Εν μέσω της γεωπολιτικής ρευστότητας και των ασύμμετρων προκλήσεων τής -«στριμωγμένης» εντός κι εκτός συνόρων- Αγκυρας με στόχο τη διάχυση της κρίσης, τα βλέμματα όλων στρέφονται στην αυριανή, κρίσιμη συνάντηση των προέδρων Ρωσίας και Τουρκίας, Πούτιν και Ερντογάν, στη Μόσχα. Εκεί όπου εν πολλοίς αναμένεται ότι θα κριθούν οι εξελίξεις, ομόκεντρες και παράκεντρες, με επίκεντρο την εμπόλεμη επαρχία Ιντλίμπ στη βορειοδυτική Συρία.
Ζητούμενο, επισημαίνουν αναλυτές -όπως ο Τούρκος Μετίν Γκουρτζάν και ο Ρώσος Αλεξέι Χλεμπνικόφ-, είναι η επίτευξη μιας νέας συμφωνίας για την Ιντλίμπ, που θα αντανακλά τις πρόσφατες αλλαγές επί του εδάφους. Επί τάπητος, κατά τον Γκουρτζάν, θα τεθούν «το βάθος της “ζώνης ασφαλείας”» -30 χλμ. είναι η βάση διαπραγμάτευσης της Αγκυρας- και «το καθεστώς της πόλης της Ιντλίμπ και των αυτοκινητοδρόμων M4 και Μ5», που συνδέουν τα τέσσερα σημεία του συριακού ορίζοντα.
Ζώνη ελέγχου
Κατά τον Χλεμπνικόφ, το διακύβευμα είναι «η επίτευξη εκεχειρίας, το άνοιγμα του M4 [o M5 είναι ήδη υπό τον έλεγχο του συριακού στρατού], η εξάλειψη των [τουρκόφιλων τρομοκρατών] της οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, κοινές ρωσο-τουρκικές περιπολίες στην Ιντλίμπ σε μια ζώνη ελέγχου 10 χλμ., το μέλλον των τουρκικών στρατιωτικών παρατηρητηρίων και να μη συνεχιστεί η προέλαση του συριακού στρατού προς Βορρά». Ητοι, στις ήδη υπάρχουσες ζώνες κατοχής των Τούρκων…
Ολα αυτά και άλλα εξίσου σημαντικά -συμπεριλαμβανομένου του παράλληλου ανοιχτού μετώπου στη Λιβύη- βρέθηκαν χθες στο επίκεντρο τηλεφωνικής επικοινωνίας του Ρώσου προέδρου Πούτιν και της Γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ. Αμφότεροι εξέφρασαν την ελπίδα η συνάντηση της Πέμπτης να αποδειχθεί αποφασιστικής σημασίας, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Κρεμλίνο.
Τα κριτήρια του Βερολίνου είχε σκιαγραφήσει από προχθές η ίδια η Γερμανίδα καγκελάριος. «Κατανοώ ότι η τουρκική κυβέρνηση και ο πρόεδρος Ερντογάν περιμένουν περισσότερα από την Ευρώπη, ωστόσο θεωρώ απαράδεκτο το ότι ο πρόεδρος Ερντογάν και η κυβέρνησή του εκφράζουν τώρα αυτή τη δυσαρέσκειά τους προς εμάς, την Ε.Ε., φορτώνοντάς τη στην “πλάτη” των προσφύγων», τόνισε. Και πέρασε στο… παρασύνθημα για την Ιντλίμπ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη «εκεχειρίας» και «βασικά μιας προστατευόμενης ζώνης για τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που έχουν τραπεί σε φυγή προς τα σύνορα με την Τουρκία». Δήλωσε, δε, πρόθυμη για την παροχή διμερούς βοήθειας, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία σε επίπεδο Ε.Ε. Στην Αγκυρα, εν τω μεταξύ, βρίσκεται από χθες για διήμερη επίσκεψη και διαβουλεύσεις «σε υψηλό επίπεδο» ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ.
Δείχνοντας πάντως «δόντια», η Μόσχα χαρακτήρισε χθες «αβάσιμες» τις αναφορές για ανθρωπιστική κρίση στην Ιντλίμπ και τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ για 950.000 εσωτερικά εκτοπισμένους Σύρους κοντά στην τουρκο-συριακή μεθόριο. Επικαλούμενο το ρωσικό υπουργείο Αμυνας, το πρακτορείο Interfax υποστήριξε ότι ο αριθμός τους είναι σχεδόν 200.000 κι ότι οι Σύροι πρόσφυγες που πέρασαν φέτος τα τουρκικά σύνορα δεν ξεπερνούν τους 35.000.
