Aκόμη ένας κυνικός, τζογαδόρικος τακτικισμός του Αμερικανού προέδρου-επιχειρηματία; Ή άλλη μια οριστική αποχώρηση της Ουάσινγκτον από μία σημαντική για τη διεθνή ασφάλεια συνθήκη; Προσώρας, ο προβληματισμός και η σύγχυση περισσεύουν εντός κι εκτός αμερικανικών συνόρων από την προαναγγελία του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ από τη στρατηγική συνθήκη «Open Skies» (Ανοικτοί Ουρανοί), πετώντας αλλού το μπαλάκι της ευθύνης.
«Η Ρωσία δεν τήρησε τη συνθήκη», κατήγγειλε ο Αμερικανός πρόεδρος -έχοντας εν μέρει δίκιο, καθώς η Μόσχα έχει επιβάλει περιορισμούς στις πτήσεις εναέριας επιτήρησης, που βάσει της «Open Skies» μπορούν να κάνουν μεταξύ τους οι 35 συμβαλλόμενες χώρες, προς επαλήθευση στρατιωτικών κινήσεων και τήρησης των μέτρων περιορισμού των εξοπλισμών.
«Αρα, μέχρι να συμμορφωθούν, εμείς θα αποσυρθούμε», συμπλήρωσε ο Τραμπ. «Ομως υπάρχουν πολλές πιθανότητες να καταλήξουμε σε μία νέα συμφωνία ή να κάνουμε κάτι για να ξαναφτιάξουμε [την υφιστάμενη]», συμπλήρωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης, πιθανόν δε στο πλαίσιο ενός ευρύτερου παζαριού.
Προς αυτήν την κατεύθυνση δείχνουν δύο παράμετροι. Πρώτον, η ενημέρωση των συμβαλλόμενων μελών της συνθήκης -πρωτίστως των θορυβημένων Ευρωπαίων- από την κυβέρνηση Τραμπ ότι η αποχώρηση θα γίνει επίσημα σε έξι μήνες. Μετά, δηλαδή, τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου…
H συνθήκη New START
Και δεύτερον, η χρονική σύμπτωση της ανακοίνωσης Τραμπ με την έναρξη των κρίσιμων αμερικανο-ρωσικών διαπραγματεύσεων για τη συνθήκη New START: τη μοναδική εναπομείνασα μεταξύ των δύο πυρηνικών δυνάμεων για τον περιορισμό των στρατηγικών οπλοστασίων τους και την ανάσχεση μίας νέας κούρσας εξοπλισμών.
Τυπικά, η ισχύς της λήγει τον Φεβρουάριο, τουτέστιν λίγο μετά την ορκωμοσία του επόμενου προέδρου των ΗΠΑ. «Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ», γράφει το πρακτορείο AP, «λένε ότι η πρόθεση Τραμπ να αποχωρήσει από την “Open Skies” καταδεικνύει πόσο κομβική θα είναι στις νέες συνομιλίες η επαλήθευση και η συμμόρφωση στον έλεγχο των εξοπλισμών».
Η Μόσχα έχει προτείνει επέκταση της ισχύος της New START. Ο Λευκός Οίκος επιδιώκει τη διεύρυνσή της σε τριμερές επίπεδο, συμπεριλαμβάνοντας τους Κινέζους. «Προσδοκούμε τη συνδρομή της Ρωσίας στο να φέρουμε την Κίνα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά προχθές ο Μάρσαλ Μπίλιγκσλι, ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου για τον έλεγχο των εξοπλισμών.
Ρωσία και Γερμανία
Αρκούμενος χθες στον σχολιασμό της αποχώρησης των ΗΠΑ από την «Open Skies», ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Γκρούσκο τη χαρακτήρισε «ακόμη ένα πλήγμα στο σύστημα στρατιωτικής ασφάλειας της Ευρώπης». Αφησε πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο διαβουλεύσεων για την επίλυση τεχνικών ζητημάτων. Τηρώντας μάλλον ίσες αποστάσεις, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Χάικο Μάας κάλεσε τις ΗΠΑ να «αναθεωρήσουν» και τη Ρωσία να «επανέλθει στην πλήρη εφαρμογή» της «Open Skies». Για το θέμα αναμενόταν αργά χθες το απόγευμα έκτακτη συνεδρίαση των πρέσβεων των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ.
