Οι ανατολικές χώρες πληρώνουν ελαφρύτερο τίμημα στην πανδημία, καθώς έχουν μικρότερη πληθυσμιακή πυκνότητα, λιγότερους ηλικιωμένους, αλλά και επειδή πήραν μέτρα εγκαίρως, φοβούμενες κατάρρευση των ευάλωτων συστημάτων υγείας
Εάν κοιτάξει κανείς τον χάρτη της πανδημίας στην Ευρώπη, παρατηρεί η Guardian, ένα καθίσταται σαφές: ότι το δυτικό -και ως επί το πλείστον πλουσιότερο- μέρος της έχει υποστεί μακράν βαρύτερο πλήγμα από τον κορονοϊό, συγκριτικά με το ανατολικό μισό της.
Υπάρχουν βέβαια πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις μετρήσεις και να οριοθετήσουν τους επίσημους απολογισμούς.
Ποιες περιπτώσεις θανάτων καταγράφονται π.χ. ως άμεση συνέπεια του Covid-19 ή εάν τα διαγνωστικά τεστ που γίνονται στον πληθυσμό κρίνονται επαρκή για την αποτύπωση μίας εμπεριστατωμένα συνολικής εικόνας.
Ακόμη κι έτσι, πάντως, η διαφορά παραμένει σημαντική. Η Σλοβακία, για παράδειγμα, έχει μόλις 25 θανάτους και 1.413 επιβεβαιωμένα κρούσματα την ώρα που στον δυτικό γείτονά της, την Αυστρία, οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 20πλάσιοι και 10πλάσιοι σε σχεδόν διπλάσιο σύνολο πληθυσμού.
Πιθανές εξηγήσεις
Οι πιθανές εξηγήσεις ποικίλλουν. Λιγότεροι υπερήλικες, μικρότερη πληθυσμιακή πυκνότητα, περιορισμένες αεροπορικές συνδέσεις με την Κίνα, λιγότερα διαγνωστικά τεστ.
Γεγονός πάντως παραμένει ότι, σε αντίθεση με πολλές χώρες της δυτικής Ευρώπης, οι περισσότερες στα κεντρικά, στα ανατολικά και στα Βαλκάνια επέβαλαν νωρίτερα περιοριστικά μέτρα για την ανάσχεση της εξάπλωσης της κορονοϊού.
Ενα ισχυρό κίνητρο γι’ αυτό, επισημαίνουν ειδικοί, ήταν ο φόβος των κυβερνήσεων για τον υπαρκτό κίνδυνο κατάρρευσης των υποχρηματοδοτούμενων εθνικών συστημάτων υγείας.
Σε αυτήν την επίγνωση αποδίδεται και η πειθαρχία των εγχώριων πληθυσμών στα μέτρα. «Ηταν ακριβώς επειδή αισθανόμασταν ευάλωτοι απέναντι σε ένα σύστημα που δεν εμπιστευόμαστε», παρατηρεί στη βρετανική εφημερίδα ο Ιβάν Κράστεφ, έγκριτος πολιτικός αναλυτής από τη Βουλγαρία, όπου από χθες ήρθη και η απαγόρευση μετακινήσεων των πολιτών εκτός της περιοχής μόνιμης διαμονής τους.
Και τώρα; Η μετά καραντίνα εποχή δεν αναμένεται να είναι ρόδινη ούτε για τους πολιτικούς, ούτε για τους πολίτες και σε αυτό το κομμάτι της Ευρώπης. Δεν είναι μόνον το ορατό φάσμα της ύφεσης και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της πανδημίας το φθινόπωρο.
Στην Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπαν τίθεται επιτακτικότερα όσο ποτέ θέμα παραβίασης κάθε δημοκρατικής αρχής από την αυταρχική κυβέρνησή της.
Στην Πολωνία επικρατεί πολιτικό κομφούζιο, εξαιτίας της εμμονής του εθνικιστικού κυβερνώντος Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης να διεξαχθεί αυτήν την Κυριακή -εν τη απουσία προεκλογικής περιόδου και προς πολιτικό όφελος του νυν προέδρου Αντρέι Ντούντα- ο πρώτος γύρος των αμφιλεγόμενων προεδρικών εκλογών, μάλιστα με επιστολική ψήφο (!) ένεκα πανδημίας.
Στα Βαλκάνια εξυφαίνονται σε αρκετές χώρες σενάρια εκλογών, που είτε ακυρώθηκαν λόγω της υγειονομικής κρίσης (Β. Μακεδονία, Σερβία), είτε επισπεύδονται, καθώς η διεξαγωγή τους φαντάζει δελεαστικότερη στα κυβερνώντα κόμματα μέσα στο καλοκαίρι.
Οσο, δηλαδή, θα μπορούσαν να διαρκέσουν οι θετικές εντυπώσεις από τις μετριασμένες συνέπειες της πανδημίας και από τα μέτρα οικονομικής στήριξης, προτού αρχίσουν να γίνονται απτές οι συνέπειες της ύφεσης.
Τα σενάρια
Μέχρι τότε, βέβαια, πολλά αναμένεται να αλλάξουν. Στην Κροατία για παράδειγμα -όπου κυοφορούνται σενάρια επίσπευσης των προγραμματισμένων για τα τέλη του έτους εκλογών- οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη ξεσηκωθεί κατά της επαναλειτουργίας των σχολείων στις 11 Μαΐου.
Απέστειλαν μάλιστα σχετική επιστολή στον Κροάτη Αντρέι Πλένκοβιτς, υπογραμμίζοντας πως δεν έχουν διασφαλιστεί ούτε οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας για τους μαθητές, ούτε ο αναγκαίος προστατευτικός εξοπλισμός για τους δασκάλους.
