Το παρόν είναι επίφοβο και άδηλο το μέλλον. Κάπως έτσι συνοψίζεται η προειδοποίηση του επιδημιολόγου και εκτελεστικού διευθυντή του προγράμματος έκτακτων καταστάσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, δρος Μάικ Ράιαν, πως ο Covid-19 «ίσως γίνει ενδημικός και να μη φύγει ποτέ», όπως συνέβη με το AIDS.
Ακόμη κι εάν βρεθεί κάποιο εμβόλιο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ιός θα εξαλειφθεί, τόνισε, δίνοντας ως παράδειγμα την ιλαρά. Σε κάθε περίπτωση, υπογράμμισε, ο έλεγχος του ιού θα απαιτεί «τεράστια προσπάθεια».
«Αυτό που όλοι φοβόμαστε είναι ένας φαύλος κύκλος καταστροφών οικονομίας και δημόσιας υγείας εάν τα μέτρα περιορισμού χαλαρώσουν χωρίς τη δυνατότητα εντοπισμού νέων κρουσμάτων». Παραμονές της Παγκόσμιας Διάσκεψης Υγείας, την ερχόμενη εβδομάδα, το καμπανάκι από τον ΠΟΥ έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Οι χώρες, η μία μετά την άλλη, αίρουν σταδιακά τα μέτρα περιορισμού με το βλέμμα στραμμένο στην επανεκκίνηση της οικονομίας, πλην όμως υπό τον διαρκή φόβο αναζωπύρωσης του κορονοϊού, που πλέον μετρά περίπου 300.000 νεκρούς και πάνω από 4,3 εκατομμύρια κρούσματα παγκοσμίως.
Στη Γερμανία, η νέα αύξηση του δείκτη R για τα επίπεδα μετάδοσης της νόσου προκαλεί προβληματισμό και ανησυχία. Στην Ισπανία, τα αποτελέσματα εθνικής μελέτης αντισωμάτων, ότι μόλις το 5% του συνολικού πληθυσμού έχει μολυνθεί από τον νέο κορονοϊό, γεννούν ερωτήματα για το κατά πόσο και πότε θα είναι επιτεύξιμη μια ελεγχόμενη «ανοσία αγέλης».
Στην Κίνα, οι Αρχές προχωρούν σε μαζικά διαγνωστικά τεστ του πληθυσμού στη Γουχάν –το θεωρούμενο «σημείο μηδέν» της πανδημίας– μετά την καταγραφή νέων κρουσμάτων.
Αντίστοιχα μέτρα λαμβάνουν και οι Αρχές στη Σεούλ, εξετάζοντας χθες πάνω από 24.000 άτομα που μπορεί να εκτέθηκαν στον ιό από 29χρονο θαμώνα σε κλαμπ της νοτιοκορεατικής πρωτεύουσας. Ηδη έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 120 σχετιζόμενα κρούσματα, ενώ κέντρα διασκέδασης και εστιατόρια ξαναδιατάχτηκαν να κατεβάσουν ρολά.
Στο μεσοδιάστημα, με όλα αυτά ως φόντο, βρίσκεται σε εξέλιξη μια αγωνιώδης κούρσα για την ανακάλυψη του «χρυσού» εμβολίου.
Πάνω από 100 δυνητικές εκδοχές του ερευνώνται αυτή τη στιγμή στα εργαστήρια σε ολόκληρο τον κόσμο. Φαρμακοβιομηχανίες ήδη κλείνουν το «μάτι» σε πλειοδοσίες από κράτη και φορείς, πυροδοτώντας δικαίως αντιδράσεις – όπως συνέβη με τη γαλλική Sanofi και την ανακοίνωσή της ότι θα διαθέσει κατά προτεραιότητα στους Αμερικανούς ένα ενδεχόμενο εμβόλιο, επειδή χρηματοδοτούν τις έρευνές της.
«Απαράδεκτη» χαρακτήρισε αυτήν την τακτική η Γαλλίδα υφυπουργός Οικονομίας, Ανιές Πανιέρ-Ρουνασέρ. «Το εμβόλιο κατά του Covid-19 πρέπει να είναι ένα αγαθό δημόσιας ωφέλειας και η πρόσβαση σε αυτό πρέπει να είναι δίκαιη και καθολική», σχολίασε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Στέφαν ντε Κιρμάκερ, σε οξείς τόνους.
Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η ανοιχτή επιστολή που υπογράφουν περισσότερες από 140 προσωπικότητες. Βασικό τους αίτημα είναι τα μελλοντικά εμβόλια και οι θεραπείες εναντίον του κορονοϊού να είναι, βάσει «παγκόσμιας συμφωνίας», «δωρεάν για όλους».
«Δεν είναι η στιγμή να ευνοηθούν τα συμφέροντα των πιο πλούσιων επιχειρήσεων και κυβερνήσεων σε βάρος της παγκόσμιας αναγκαιότητας να σωθούν ζωές, ούτε να αφεθεί αυτό το σημαντικό και ηθικό καθήκον στις δυνάμεις της αγοράς», τονίζουν. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε μονοπώλια, έναν χυδαίο ανταγωνισμό και έναν μυωπικό εθνικισμό να ορθώσουν εμπόδια στην πρόσβαση στην υγεία».
Ειδικοί υγείας του ΟΗΕ κρούουν εν τω μεταξύ κι άλλο κώδωνα κινδύνου, προειδοποιώντας για παράλληλη κρίση ψυχικής υγείας λόγω κορονοϊού.
«Η απομόνωση, ο φόβος, η αβεβαιότητα, η οικονομική αναταραχή προκαλούν ή ενδέχεται να προκαλέσουν ψυχολογική αναστάτωση», δήλωσε η Ντέμπορα Κέστελ, διευθύντρια του τμήματος Ψυχικής Υγείας του ΠΟΥ. Στην παρούσα φάση, τόνισε, οι πλέον ευάλωτοι από αυτή τη σκοπιά θεωρούνται τα παιδιά, οι έφηβοι και οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας.
