Καθώς τα κρούσματα του κορονοϊού αυξάνουν με ταχείς ρυθμούς και στις αναπτυσσόμενες χώρες, εντείνονται οι ανησυχίες κατοίκων αλλά και διεθνών οργανισμών για τις δραματικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η επέλαση της πανδημίας σε χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν πολλαπλές κρίσεις, από το φάσμα της πείνας έως τις σοβαρές ελλείψεις στα συστήματα υγείας τους.
Oι συνέπειες για τις πλέον φτωχές και ευάλωτες χώρες, προειδοποιούν, μπορεί να είναι πολλαπλάσια πιο καταστροφικές από οτιδήποτε βλέπουμε ή θα δούμε στις πλούσιες χώρες.
Οι περιορισμοί στην κυκλοφορία και η παύση των μη απαραίτητων οικονομικών δραστηριοτήτων που έχουν επιβληθεί και στην πλειοψηφία των αναπτυσσόμενων χωρών, έχουν φέρει στα όριά τους τις πιο ευάλωτες ομάδες, αυτές που εξαρτώνται από το καθημερινό μεροκάματο στο δρόμο και που έμειναν χωρίς κανέναν πόρο επιβίωσης.
Στην Κιμπέρα, τη δεύτερη μεγαλύτερη παραγκούπολη της Κένυας, χιλιάδες πολίτες σε απόγνωση έτρεξαν για να προλάβουν να πάρουν ένα πακέτο βασικά τρόφιμα που διένειμε ιδιώτης χορηγός, με την αστυνομία να χρησιμοποιεί χημικά για να τους διαλύσει… επειδή δεν τηρούσαν την απόσταση του ενός μέτρου που έχει επιβάλει η κυβέρνηση. Δεκάδες ποδοπατήθηκαν και τραυματίστηκαν, «για ένα πακέτο καλαμπόκι, λίγο μαγειρικό λίπος και δημητριακά, που θα κρατήσουν μόνο δύο μέρες», έλεγε στο Ιδρυμα Ρόιτερς ο Αγκούτου Κόνγκο, που με το μοτο-ταξί του πριν από την επιδημία έβγαζε κάπου 10 δολάρια και τώρα μετά βίας κερδίζει 5 έτσι που «δύσκολα εξασφαλίζεις τρία πιάτα φαγητό στα παιδιά σου».
Στην Ονδούρα στη τέλη του Μάρτη, με τη συμπλήρωση της πρώτης εβδομάδας επιβολής των περιοριστικών μέτρων, εκατοντάδες πολίτες έσπασαν την απαγόρευση κυκλοφορίας και βγήκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας διαδηλώνοντας για την έλλειψη τροφίμων και απαιτώντας να τους επιτραπεί να εργαστούν, γνωρίζοντας επίσης τη βίαιη καταστολή.
Την ίδια αντιμετώπιση είχαν στη Βολιβία πολίτες που στην Αμαζονία, την Κοτσαμπάμπα και πολλές ακόμη περιοχές διαδήλωσαν με σύνθημα «Η κυβέρνηση μας αποκλείει, η πείνα θα μας σκοτώσει», με τη μεσαία τάξη να μιλά για «αγρίους που δεν πειθαρχούν… ανεύθυνους που μας θέτουν όλους σε κίνδυνο» αλλά και σε γειτονιές της Κοτσαμπάμπα, πορεία ιθαγενών στην Σάντα Κρους και άλλων επαρχιών που λόγω των μέτρων δεν έχουν πλέον κανένα εισόδημα και δεν μπορούν να αγοράσουν τρόφιμα.
Σκηνές σαν κι αυτές των αυθόρμητων κινημάτων διαμαρτυρίας και ανυπακοής μπροστά στο φάσμα του λιμού εκφράζουν την αγωνία και τον φόβο των πολιτών των αναπτυσσόμενων χωρών που μένουν χωρίς έστω και ελάχιστα έσοδα για άγνωστο χρονικό διάστημα. Μια συνθήκη που επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο καθώς έχοντας παραλύσει και η οικονομική δραστηριότητα στις ανεπτυγμένες χώρες, εκεί όπου η πανδημία έχει εξελιχθεί σε μια αδιανόητη θανατηφόρα τραγωδία, έχουν μειωθεί δραματικά και τα εμβάσματα που έστελναν οι μετανάστες στις πατρίδες τους και που για πολλές οικογένειες ήταν βασικό μέσο επιβίωσης.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα το 2018 μεταφέρθηκαν στις αναπτυσσόμενες χώρες μέσω επίσημων οδών 529 δισ. δολαρίων ενώ πολλά ακόμη δισεκατομμύρια διακινήθηκαν με άλλους τρόπους. Πολλά από αυτά τα χρήματα στέλνονται από ανθρώπους που δεν αμείβονται με σταθερό μισθό, αλλά κερδίζουν τα προς το ζην με μεροκάματα στις δυτικές μεγαλουπόλεις.
