Στρατόπεδα συγκέντρωσης ή στρατόπεδα εξόντωσης;

Ακουγα χθες το πρωί, μεταξύ οικιακών εργασιών (παρασκευή σάλτσας μανιταριών σβησμένα με κρασί κόκκινο), στο Τρίτο Πρόγραμμα μικρό αφιέρωμα σε άγνωστό μου συνθέτη, νομίζω Τσέχος, εβραϊκής καταγωγής, πρωτοποριακός, Ερβιν Σούλχοφ (1899-1942), ο οποίος «πέθανε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης». Αναρωτήθηκα τότε –πρώτη φορά που περνούσε από τον νου μου αυτή η σκέψη– πώς πέρασε (ή μας το πέρασαν!) και έμεινε έκτοτε να λέμε αυτούς τους χώρους έσχατης απανθρωπιάς «στρατόπεδα συγκέντρωσης» και όχι στρατόπεδα εξόντωσης, όπως και ήταν στην πραγματικότητα.

Δεν υπάρχουν εξακριβωμένες πληροφορίες περί του αντιθέτου. Οτι δηλαδή αυτοί οι χώροι αναγκαστικής ομαδικής διαβίωσης δημιουργήθηκαν με σκοπό τον αποκλεισμό ανεπιθύμητων ομάδων στα καθεστώτα στρατοπέδων, αλλά με ασφάλεια, ώστε οι αποκλεισμένοι, «καιρώ τω δέοντι», να αφήνονταν ελεύθεροι και κυρίως ζωντανοί και υγιείς, με μέριμνα των κρατούντων. Απεναντίας η «λογική» των στρατοπέδων συγκέντρωσης υπαγόταν, κανονικότατα, σε προγράμματα εξόντωσης.

Ο σπουδαίος Τζορτζ Στάινερ («Η Βαρβαρότητα της Αγνοιας») υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα εξόντωσης ειδικά Εβραίων, Τσιγγάνων, ομοφυλόφιλων και άλλων ανεπιθύμητων μειονοτήτων ουσιαστικά το ξεκίνησε, περί τα τέλη κιόλας τους 19ου αιώνα, ο δήμαρχος Βιέννης, Καρλ Λίγκερ, κάτι σαν πρόδρομος του εθνικοσοσιαλισμού (θαυμαστής του ήταν ο Χίτλερ), ο οποίος το 1894 αναφώνησε (νομίζω στην αίθουσα του δημαρχείου, προφανώς σχετικής συζητήσεως γενομένης…) ότι «ο αντισημιτισμός θα πεθάνει, όταν θα έχει πεθάνει και ο τελευταίος Εβραίος» [Είναι να λυπάσαι που, έναν αιώνα μετά, περίπου τα ίδια λόγια, αλλά για Παλαιστίνιους («καλός Παλαιστίνιος είναι ο νεκρός Παλαιστίνιος»), είπε Ισραηλινός πρωθυπουργός (Αριέλ Σαρόν).

Οσο για έναν άλλο βάρβαρο όρο, την «εθνοκάθαρση»: αυτόν τον επινόησε, το 1906, η Λέσχη Μοτοσυκλετιστών του Λιντς· επίσης Αυστρία· σιγανό ποταμάκι η χώρα του Δούναβη· Αυστριακός και ο Χίτλερ. Μη μας εκπλήσσουν μερικά σημερινά «αταίριαστα». Στο βάθος δεν υπάρχουν εκπλήξεις. Υπάρχει μόνον άγνοια!