Το μήνυμα του Μπόρις Τζόνσον στους εργαζομένους από την αρχή ήταν διπλό: Από τη μία η κυβέρνηση, βλέποντας όλες τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για έκρηξη της ανεργίας, συμφώνησε να εγγυηθεί εκατομμύρια θέσεις εργασίας, καλύπτοντας σε ποσοστό 80% τους μισθούς των εργαζομένων μέχρι δυόμισι χιλιάδες λίρες.
Επτάμισι εκατομμύρια εργαζόμενοι εντάχθηκαν σε αυτό το σχήμα. Από την άλλη, αρκετά εκατομμύρια εργαζόμενοι, κυρίως ανειδίκευτοι εργάτες, μηχανικοί σε εργοτάξια, υπηρεσίες, χαμηλόμισθοι ή επισφαλώς εργαζόμενοι με συμβάσεις μηδενικών ωρών, κράτησαν την οικονομία όρθια χωρίς ούτε στιγμή να έχουν την ευκαιρία να μείνουν σπίτι.
Η εργασία από το σπίτι από την αρχή της πανδημίας αφορούσε εκείνους που μπορούσαν να μεταφέρουν τη δουλειά τους στο σπίτι με ένα λάπτοπ, δηλαδή νέους επιστήμονες, υπαλλήλους σε μεγάλες επιχειρήσεις, μεσαία και διευθυντικά στελέχη.
Τα επίσημα στατιστικά σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη δείχνουν ότι, ως αποτέλεσμα αυτού του διαχωρισμού, τα ποσοστά κρουσμάτων και θανάτων από Covid-19 σε εργατικές γειτονιές, γειτονιές με Βρετανούς πολίτες αφρικανικής ή ασιατικής καταγωγής, ήταν δυσανάλογα υψηλότερα από αυτά στην υπόλοιπη χώρα.
Yπαναχώρηση υπό τον φόβο της ύφεσης
Την Τρίτη 12 Μαΐου ανακοινώθηκαν δύο μεγάλες ειδήσεις. Η αύξηση των θυμάτων από Covid-19 κατά 627 μέσα σε 24 ώρες, δεύτερο συνολικά υψηλότερο νούμερο στον κόσμο, και η απόφαση του νέου υπουργού Οικονομικών Ρίσι Σουνάκ να επεκτείνει τη στήριξη του μισθού κατά 80% για τέσσερις μήνες πέραν του αρχικά προβλεπόμενου, δηλαδή μέχρι τέλη Οκτωβρίου.
Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά, περίπου δυόμισι εκατομμύρια άνεργοι έχουν προστεθεί μεταξύ 16 Μαρτίου και 5 Μαΐου στις λίστες των αρμόδιων υπηρεσιών. Ηδη το θετικό ρεκόρ απασχόλησης των αρχών του έτους ήρθε να αντιστραφεί από τις προβλέψεις της Τράπεζας της Αγγλίας, η οποία κάνει λόγο για τη χειρότερη ύφεση από το 1709 (όταν ο «μεγάλος τρίμηνος παγετός» άφησε συντρίμμια σε οικονομία και παραγωγή και νεκρούς).
Η επέκταση που ανακοίνωσε η κυβέρνηση αποτελεί δικαίωση των αιτημάτων των συνδικάτων και μεγάλη νίκη για τους εργαζομένους και ως τέτοια καλωσορίστηκε.
Ωστόσο, προκύπτουν μια σειρά ερωτήματα για τη θετική κίνηση της κυβέρνησης. Ηδη ο Richard Burgon, βουλευτής και γραμματέας της Σοσιαλιστικής Τάσης των Εργατικών (στην οποία ανήκει και ο Τζ. Κόρμπιν), έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τους εργαζομένους των οποίων η κάλυψη του 80% του μισθού τους ρίχνει το εισόδημά τους ουσιαστικά κάτω από τον εθνικό κατώτατο μισθό.
Η αποστομωτική απάντηση του Σουνάκ ήρθε να επιβεβαιώσει ότι η συντηρητική κυβέρνηση μικρή επαφή διατηρεί με τη δύσκολη κοινωνική πραγματικότητα που έχει φέρει η οικονομική κρίση: «Πολλοί εργαζόμενοι, κατά τη διάρκεια του επιδόματος, μπορούν να βρουν δεύτερη δουλειά για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους».
Η επιστροφή στην «κανονικότητα»
Δύο ημέρες νωρίτερα, διά στόματος του Βρετανού πρωθυπουργού εκατομμύρια εργαζόμενοι ενθαρρύνθηκαν να επιστρέψουν στις εργασίες τους σε μια προσπάθεια να επιστρέψει η οικονομία στην «κανονικότητα». Ωστόσο, τα στοιχεία δεν δείχνουν καμία τέτοια τάση.
Με 627 νεκρούς την ημέρα (στοιχεία 12ης Μαΐου), 40% απόκλιση από τους στόχους που είχε θέσει η ίδια η κυβέρνηση για τεστ και 25 εκατομμύρια πολίτες να δηλώνουν ανησυχία για ενδεχόμενη κατάθλιψη, η προτροπή του πρωθυπουργού ακούγεται κυνική στα αυτιά των εργαζομένων που καλούνται να βάλουν πλάτη χωρίς να διασφαλίζονται οι συνθήκης υγιεινής στους εργασιακούς χώρους.
Επιπλέον, έχει ξεκινήσει μαζική καμπάνια που καλεί τους εργαζομένους, ειδικά τους πιο ευάλωτους, να επικαλεστούν το άρθρο 44 του Εργασιακού Κώδικα και να αρνηθούν την επιστροφή στην εργασία μέχρι να ληφθούν μέτρα.
Το αν οι εργαζόμενοι θα συναντήσουν τα αφεντικά τους πριν συναντήσουν οικογένεια και φίλους, είναι ένα ζήτημα στο οποίο πλέον λόγο έχουν και τα συνδικάτα, τα οποία φαίνεται να εκμεταλλεύονται την ανησυχία που επικρατεί και να εγγράφουν νέα μέλη στις τάξεις τους.
