Ρωσική οπισθοχώρηση με ερωτηματικό στη Λιβύη

Σύμφωνα με συγκεχυμένες πληροφορίες, εκατοντάδες Ρώσοι μισθοφόροι που μάχονται στο πλευρό των δυνάμεων του Χαλίφα Χάφταρ, οι οποίες έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες το τελευταίο διάστημα, αποχώρησαν από τα μέτωπα της Τρίπολης με προορισμό προπύργια του LNA στην κεντρική χώρα, ενώ συνεχίζονται οι διεθνείς διπλωματικές διεργασίες για κατάπαυση του πυρός και τήρηση του εμπάργκο όπλων

Mέσα στο τελευταίο 24ωρο, οι σχετικές πληροφορίες πληθαίνουν στη Λιβύη, πλην όμως παρέμεναν μέχρι και χθες το βράδυ ανεπιβεβαίωτες από ανεξάρτητη πηγή. Δυνάμεις που πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη –και έμπρακτα υποστηριζόμενη από την Τουρκία στα μέτωπα των συγκρούσεων, κατά παράβαση του εμπάργκο όπλων– Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) υπό τον Φάγεζ αλ Σαράτζ αναφέρουν ότι εκατοντάδες Ρώσοι μισθοφόροι της ιδιωτικής εταιρείας Βάγκνερ, που μάχονται στο πλευρό του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) του στρατάρχη Χάφταρ απομακρύνθηκαν από τα μέτωπα της Τρίπολης.

Συνολικά, υποστηρίζουν σε ανάρτηση στο twitter, «περίπου 1.500 έως 1.600 μισθοφόροι» μεταφέρθηκαν 150 χλμ. νοτιοανατολικότερα, στην πόλη Μπάνι Ουαλίντ, όπου –όπως ανέφεραν– είχαν καταφτάσει από την Κυριακή επτά μεταγωγικά αεροσκάφη, με αποστολή να μεταφέρουν πυρομαχικά στον LNA και να απομακρύνουν από την περιοχή τους ξένους μισθοφόρους, μαζί με τον βαρύ εξοπλισμό τους. Μιλώντας στα πρακτορεία Reuters και Bloomberg, ο δήμαρχος της Μπάνι Ουαλίντ έκανε λόγο για Ρώσους καθώς και Σύρους μισθοφόρους, που «αναχώρησαν με τρία αεροσκάφη με κατεύθυνση τη Τζούφρα»: ένα από τα προπύργια του LNA στην κεντρική Λιβύη.

Οι αναφορές έρχονται σε κρίσιμη στιγμή, καθώς οι δυνάμεις του ισχυρού άνδρα στα ανατολικά, στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, έχουν τις τελευταίες ημέρες υποστεί σημαντικές απώλειες στα πεδία των μαχών, κυρίως στα δυτικά της χώρας και κατά δήλωσή τους έχουν ήδη προχωρήσει σε αναδιάταξη στα νότια της Τρίπολης, την οποία επιχειρούν ανεπιτυχώς να καταλάβουν εδώ και πάνω από έναν χρόνο.

Ορισμένοι αναλυτές βλέπουν «ρωγμές» στη ρωσική στήριξη στον Χάφταρ, που το Σάββατο κάλεσε τους μαχητές του σε «ιερό πόλεμο» κατά της «τουρκικής αποικιοκρατικής παρέμβασης». Αλλοι προβλέπουν κλιμάκωση των συγκρούσεων, εν μέσω πληροφοριών για την αποστολή στόλου μαχητικών ρωσικής κατασκευής στον LNA, από τη μία, δημοσιεύματος της ισραηλινής εφημερίδας Jerusalem Post από την άλλη, ότι έχουν πυκνώσει από το Σάββατο οι πτήσεις αεροσκαφών της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων μεταγωγικών που απογειώθηκαν από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό την Τρίπολη.

