Πλιάτσικο ελληνικού σχεδίου Μάρσαλ θυμίζει η υλοποίηση του έκτακτου προγράμματος χορήγησης κρατικών δανείων στις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Επιχειρήσεις καθ’ όλα υγιείς, με άπλετη ρευστότητα και εύκολη πρόσβαση δανεισμού από τις αγορές, έπεσαν σαν τα κοράκια πάνω στο πρόγραμμα, αντλώντας εκατομμύρια δολάρια και αφήνοντας τους μικροεπιχειρηματίες που παλεύουν να κρατηθούν ζωντανοί από τη λαίλαπα του κορονοϊού στον… άσο.
Το πρόγραμμα χορήγησης δανείων στις επιχειρήσεις Paycheck Protection Program (ΡΡΡ), συνολικού ύψους 669 δισ. δολαρίων, ψηφίστηκε από το αμερικανικό Κογκρέσο τον περασμένο μήνα με στόχο να βοηθήσει τις μικρές επιχειρήσεις, τους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους, ορισμένους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και τις επιχειρήσεις των Ινδιάνων προκειμένου να επιβιώσουν από την κρίση του κορονοϊού και να συνεχίσουν να πληρώνουν τους εργαζομένους τους.
Το πρόγραμμα παρέχει χαμηλότοκα δάνεια που είναι 2,5 φορές το μέσο μηνιαίο κόστος μισθοδοσίας μιας επιχείρησης. Τα δάνεια, εκτός από την κάλυψη των μισθών, επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν και για την πληρωμή ενοικίου, τόκων και λογαριασμών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για χρονική περίοδο οκτώ εβδομάδων.
Μπορούν μάλιστα να χαριστούν –μερικά ή ολικά– υπό την προϋπόθεση ότι οι δανειολήπτες θα διατηρήσουν τον αριθμό των υπαλλήλων τους και τους μισθούς αμετάβλητους.
Ανάλυση του πρακτορείου Reuters, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, διαπίστωσε όμως ότι κάποιοι από τους δανειολήπτες που δεν είχαν ανάγκη αυτά τα λεφτά έσπευσαν να επωφεληθούν, κλέβοντας του φτωχού το αρνί… κι είμαστε και χριστιανοί (…Ευαγγελικοί).
Οι ερευνητές του Reuters έβαλαν στο μικροσκόπιότους 267 εισηγμένες αμερικανικές επιχειρήσεις οι οποίες υπέβαλαν αίτηση δανειοδότησης από το ΡΡΡ. Διαπίστωσαν ότι 41 εξ αυτών, ακόμη και αν τα έσοδά τους μηδενίζονταν, διέθεταν στα ταμεία τους την εποχή της αίτησης κρατικής ενίσχυσης αρκετό χρήμα για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους επί δυο τουλάχιστον μήνες.
Τριάντα επιχειρήσεις είχαν ρευστό για τουλάχιστον 3 μήνες, ενώ έξι διέθεταν αρκετά για να τη βγάλουν τουλάχιστον έως τον επόμενο Δεκέμβριο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι 17 από αυτές τις 41 επιχειρήσεις έχουν χρηματιστηριακή αξία τουλάχιστον 100 εκατομμύρια έκαστη. Σιγούρεψαν όλες μαζί για την πάρτη τους κρατικά δάνεια 104 εκατ. δολαρίων αφήνοντας στρατιές μικροεπιχειρήσεων στην τύχη τους.
Το εξωφρενικό είναι ότι στις οικονομικές ανακοινώσεις τους αρκετές εκ των εταιρειών που έλαβαν τα δάνεια ζωής δεν απέκρυψαν την ισχυρή οικονομική τους υγεία και την αισιοδοξία τους για την κερδοφορία τους.
Κάποιες, μάλιστα, δεν δίστασαν να διαφημίσουν στους επενδυτές επικείμενη δημόσια προσφορά μετοχών τους στο χρηματιστήριο, προβάλλοντας τη διασφάλιση δανείου ΡΡΡ από το κράτος.
