Διέξοδος για τους αποκλεισμένους των τραπεζών

Xρηματοδότηση έως 25.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, θα μπορούν να λαμβάνουν πολύ μικρές επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα ή θέλουν να ξεκινήσουν αλλά δεν έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό.

Το σχέδιο νόμου κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή και εισάγει τον θεσμό των μικροχρηματοδοτήσεων (microfinance) στην ελληνική πραγματικότητα καθώς καθορίζει το πλαίσιο, τους όρους και τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων θα ιδρύονται, θα αδειοδοτούνται και θα λειτουργούν τα ιδρύματα (εταιρείες) που θα χορηγούν μικροχρηματοδοτήσεις.

Οι μικροχρηματοδοτήσεις έρχονται –αν επιβεβαιωθεί το κατ’ αρχήν επιχειρηματικό ενδιαφέρον μεγάλων παικτών που σήμερα δραστηριοποιούνται σε κλάδους πληρωμών (π.χ. τηλεπικοινωνίες)– να δώσουν διέξοδο σε χιλιάδες πολύ μικρούς επιχειρηματίες, ελεύθερους επαγγελματίες αλλά και ανέργους που επιζητούν διέξοδο επιβίωσης μέσω του επιχειρείν αλλά δεν διαθέτουν καθόλου κεφάλαια. Κεφάλαια που πολλές φορές έβρισκαν, με ολέθριες συνέπειες, σε τοκογλύφους.

Στους δικαιούχους και άτομα ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, για την αντιμετώπιση της ανεργίας ή της αναστολής ή μείωσης του χρόνου εργασίας

Το σχέδιο νόμου που καταρτίστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και είχε ολοκληρωθεί και η δημόσια διαβούλευση –προς τιμήν του ο υπουργός Οικονομίας Αδωνις Γεωργιάδης παραδέχθηκε δημοσίως ότι το παρέλαβε από τον Γιάννη Δραγασάκη– έμεινε περισσότερο από έναν χρόνο στο συρτάρι καθώς δεν είχε επιλυθεί το θέμα της εποπτείας. Τελικά αποφασίστηκε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος θα είναι η αρχή που θα αδειοδοτεί και θα εποπτεύει τη λειτουργία της νέας αγοράς που θα δημιουργηθεί.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ίδρυση εταιρειών χρηματοδοτήσεων, που δεν μπορούν να είναι τράπεζες και θα λειτουργούν ως ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού, προβλέπεται ότι για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας από την ΤτΕ, απαιτείται αρχικό μετοχικό κεφάλαιο τουλάχιστον 400.000 ευρώ, το οποίο καλύπτεται εξ ολοκλήρου με μετρητά τη στιγμή της σύστασης (κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό) με το ίδρυμα-εταιρεία μικροχρηματοδοτήσεων να υποχρεούται να διατηρεί ίδια κεφάλαια ίσα με το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο.

Θεσπίζονται κανόνες για την ανάληψη, άσκηση και εποπτεία της δραστηριότητας χορήγησης μικροχρηματοδοτήσεων, ενώ ορίζονται κανόνες που αφορούν τη διαφάνεια των όρων και τις απαιτήσεις ενημέρωσης σχετικά με τις δραστηριότητες χορήγησης χρηματοδοτήσεων, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δικαιούχων και των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων με έδρα την Ελλάδα ή την Ε.Ε. με υποκατάστημα στη χώρα μας.

Θα λειτουργούν με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας αποκλειστικού σκοπού, έπειτα από άδεια λειτουργίας που θα χορηγεί η ΤτΕ. Τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων υποχρεούνται να παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες επιχειρηματικής εκπαίδευσης και καθοδήγησης στους δικαιούχους μικροχρηματοδοτήσεων.

Τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων μπορούν να συμμετέχουν σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (εθνικό ή συγχρηματοδοτούμενο σκέλος), εφόσον έχουν λάβει πιστοποίηση για τη συμμόρφωσή τους με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Καλής Πρακτικής για τη Χορήγηση Μικροπιστώσεων (European Code of Good Conduct for microcredit provision).

Οριο τα 25.000 ευρώ

Το ύψος της μικροχρηματοδότησης, ανά δανειολήπτη, δεν μπορεί να ξεπερνά τα 25.000 ευρώ χωρίς εμπράγματη ασφάλεια. Αυτό σημαίνει ότι μια πολύ μικρή επιχείρηση μπορεί να λάβει δάνειο από 2-3 εταιρείες υπό τον όρο ότι το άθροισμα των μικροχρηματοδοτήσεων θα είναι εντός του ορίου που προβλέπει ο νόμος. Το όριο των 25.000 ευρώ μπορεί να αλλάξει με υπουργική απόφαση.

Το ίδρυμα μικροχρηματοδοτήσεων μπορεί να απαιτεί εγγύηση πριν από τη χορήγηση μικροχρηματοδότησης.

Η διάρκεια αποπληρωμής δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 12 μήνες αλλά ούτε να ξεπερνά τα 10 χρόνια. Παρέχεται η δυνατότητα πρόωρης προεξόφλησης, όμως αν γίνει εντός χρονικού διαστήματος για το οποίο έχει συμφωνηθεί σταθερό επιτόκιο, το ίδρυμα μικροχρηματοδοτήσεων δικαιούται εύλογη και αντικειμενικά αιτιολογημένη αποζημίωση για ενδεχόμενα έξοδα που έχουν άμεση σχέση με την πρόωρη εξόφληση.

Τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων ελέγχουν αν τηρείται ο σκοπός των χορηγήσεων.

Οι συναλλαγές απαλλάσσονται από τέλη χαρτοσήμου και την εισφορά του νόμου 128/1975.

Δικαιούχοι των μικροχρηματοδοτήσεων είναι:

■ οι πολύ μικρές επιχειρήσεις,

■ τα φυσικά πρόσωπα για τη σύσταση πολύ μικρών επιχειρήσεων,

■ τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα,

■ τα άτομα που θέλουν να εκπαιδευτούν ώστε να μπουν στην αγορά εργασίας,

■ τα άτομα τα οποία ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Τα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων μπορούν να χορηγούν, ενδεικτικά, μικροχρηματοδοτήσεις ως εξής:

• α. όλες τις μορφές πιστώσεων μέχρι 25.000 ευρώ, είτε για την κάλυψη επενδυτικών αναγκών είτε ως κεφάλαιο κίνησης,
• β. προϊόντα χρηματοδοτικής μίσθωσης μέχρι 25.000 ευρώ για την απόκτηση εξοπλισμού,
• γ. αυτοτελείς εγγυήσεις μέχρι 25.000 ευρώ, οι οποίες δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη δανείων από άλλα χρηματοδοτικά ιδρύματα,
• δ. μορφές πιστώσεων που αποβλέπουν στην ενίσχυση δημόσιων πολιτικών ή την κοινωνική και οικονομική ένταξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, μέχρι 25.000 ευρώ, και οι οποίες αφορούν, ιδίως, την αντιμετώπιση της ανεργίας ή της αναστολής ή μείωσης του χρόνου εργασίας για λόγους που δεν οφείλονται σε οικεία βούληση.