Δικαστικό… Blitzkrieg!

Στην αρχή, η απομόνωση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας έμοιαζε απόλυτη. Το Δικαστήριο της Καρλσρούης, το οποίο ζήτησε εξηγήσεις όχι μόνον από την ΕΚΤ για το Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης, αλλά αμφισβήτησε και τη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου, που διαπίστωνε ότι η τράπεζα κινήθηκε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, δέχθηκε ομοβροντία επικρίσεων.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Φον ντερ Λάιεν, δεν απέκλεισε την προσφυγή κατά της Γερμανίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ενώ ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Βουλής, Σόιμπλε, διαπίστωσε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της Καρλσρούης αποδυναμώνει το ευρώ.

Ακολούθησε η παρέμβαση της Μέρκελ, η οποία ευχήθηκε να βρεθεί η χρυσή τομή: Να δοθούν από την ΕΚΤ οι εξηγήσεις τις οποίες ζητά η Καρλσρούη, με τρόπο και διατύπωση που να μη δημιουργούν επικίνδυνο προηγούμενο αμφισβήτησης από εθνικά δικαστήρια των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης πέρασε την εβδομάδα αυτή στην αντεπίθεση, για να διασφαλίσει τη στήριξη της κοινής γνώμης της Γερμανίας στην επίμαχη απόφαση για την ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ, για την οποία απεφάνθη στις 5 Μαΐου, με πλειοψηφία 7 προς 1, ότι είναι εν μέρει αντισυνταγματική.

Τόσο ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Φοσκούλε, η θητεία του οποίου έληξε την επομένη της απόφασης, όσο και ο φερόμενος ως συντάξας το κείμενο της απόφασης, Χούμπερ, εγκατέλειψαν κάθε πρόσχημα δικαστικής ουδετερότητας και, με ομοβροντία συνεντεύξεων, προειδοποίησαν τις Βρυξέλλες, το Λουξεμβούργο και το Βερολίνο πως, αν αποφασίσουν να πετάξουν το γάντι στην Καρλσρούη, οι δικαστές θα το σηκώσουν.

Το μήνυμα του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας είναι πολιτικό και διατυπώνεται στην πιο κρίσιμη στιγμή για το μέλλον της Ε.Ε.-ευρωζώνης. Η Καρλσρούη διαμηνύει ότι η κυριαρχία βρίσκεται εξ ολοκλήρου στα κράτη-μέλη, με άλλα λόγια δηλαδή δεν δέχεται τη δυναμική ομοσπονδιακής μετεξέλιξης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αν θέλετε Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, εντός της οποίας μόνον μπορεί να υπάρξει αμοιβαιοποίηση των κινδύνων με κοινό δανεισμό και πολιτικές απάλυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων με μεταφορά πόρων, τότε ξεκινήστε δημόσια τον σχετικό διάλογο και τη διαπραγμάτευση, είναι το μήνυμα με αποδέκτες εντός και εκτός συνόρων.

Η στιγμή που επέλεξαν τα περισσότερα μέλη του Δικαστηρίου της Καρλσρούης για να κατέλθουν στην πολιτική σκηνή της Γερμανίας ως στην κυριολεξία ευρωσκεπτικιστικό κόμμα δεν είναι τυχαία. Τα μέλη του Δικαστηρίου γνωρίζουν πολύ καλά ότι η πανδημία θα πυροδοτήσει ένα κύμα πιέσεων για περαιτέρω εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, άλλωστε η κοινή επιστολή των ηγετών του Νότου που ζητούσαν την έκδοση ευρωομολόγου ήταν μια σαφής προειδοποιητική βολή.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο, τα μέλη του οποίου εκλέγονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων της Μπούντεσταγκ αλλά και της Ανω Βουλής, δεν είναι κάποιοι αποκομμένοι από την πραγματικότητα ακαδημαϊκοί, είναι η βαθιά Γερμανία. Χωρίς πλήρη κυριαρχία μέχρι την ενοποίηση του 1990, η Γερμανία των Κολ – Γκένσερ δεσμεύτηκε ότι θα δρομολογήσει τη σταδιακή εκχώρησή της χάριν της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η διαχείριση της πανδημίας στήνει το σκηνικό μιας μη αντιστρέψιμης εκχώρησης εθνικής κυριαρχίας, στο όνομα μιας συνολικής ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Στη χώρα του προληπτικού πολέμου-αστραπή (Blitzkrieg), η Καρλσρούη δεν περίμενε ούτε καν να της πετάξουν το γάντι οι Βρυξέλλες· με προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Λουξεμβούργου, δήλωσε ξεκάθαρα ότι θα το σηκώσει.