«Η Ευρώπη πρέπει επειγόντως να καταστήσει το σύστημα διατροφής της Ε.Ε. περισσότερο βιώσιμο, αλλιώς κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με αυξανόμενη επισιτιστική ανασφάλεια και σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών της. Εκτιμώ ότι τελικά η πανδημία μάς προσφέρει την ευκαιρία να πιέσουμε για την αλλαγή αυτή».
Αυτό επισημαίνει, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή του στο περιοδικό Τεχνολογίας «Horizon»της Ευρωπαϊκής Ενωσης ο καθηγητής Πίτερ Τζάκσον, διευθυντής του Ινστιτούτου Βιώσιμης Διατροφής του βρετανικού Πανεπιστημίου Σέφιλντ και πρόεδρος μίας από τις επιστημονικές ομάδες εργασίας που συμβουλεύουν την Ε.Ε. για την αλλαγή του συστήματος τροφίμων.
Ο Βρετανός επιστήμονας τονίζει ότι «η πανδημία υπογράμμισε την εξάρτησή μας από μακρές, περίπλοκες, όσο και εύθραυστες αλυσίδες εφοδιασμού και παράδοσης σε εύθετο χρόνο. Οταν διακόπτονται αυτές οι αλυσίδες, βλέπουμε πολύ έντονες συνέπειες όσον αφορά τα κενά ράφια των σούπερ μάρκετ, ειδικά βραχυπρόθεσμα». Αναφέρει ακόμα ότι «υφίστανται και πιο μακροπρόθεσμα ζητήματα, όπως για παράδειγμα, η εξάρτηση της Ε.Ε. από τα εισαγόμενα τρόφιμα, αφού οι 27 εισάγουν περίπου το ήμισυ των τροφίμων τους».
Ο Τζάκσον προσθέτει επίσης ότι «είναι πολύ δύσκολο να προδιαγράψει κάποιος το μέλλον, μεσούσης της πανδημίας, γιατί η νόσος Covid-19 είναι κάτι εντελώς νέο, αλλά νομίζω ότι μπορεί πιθανώς να οδηγήσει τις χώρες να εξετάσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές, για παράδειγμα, και να υπάρχει περισσότερη στήριξη στην τοπική ανάπτυξη».
Αναφορικά με την κρίση του κορονοϊού και ειδικότερα την αλλαγή του συστήματος διατροφής την οποία επέφερε, υπογραμμίζει ότι «είναι ένα από τα λίγα καλά πράγματα που προέκυψαν από την πανδημία, καθώς έχει κάνει τους ανθρώπους να σκεφτούν ως προς την αλληλεξάρτηση μεταξύ τους και τη διάσωση των πλανητικών τους πόρων. Μάλιστα η παρούσα κρίση επιβάλλει υπό μία έννοια την ανάγκη αλλαγής και ωθεί τους πολιτικούς να εξετάσουν το ζήτημα επειγόντως».
Ο διακεκριμένος επιστήμονας αναφέρει ακόμη ότι «το βιομηχανικό σύστημα τροφίμων της Ευρώπης δεν είναι βιώσιμο, κυρίως επειδή μειώνει τη βιοποικιλότητα και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα και του νερού. Επιπροσθέτως δημιουργεί επισιτιστική ανασφάλεια για ορισμένους από τους φτωχότερους και πιο ευάλωτους ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Επιπροσθέτως υπογραμμίζει ότι «το νέο σύστημα τροφίμων πρέπει να βασίζεται σε μια πιο κυκλική οικονομία, η οποία θα ενσωματώνει τις αρχές της βιωσιμότητας. Ετσι δεν θα καταλήγετε να παράγετε περισσότερα τρόφιμα από ό,τι χρειάζεστε και δεν θα παράγετε τρόφιμα που βασίζονταν τόσο πολύ σε πλαστικές συσκευασίες, για παράδειγμα». Επισημαίνει ακόμη ότι «σχεδόν κανένας εμπλεκόμενος στο σύστημα τροφίμων δεν θέλει να σπαταλήσει τρόφιμα, αφού είναι κάτι που αντίκειται στο γενικότερο συμφέρον. Κι όμως», συνεχίζει, το σύστημα που έχει δημιουργηθεί παράγει μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων τροφίμων. Είναι απόλυτη ανάγκη να αλλάξουμε το σύστημα διατροφής μας. Είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει μέσα στα επόμενα χρόνια και σίγουρα μέσα στην επόμενη γενιά. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να παράγουμε τρόφιμα με τον τρόπο που το κάνουμε σήμερα και να περιμένουμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις ενός ταχέως αυξανόμενου πληθυσμού. Θα υπάρξει ολόκληρη σειρά επιπτώσεων όχι μόνο στο σύστημα τροφίμων, αλλά σε ολόκληρη την οικονομία και την κοινωνία ευρύτερα, εάν δεν αλλάξουμε. Γιατί έτσι θα καταγραφεί αυξημένη ανισότητα στην πρόσβαση σε τρόφιμα και σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία από την υπερβολική κατανάλωση μεταποιημένων τροφίμων».
Επισημαίνει ακόμα ότι «υπάρχουν εταιρείες και αγρότες με κεκτημένα συμφέροντα. Υπάρχουν πολιτικά εμπόδια, θεσμικά εμπόδια, υφίσταται η ασυμμετρία της εξουσίας. Κι επιπλέον περιορισμένο περιθώριο για μεμονωμένους πολίτες και ομάδες εκστρατείας για να κάνουν μια αλλαγή σε αρκετά μεγάλη κλίμακα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει μια νέα στρατηγική, τη “Farm to Fork” για βιώσιμα τρόφιμα. Εχει μια πιο ολοκληρωμένη, κυκλική άποψη της οικονομίας των τροφίμων, που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση των απορριμμάτων».
Ο Πίτερ Τζάκσον καταλήγει τονίζοντας ότι «η συγκεκριμένη στρατηγική συνιστά ένα πολύ καλό παράδειγμα ενωμένης σκέψης, το οποίο ήταν αρκετά σπάνιο σε όλη την Ε.Ε. και στις εθνικές κυβερνήσεις μέχρι πρόσφατα. Νομίζω ότι καταστάσεις όπως η πανδημία θα δώσουν περαιτέρω ώθηση σ’ αυτό το είδος σκέψης για την ανάγκη μεγαλύτερης συνεργασίας».