Άνθρωποι σαν την Ντιάνα Ερνάντες που πωλούσε καλλυντικά από σπίτι σε σπίτι στο Μαϊάμι και που για πρώτη φορά στα 16 χρόνια που ζει στις ΗΠΑ δεν κατάφερε να στείλει στην πολυμελή οικογένειά της τα 300 δολάρια που έστελνε κάθε μήνα… «Δεν υπάρχουν χρήματα, δεν υπάρχει δουλειά, κι αν αρρωστήσεις πέθανες» έλεγε στο ΑΡ η μητέρα της που δεν έχει πλέον χρήματα για να αγοράσει φάρμακα για το διαβήτη της.
Σύμφωνα με το κέντρο Διαμερικανικού Διαλόγου, τα εμβάσματα από τις ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική που πέρσι έφτασαν τα 75 δις δολάρια, αναμένεται να μειωθούν φέτος έως και κατά 18%. Στην Κεντρική Αμερική, όπου υπάρχουν περιοχές όπου το 50% του πληθυσμού εξαρτά απόλυτα την επιβίωσή του από τα εμβάσματα, αυτά μπορεί να μειωθούν κατά 20% και να φτάσουν από τα 23,9 εκατ. δολάρια στα 19,12 εκατ.
Στην Αφρική τα εμβάσματα έχουν ξεπεράσει σε ύψος την ξένη βοήθεια και τις άμεσες ξένες επενδύσεις, φτάνοντας το 2018 στα 82 δισ. δολάρια, και σε 13 χώρες της ηπείρου αποτελούν περισσότερο από το 5% του ΑΕΠ σύμφωνα με το Ιδρυμα Brookings.
Περισσότερο από το ένα τρίτο αυτών των εμβασμάτων έρχονται στην Αφρική από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σημαντικά ποσά καταφτάνουν από την βόρεια Αμερική και τα κράτη του Περσικού Κόλπου, περιοχές όλες όπου πλέον λόγω του lock down έχει κλείσει και η κάνουλα των εμβασμάτων. Μέσα σε μια μόλις εβδομάδα μειώθηκε κατά 80% το σύνολο των εμβασμάτων που στέλνονταν από τις ΗΠΑ από συγκεκριμένη εταιρεία του τομέα, σύμφωνα με το αμερικανικό Κέντρο Πιστωτικής Ενταξης.
Η Ασία είναι η πρώτη ήπειρος αποδέκτης εμβασμάτων στον κόσμο σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, με την Ινδία να κατέχει ρεκόρ με 79 δις δολάρια το 2018 ακολουθούμενη από την Κίνα με 67 δισ. δολάρια. Στην Ινδία, μόνο το κρατίδιο της Κεράλα δέχεται το 19% του συνόλου των εμβασμάτων που φτάνουν στη χώρα. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες του κρατιδίου δουλεύουν στις χώρες του Κόλπου και για πολλές οικογένειες τα εμβάσματα των συγγενών είναι και το βασικό εισόδημά τους, που όμως πλέον σχεδόν δεν έρχονται.
«Δεν έλαβα ούτε ένα σεντς τον περασμένο μήνα», έλεγε αποκαρδιωμένη στο ΑΡ η Σατζίλα Μολ, που ακόμη περιμένει μήπως ο σύζυγός της που δούλευε σε εστιατόριο της Σαουδικής Αραβίας –κλειστό λόγω κορονοϊού- στείλει κάτι. «Δεν ξέρω πώς θα τα βγάλουμε πέρα με τα τέσσερα παιδιά και την πεθερά μου… Είναι πολύ άσχημα τα πράγματα».
