικά την αγαπημένη του Ρούτε, την πολυσχιδή Unilever, στο γραφείο προσωπικού της οποίας εργάστηκε για πολλά χρόνια προσλαμβάνοντας και απολύοντας πριν κατέβει στην πολιτική.
Πέρσι μάλιστα, ο κατά τα άλλα «τσιγκούνης» Ολλανδός πρωθυπουργός επιχείρησε να καταργήσει εν μια νυκτί ακόμη και τον έσχατο φορολογικό συντελεστή 15% επί των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων, με ένα νομοθέτημα που όπως έγινε αργότερα γνωστό είχε γραφτεί… απευθείας από τους δικηγόρους των ενδιαφερόμενων εταιρειών, όπως η Unilever και η Siemens, ενώ δεν περιλαμβανόταν καν στο προεκλογικό πρόγραμμα του κόμματός του! Το κοινοβούλιο τελικά μπλόκαρε την καθαρά διαπλεκόμενη προσπάθεια του «κυρίου Οχι», που απέναντι στις πολυεθνικές ξέρει να λέει μόνο «Γιαβόλ»…
Γιατί τον επιλέξαμε
Ο διαβόητος «κύριος Οχι» σχεδόν επί τέσσερις μέρες δυναμίτιζε τη σύνοδο κορυφής καταφέρνοντας να φτάσει τους ηγέτες στα όριά τους – όχι μόνο του δοκιμαζόμενου Νότου, αλλά και τους Μακρόν και Μέρκελ. Στο τέλος πάλι πέρασε ο δικός του «εκβιασμός» και το οικονομικό πακέτο για την καταπολέμηση του Covid-19 περιλαμβάνει σκληρούς όρους για τους δανειζόμενους.
