Δεν γνωρίζω, κανείς μας δεν γνωρίζει, πόσο θα κρατήσει αυτή η ιστορία με τον εκουσίως επιβεβλημένο εγκλεισμό μας. Ούτε πώς θα εξελιχθεί. Ελπίζω όπως όλοι ότι αργά ή γρήγορα θα επανέλθουμε σε μια κάποια ομαλότητα και εύχομαι ότι η νέα κανονικότητα θα μας βρει πιο μυαλωμένους από πριν, περισσότερο πολιτικά σκεπτόμενους, λιγότερο εφησυχασμένους, πιο αλληλέγγυους με τους άλλους ανθρώπους, πιο ριζοσπαστικούς στη σκέψη, πιο ομαδικούς στη δράση. Γι’ αυτό καλό θα ήταν από τώρα να κρατήσουμε τη σημερινή μας άποψη για τα πράγματα κάπου καταγεγραμμένη ώστε όταν η κατάσταση βελτιωθεί να μη γυρίσουμε μονομιάς στο παρελθόν, διαγράφοντας την εμπειρία του Μαρτίου του 2020 ως μια θλιβερή παρένθεση που γρήγορα θα ξεχαστεί.
Από τα χιλιάδες πράγματα που περνούν από το μυαλό μας, ας κρατήσουμε έστω λίγα και ας τα σημειώσουμε κάπου, ας τα μοιραστούμε με φίλους και οικογένεια για να μας τα υπενθυμίζουν, ας στείλουμε ένα «γράμμα» στο μελλοντικό εαυτό μας. Οχι όμως για να διαβαστεί μετά από είκοσι ή τριάντα χρόνια, αλλά αμέσως μόλις λήξει αυτή η κατάσταση εξαίρεσης στην οποία διαβιούμε χωρίς δυνατότητες διαφυγής. Εγώ θα στείλω στον εαυτό μου ένα τέτοιο «γράμμα».
Που μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνει ένα συγκλονιστικό σκίτσο του Milo Manara, του Ιταλού καλλιτέχνη που αν και είναι κυρίως γνωστός για τα ερωτικά του κόμικς, έχει φιλοτεχνήσει και μια σειρά από σπάνια αριστουργήματα («Σιμμιότο», «H.P. και Τζιουζέπε Μπέργκμαν», «Ινδιάνικο Καλοκαίρι» κ.ά.). Το σκίτσο αναπαρήχθη επανειλημμένα αυτές τις μέρες μέσω διαδικτύου και κάθε φορά που το αντίκριζα γινόταν όλο και πιο δυνατό, όλο και πιο ελπιδοφόρο. Γιατί παρουσιάζει τον άνθρωπο με τη μορφή μιας γυναίκας επιστήμονος (γιατρού, νοσηλεύτριας, μικροβιολόγου;) έτοιμης να αναμετρηθεί με το εχθρικό και το ανεξήγητο. Χωρίς φόβο και με τις πιθανότητες να γέρνουν ετεροβαρώς υπέρ του εισβολέα. Προφανώς και η επιστήμη δεν είναι ουδέτερη, σαφέστατα και φέρει ευθύνες για την κατάσταση, η χρήση της έχει ταξικό προσανατολισμό και πρόσημο, το σύστημα τη χρησιμοποιεί πάντα προς όφελός του, αλλά στα δύσκολα προστρέχουμε μόνο σε αυτήν. Και την επιστήμη την ασκούν άνθρωποι με γνώσεις. Ούτε ρασοφόροι ούτε κομπογιαννίτες ούτε αλαφροΐσκιωτοι.
Αν σε λίγους μήνες έχουμε βγει αλώβητοι από την άθλια κατάσταση, θέλω να θυμάμαι αυτό το σκίτσο.