Μεταξύ αυτών, η Accelerate Diagnostics –με χρηματιστηριακή αξία 570 εκατ. δολαρίων– έλαβε στα μέσα Απριλίου δάνειο 4,78 εκατ. δολαρίων από το PPP. Μία ημέρα μετά κοινοποίησε στον Τύπο αύξηση πωλήσεων 28% στο α’ τρίμηνο του 2020 και συμφωνία πώλησης τεστ αντισωμάτων για τον κορονοϊό σε ΗΠΑ και εξωτερικό.
Με ρευστότητα 92 εκατ. δολαρίων στα τέλη Μαρτίου μπορούσε να καλύψει τα λειτουργικά της έξοδα έως τον Απρίλιο του… 2021.
Μια άλλη, η Enzo Biochem, αξίας 130 εκατ. δολαρίων, είχε στα τέλη Μαρτίου ρευστότητα 48 εκατ. δολαρίων, αρκετά για να τη βγάλει για ακόμη 7 μήνες.
Ζήτησε δάνειο ΡΡΡ ύψους 7 εκατ. δολαρίων και λίγο αργότερα ανακοίνωσε τη δημιουργία δικού της διαγνωστικού τεστ COVID-19 που εκτόξευσε τη μετοχή της.
Η βιοτεχνολογική Athersys, τέλος, στην αίτησή της προς τις χρηματιστηριακές αρχές για δημόσια προσφορά μετοχών ύψους 50 δισ. δολαρίων πρόβαλε μεταξύ άλλων την ισχυρή οικονομική της θέση και με το γεγονός αυτό είχε διασφαλίσει δάνειο ΡΡΡ ύψους 1,3 εκατ. δολαρίων.
Η τιμή της μετοχής της έχει διπλασιαστεί από τα μέσα Μαρτίου ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή αξία της πάνω από τα 500 εκατ. δολάρια καθώς φέρεται να δοκιμάζει θεραπεία σε ασθενείς από κορονοϊό.
Στα τέλη Μαρτίου είχε ρευστότητα 37,5 εκατ. δολαρίων, αρκετή για να καλύψει λειτουργικές δαπάνες 8 μηνών. Παρ’ όλα αυτά υπέβαλε αίτηση χορήγησης δανείου από το ΡΡP το οποίο εγκρίθηκε… «Θα χάναμε την ευκαιρία» απάντησαν στο Reuters οι ιθύνοντες της εταιρείας.
Την ευκαιρία πάντως τη χάνει για την ώρα ο Τζεφ Λιούις Μάθιου που έχει μια μικρή εταιρεία τοποθέτησης συστημάτων ασφαλείας στο Σικάγο. Υπέβαλε και αυτός αίτηση πριν από αρκετές εβδομάδες για δάνειο 40.000 δολαρίων και ακόμη περιμένει.
Συνεχίζει να πληρώνει τους δύο υπαλλήλους του, αλλά δεν πληρώνει τον εαυτό του. Δεν γνωρίζει για πόσο καιρό ακόμη θα είναι ζωντανός αφού τα έσοδά του έχουν μειωθεί κατά 50%.
«Τι στο διάολο κάνουν; Ρουφάνε τα κεφάλαια που έχουνε ανάγκη τύποι σαν και μένα», κραυγάζει βουτηγμένος στην απελπισία. Τα 104 εκατ. δολάρια που οι 41 εισηγμένες εταιρείες έχουν ήδη ρουφήξει από το πρόγραμμα θα ήταν αρκετά για τη διατήρηση στη ζωή περίπου 1.300 μικρών επιχειρήσεων.
Στην ασυδοσία των μεγάλων επιχειρήσεων σημαντικό ρόλο έπαιξε πάντως και η χαλαρή σε ερμηνείες ορολογία του προγράμματος όπως και ο ασαφής τρόπος με τον οποίο αυτό καθορίζει τους δικαιούχους δανειοδότησης.
Και σε αυτό, το δαχτυλάκι τους έχουν βάλει πιθανότατα τόσο η κυβέρνηση Τραμπ όσο και τα λόμπι των ισχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων.
