Σήμερα είναι η διπλή επέτειος από τη γέννηση και τον θάνατο του Kωνσταντίνου Καβάφη (γεννήθηκε στις 29 Απριλίου 1863 και πέθανε στις 29 Απριλίου 1933, στην αγαπημένη του Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου).
Η ποίησή του εξακολουθεί να μεταφράζεται σε πολλές γλώσσες, να αποτελεί αντικείμενο μελέτης και κυρίως να διαβάζεται από όλες τις γενιές, αποτελώντας πηγή έμπνευσης, σημείο αναφοράς και φωτεινή πυξίδα σε δύσκολες εποχές.
Το Ιδρυμα Ωνάση, που έχει το αρχείο του, αφιερώνει αυτήν την εβδομάδα στον κορυφαίο Αλεξανδρινό ποιητή μας και η Στέγη του Ιδρύματος μέσα από το ψηφιακό της κανάλι «Η απόσταση μας ενώνει» (https://youtu.be/pBzgXs0jGX4) προσφέρει πολλές και διαφορετικές προσεγγίσεις του έργου και της ζωής του.
Βλέπουμε τον Κ.Π. Καβάφη με την οπτική πανεπιστημιακών ερευνητών, μαθητών και καλλιτεχνών, παρακολουθούμε τον σπουδαίο καβαφιστή Daniel Mendelsohn σε μια συναρπαστική συζήτηση γύρω από τον Αλεξανδρινό ποιητή με τον Δημήτρη Παπανικολάου, γνωρίζουμε πώς συνδέεται το καβαφικό αρχείο με αρχεία άλλων λογοτεχνών του Μεσοπολέμου, ανακαλύπτουμε πρωτότυπα εικαστικά έργα εμπνευσμένα από την ποίησή του, εμπνεόμαστε από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ο Καβάφης πάει σχολείο»… και οι δράσεις δεν σταματούν εδώ.
Ειδικότερα, το αφιέρωμα περιλαμβάνει:
■ O Daniel Mendelsohn συζητά με τον Δημήτρη Παπανικολάου. Ο D. Mendelsohn, πανεπιστημιακός, μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών και μεταφραστής στα αγγλικά του συνόλου του έργου του Κ.Π. Καβάφη, συνάντησε στη Στέγη, το 2014, τον Δ. Παπανικολάου, λέκτορα Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και εταίρο του κολεγίου St. Cross. Μια συναρπαστική συζήτηση γύρω από τον Αλεξανδρινό ποιητή, το πολυσχιδές, πολυδιάστατο έργο του και τη συνεχιζόμενη επίδρασή του. Η πολιτισμική και ιστορική μνήμη, η ελληνικότητα, ο ερωτισμός και η έννοια της ταυτότητας αποτελούν βασικούς άξονες της καβαφικής ποίησης και, βάσει αυτών, οι δυο πανεπιστημιακοί διερεύνησαν τις παραμέτρους που καθιστούν το έργο του Καβάφη συμπαντικό. Μάλιστα, ο Mendelsohn απαγγέλλει στα ελληνικά το αγαπημένο του ποίημα «Απ’ τες εννιά». (https://www.onassis.org/whats-on/daniel-mendelsohn-conversation-dimitris-papanikolaou)
■ Το Καβαφικό Αρχείο. Μέσα από τα ίχνη του Καβάφη σε άλλα αρχεία (αφιερώσεις, επιστολές, αποκόμματα, βιβλία κ.λπ.) εξετάζεται η συγκρότηση του λογοτεχνικού πεδίου στην περίοδο του Μεσοπολέμου, καθώς και το συμβολικό κύρος που αποκτά σταδιακά η προσωπικότητα του ποιητή, όχι μόνο στην πνευματική ζωή της Αλεξάνδρειας αλλά και στο αθηναϊκό λογοτεχνικό κέντρο. (https://www.onassis.org/el/whats-on/cavafy-archive-research-seminar-series-2018-19)
■ Εικαστικοί Διάλογοι 2013. Οταν η σύγχρονη τέχνη «γκρέμισε τα τείχη» και μεταμόρφωσε το Πάρκο Αναψυχής της Ακαδημίας Πλάτωνος σε ιδανικό εκθεσιακό χώρο. Οι Εικαστικοί Διάλογοι τίμησαν την επέτειο των 150 ετών από τη γέννηση και των 80 ετών από τον θάνατο του μεγάλου ποιητή και νέα έργα που δημιουργήθηκαν με τη χρήση νέων τεχνολογιών παρουσιάστηκαν μέσα σε ειδικές αρχιτεκτονικές κατασκευές, σαν πυξίδα για μια αλλιώτικη διαδρομή. Συμμετείχαν οι καλλιτέχνες με τα έργα: Joana Hadjithomas & Khalil Joreige – «Περιμένοντας τους Βαρβάρους», Μαρία Βαρελά – «Και τόση έντασις σ’ ελληνική φρασιολογία», Γιώργος Ταξιαρχόπουλος – «Χρησμός», Βασίλης Ψαρράς – «Urban Halo». (https://www.onassis.org/el/whats-on/visual-dialogues-2013)
■ Cavafy script. Η καλλιγραφική κληρονομιά της γραφής του Κ. Π. Καβάφη είναι μοναδική για τα ελληνικά γράμματα. Το Ιδρυμα Ωνάση προχώρησε το 2014 στην ψηφιοποίηση της χειρόγραφης γραμματοσειράς του. Περιλαμβάνει το πλήρες ελληνικό μονοτονικό, καθώς και το πλήρες πολυτονικό σύνολο χαρακτήρων, αλλά και αυτά των περισσοτέρων ευρωπαϊκών γλωσσών με βάση το λατινικό αλφάβητο (και τουρκικά). Τον σχεδιασμό ανέλαβε η Ελληνική Ψηφιακή Τυποθήκη και οι γραφίστες Γιάννης Καρλόπουλος και Βασίλης Γεωργίου. Κατεβάστε τη γραμματοσειρά Κ. Π. Καβάφη εδώ https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/cavafy-script.
■ Ο Καβάφης πάει σχολείο. Σε αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα οι μαθητές γυμνασίων και λυκείων στην Αθήνα και την περιφέρεια φιλοτεχνούν χειροποίητες εικονογραφημένες εκδόσεις, όπως έκανε και ο ίδιος ο Καβάφης, ενώ χτίζουν δυνατές σχέσεις με την ομάδα. (https://www.onassis.org/el/whats-on/cavafy-goes-school-2019-2020)
■ Video digital collection. Ανακαλύψτε χειρόγραφα καβαφικών ποιημάτων, πεζά λογοτεχνικά κείμενα, μελέτες, σημειώσεις του ποιητή, καθώς και το προσωπικό αρχείο του Κ. Π. Καβάφη με πλούσια αλληλογραφία, κείμενα και φωτογραφίες. Το Ιδρυμα Ωνάση ψηφιοποίησε περισσότερα από 2.000 αρχειακά τεκμήρια που είναι πλέον διαθέσιμα σε όλους. Η ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη στο https://cavafy.onassis.org/el
■ «Επήγα». Εννιά φοιτητές του Διεθνούς Θερινού Σχολείου Καβάφη 2019, που ταξίδεψαν στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη από πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Πορτογαλίας, της Ολλανδίας και της Γαλλίας, διαβάζουν στα ελληνικά το ποίημα «Επήγα» του Κ. Π. Καβάφη. (https://www.onassis.org/el/whats-on/international-cavafy-summer-school-2019-cavafys-orientations)