Παράλληλα, μέσω του διοικητή του «Ρωσικού Κέντρου για τη Συμφιλίωση στη Συρία» (υπάγεται στις ρωσικές Ενοπλες Δυνάμεις), η Ρωσία κατήγγειλε την Τουρκία ότι «αυτή τη στιγμή, εξωθεί προς τα ελληνικά σύνορα περίπου 130.000 πρόσφυγες», εκ των οποίων «τα 2/3 δεν είναι Σύροι», είναι «Αφγανοί, Ιρακινοί και Αφρικανοί υπήκοοι». Και νέτα-σκέτα, διά του Ρώσου ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ, διεμήνυσε ότι δεν προτίθεται να σταματήσει τη μάχη κατά της τρομοκρατίας στην Ιντλίμπ για να επιλυθεί η μεταναστευτική κρίση στην Ευρώπη…
Προς επίρρωση, οι μάχες συνεχίζονται στην Ιντλίμπ, με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδιώκουν να παγιώσουν τις θέσεις τους ως «χαρτί» στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Περιχαρακώνοντας την εκ νέου ανακατάληψη από τον συριακό στρατό της στρατηγικής σημασίας Σαρακέμπ (στον κόμβο των Μ4, Μ5), η Ρωσία ανακοίνωσε ότι η στρατιωτική αστυνομία της περιπολεί πλέον την πόλη. Ταυτόχρονα στέλνει και τέταρτο πολεμικό πλοίο στα ανοιχτά της Συρίας, γράφουν οι Moscow Times.
Κατάρριψη αεροσκάφους
Οι Τούρκοι από την πλευρά τους ανέφεραν χθες την κατάρριψη ακόμη ενός (τρίτου μέσα στην τελευταία εβδομάδα) συριακού μαχητικού αεροσκάφους. Ανακοίνωσαν τον θάνατο ακόμη ενός Τούρκου στρατιώτη στην Ιντλίμπ, ανεβάζοντας σε τουλάχιστον 55 τις απώλειες της Αγκυρας. Και προανήγγειλαν την εγκατάσταση των εγχώριων συστημάτων αεράμυνας HİSAR στη μεθόριο «σε μία εβδομάδα».
Αυτά, μετά το νέο «χαστούκι» από το αμερικανικό Πεντάγωνο στην Τουρκία, με την ανακοίνωση ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να της παράσχουν αεροπορική στήριξη στην Ιντλίμπ. Παρ’ όλα αυτά, στους κόλπους της αμερικανικής κυβέρνησης καταγράφεται και πάλι διγλωσσία…
Βοήθεια
Χθες, ο Αμερικανός πρέσβης στην Αγκυρα, Ντέιβιντ Σάτερφιλντ, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον συνεχίζει να εξετάζει το τουρκικό αίτημα για ενίσχυση της αεράμυνας (παρά το ανοιχτό ζήτημα των ρωσικών S-400, η Τουρκία έχει ζητήσει συστοιχίες πυραύλων Patriot και την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στη βορειοδυτική Συρία). Επισκεπτόμενος πάντως χθες τη γείτονα -και προσωρινά τα ελεγχόμενα από την Τουρκία εδάφη της Ιντλίμπ, σε μια ιστορική πρώτη για Αμερικανό αξιωματούχο-, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τζέιμς Τζέφρι, τόνισε απλά την ετοιμότητα της Ουάσινγκτον για τον εφοδιασμό της Τουρκίας με πυρομαχικά για την Ιντλίμπ. Η δε πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Κέλι Κραφτ, που τον συνόδευε, αρκέστηκε στην ανακοίνωση παροχής πρόσθετης ανθρωπιστικής βοήθειας, ύψους 108 εκατομμυρίων δολαρίων, για την εξασφάλιση «σίτισης, στέγασης και ρουχισμού στον λαό της Συρίας και της περιοχής».
Την ίδια ώρα, στην Τουρκία, ο μεν ακροδεξιός κοινοβουλευτικός εταίρος του Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτεσλί, ξιφουλκούσε και πάλι κατά της «διπρόσωπης» Ρωσίας, ζητώντας λίγο-πολύ «αποζημίωση» από τη Μόσχα για το μακελειό της περασμένης εβδομάδας στις τάξεις του τουρκικού στρατού στην Ιντλίμπ, καθώς και «την κεφαλή επί πίνακι» του Σύρου προέδρου Ασαντ. Ο δε ηγέτης της κεμαλικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρολγου, επέκρινε τον Τούρκο πρόεδρο ότι «βιάζεται» να συναντήσει τον Πούτιν. Ενώ, μέσα σε αυτό το κλίμα ακραίας πόλωσης, ο κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε την απαγόρευση όλων των αντιπολεμικών εκδηλώσεων, θέτοντας ως χρονικό όριο -άγνωστο ακόμη γιατί- τη 10η Μαρτίου…
