Παγκόσμιο άλμα στον έλεγχο της φοροδιαφυγής διαπιστώνει ο ΟΟΣΑ

Τεράστια πρόοδο στην καταπολέμηση της υπεράκτιας φοροδιαφυγής διαπιστώνει ο ΟΟΣΑ χάρη στην εφαρμογή καινοτόμων προτύπων διαφάνειας από τη διεθνή κοινότητα, όπως η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών φορολογικών αρχών.

Περίπου 100 χώρες της υφηλίου εφάρμοσαν πέρυσι την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, επιτρέποντας στις φορολογικές αρχές να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα 84 εκατομμυρίων χρηματοπιστωτικών λογαριασμών που διατηρούσαν οι κάτοικοί τους στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν, στους λογαριασμούς αυτούς υπήρχαν «παρκαρισμένες» καταθέσεις και άλλα περιουσιακά στοιχεία συνολικής αξίας 10 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό είναι διπλάσιο του αντίστοιχου που είχαν ανιχνεύσει οι φορολογικές αρχές ένα χρόνο νωρίτερα. Το 2018, είχαν διαπιστωθεί συγκεκριμένα καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία 5 τρισ. ευρώ σε 47 εκατ. χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό. Ο διπλασιασμός οφείλεται κυρίως στη μεγέθυνση των πληροφοριών που ανταλλάχθηκαν. Εναν χρόνο νωρίτερα, το 2017 οι φορολογικές αρχές είχαν ανταλλάξει αντίστοιχα πληροφορίες για μόλις 11 εκατομμύρια υπεράκτιους λογαριασμούς, στους οποίους βρέθηκαν καταθέσεις και άλλα περιουσιακά στοιχεία αξίας μόνο 1,1 τρισ. ευρώ.

Ο γενικός διευθυντής του ΟΟΣΑ έσπευσε όπως αναμενόταν να ευλογήσει… τα γένια του οργανισμού. «Αυτό το σύστημα που δημιουργήθηκε από τον ΟΟΣΑ και διαχειρίζεται το Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Διαφάνεια και την Ανταλλαγή Πληροφοριών για Φορολογικούς Σκοπούς παρέχει στις χώρες σε όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και αρκετές αναπτυσσόμενες, έναν πλούτο νέων πληροφοριών, ενισχύοντας τις φορολογικές αρχές έτσι ώστε αυτές να διασφαλίζουν ότι οι λογαριασμοί στο εξωτερικό δηλώνονται με τον κατάλληλο τρόπο. Οι χώρες θα αντλήσουν τα έσοδα που έχουν μεγάλη ανάγκη, ιδιαίτερα σήμερα υπό το φως της τρέχουσας κρίσης του κορονοϊού, πλησιάζοντας ακόμη πιο κοντά σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχει μέρος για να κρύψει κάποιος κάτι».

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι ο ΟΟΣΑ κινήθηκε πολύ αργά στην υιοθέτηση του συστήματος της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών και υπό την αφόρητη πίεση των μεγάλων αποκαλύψεων για την παγκόσμια φοροδιαφυγή που είδαν στο φως της δημοσιότητας κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας (Paradise Papers, Panama Paper, Luxleaks, Swissleaks κ.ά.).

Το παγκόσμιο πρότυπο ανταλλαγής πληροφοριών που για χρόνια προώθησε –δηλαδή ύστερα από αίτημα– πρέσβευε ότι η ενδιαφερόμενη εθνική φορολογική αρχή όφειλε να γνωρίζει τις πληροφορίες που έψαχνε –δηλαδή το όνομα αυτού που φοροδιαφεύγει, τα στοιχεία του τραπεζικού λογαριασμού του και τις υποψίες που υπήρχαν γι’ αυτόν– πριν καν απευθυνθεί στις αρχές ενός φορολογικού παραδείσου. Και ακόμη και τότε μπορούσε να πολεμήσει στα δικαστήρια των φορολογικών παραδείσων προκειμένου να λάβει επιβεβαίωση των πληροφοριών που ήδη γνώριζε.

Η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μετά το 2017 ήταν αυτή που άλλαξε το παιχνίδι και οδήγησε σε εκτόξευση των διμερών επαφών μεταξύ των εθνικών φορολογικών αρχών (από 2.600 το 2017 σε 6,100 το 2019).

Το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί τους απλούς φορολογούμενους πολίτες του κόσμου είναι βέβαια πόσα από αυτά τα 10 τρισ. ευρώ που ανακαλύφθηκαν θα φορολογηθούν και τι έσοδα θα φέρουν στα κρατικά ταμεία. Ο Γκουρία αισιοδοξεί για φορολογικά έσοδα δισεκατομμυρίων, αλλά τα «συνήθη υποζύγια» κρατούν τις επιφυλάξεις τους.