Κατάπαυση του πυρός

«Πάντως, μια νέα κούρσα εξοπλισμών θα μπορούσε να ωθήσει την Τουρκία και τη Ρωσία να υπαναχωρήσουν και να ασκήσουν πιέσεις στους τοπικούς “πελάτες” τους να υπογράψουν κατάπαυση του πυρός», έγραφε σε χθεσινό ρεπορτάζ ο δημοσιογράφος Σέμερ αλ Αλτράς του Bloomberg. Και οι δύο χώρες, αναφέρει, «δήλωσαν εκ νέου ότι στηρίζουν τον τερματισμό των μαχών, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 2.000 ανθρώπους. Εκκληση που στηρίζει και ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος είχε τηλεφωνική επικοινωνία το Σάββατο με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν», υπενθυμίζει. Λίγες ημέρες νωρίτερα, εν τω μεταξύ, είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του Ερντογάν με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.

Ωστόσο, «ο συνδυασμός του πετρελαϊκού πλούτου της και αποσπασματικών κανόνων μάχης» καθιστούν τη Λιβύη ξεχωριστή περίπτωση, παρατηρεί σε εκτενές χθεσινό άρθρο του στους New York Times ο επικεφαλής του γραφείου της αμερικανικής εφημερίδας στο Κάιρο, Ντέκλαν Γουόλς. «Καθώς μισθοφόροι από τη Ρωσία, τη Συρία, το Σουδάν, το Τσάντ, τώρα και από τη Δύση εμπλέκονται στις μάχες, αυτές αποκτούν πλέον ένα σπάνιο γνώρισμα ενός πολέμου μεταξύ μισθοφόρων – σε ορισμένες δε περιπτώσεις, όπως αυτή των Σύρων, μεταξύ μαχητών που προέρχονται από την ίδια χώρα», επισημαίνει.

Ως εκ τούτου, «η Λιβύη αποτελεί μελέτη περίπτωσης του μεταβαλλόμενου χαρακτήρα του πολέμου», παρατηρεί στους NYT ο Σιν Μακφέιτ, πρώην στρατιωτικός εργολάβος, νυν συνεργάτης του αμερικανικού ινστιτούτου αναλύσεων Atlantic Council. «Θεωρούμε τον πόλεμο πολιτική δραστηριότητα, αλλά στη Λιβύη εξελίσσεται σε εμπορικός», επισημαίνει. Μέχρι και τώρα «καθένας φέρνει όλο και πιο παράλογους τύπους όπλων και μαχητών στη Λιβύη», συμπληρώνει ο Βόλφραμ Λόχερ, ειδικός σε θέματα Λιβύης στο γερμανικό ινστιτούτο SWP, «και κανείς δεν τους σταματά»…

Εκτός από τα πεδία των λιβυκών μαχών, τις εξελίξεις προφανώς θα κρίνουν και οι –αφανείς ακόμη– διεργασίες στο διπλωματικό παρασκήνιο. Χθες πάντως η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε τη συμμετοχή της Ρώμης στην ευρωπαϊκή αποστολή «Ειρήνη», με στόχο την επιτήρηση του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη. Απομένει τώρα η έγκριση του ιταλικού Κοινοβουλίου.

Ξένες παρεμβάσεις

Σύμφωνα με τον Ιταλό ΥΠΕΞ, Λουίτζι Ντι Μάιο, η ιταλική συμμετοχή θα απαρτίζεται από συνολικά 500 άνδρες και γυναίκες των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας του, με «τη διοίκηση της αποστολής να ανήκει στην Ιταλία, ενώ σε ό,τι αφορά το ναυτικό της σκέλος θα υπάρξει εναλλαγή με την Ελλάδα».

«Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιος μεταφέρει όπλα στη Λιβύη», προσέθεσε ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας. Σε δε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, συμφώνησαν ότι πρέπει να σταματήσουν οι ξένες παρεμβάσεις και να επιτευχθεί μια ανθρωπιστική εκεχειρία στη βορειοαφρικανική χώρα.