Δρ Κάθριν Ράιλι: «Δεν μπορώ να πιστέψω ότι όσα έχουμε πει ή κάνει, έχουν συμβεί ήδη, ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να αλλάξουμε τον κόσμο, ότι πέντε δισεκατομμύρια άνθρωποι θα πεθάνουν…»

Τζέιμς Κοόυλ: «Θέλω να παραμείνει άγνωστο το μέλλον. Θέλω να ξαναγίνω πλήρης άνθρωπος. Θέλω αυτό να είναι το παρόν. Θέλω να μείνω εδώ αυτή την εποχή μαζί σου».

12 Πίθηκοι (ταινία 1995, σκηνοθεσία Τέρι Γκίλιαμ, πρωτ. Μπρους Γουίλις, Μπραντ Πιτ, Μαντλίν Στόου)

«Είναι σαν να ζωντάνεψαν ξαφνικά όλα τα βιβλία και οι ταινίες δυστοπικής φαντασίας που διαβάζαμε μικροί», μου έλεγε τις προάλλες η νεαρή συνάδελφος Ευα Παπαδοπούλου στο τηλέφωνο, κλεισμένη σπίτι της κι αυτή όπως όλοι μας. Βέβαια το «μικροί» μιας 23χρονης δεν είναι καθόλου ίδιο με το δικό μου «μικροί». Μας χωρίζει χάσμα γενεών, αναμνήσεων, αναλογικής τεχνολογίας και ζωής πριν τα κινητά και τις ευρυζωνικές συνδέσεις.

Αν υπάρχει όμως ένας σύνδεσμος που μπορεί να ενώσει τις γενιές, εκτός από τα πρωτοφανή γεγονότα που βιώνουμε,  αυτός είναι η τέχνη, και δη η 7η. Εκείνη που βλέπαμε κάποτε στις σκοτεινές αίθουσες, αυτές που τώρα έχουν κλείσει με κρατική εντολή, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Τώρα που όλοι είναι, ή προσπαθούν όσο μπορούν, να μείνουν σπίτια τους,  τα μόντεμ έχουν πάρει φωτιά και οι ώρες εγκλεισμού μετατρέπονται σε κινηματογραφικές βραδιές.

Αν η λογική του εμβολίου είναι να σε «μπολιάσει» με μια εξασθενημένη εκδοχή ενός νοσογόνου παράγοντα  για να αποκτήσεις ανοσία, οι σκοτεινές μελλοντολογικές ταινίες με φριχτούς ιούς που καταστρέφουν την ανθρωπότητα,  μπορεί να λειτουργήσουν και ως αντίδοτο στην πραγματική δυστοπία που ζούμε.

Ισως γι’αυτό στα κοινωνικά δίκτυα και στις  ιστοσελίδες, οργιάζουν  οι προτάσεις για βιβλία, ταινίες και σειρές, με φονικές επιδημίες και σενάρια αποκάλυψης. Όπως «Η Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ ξαναγίνεται παγκόσμιο μπεστ σέλερ 73 χρονια μετά τη συγγραφή της, έτσι οι ταινίες με επικίνδυνους ιούς, που ξεφεύγουν από τα εργαστήρια και μετατρέπουν τον πλανήτη σε κόλαση, αποδεικνύονται δραματικά επίκαιρες.

Αν μια ταινία σφράγισε τη δική μου νεότητα – όπως και πολλών άλλων υποθέτω – με το απειλητικό μέλλον μιας ίωσης που θα ισοπεδώσει τον ανθρώπινο πολιτισμό, καταδικάζοντας τους επιζήσαντες να ζουν κάτω απο τη γη, παραδίδοντας τον πλανήτη στα στοιχεία της φύσης, αυτή δεν είναι άλλη από τους αριστουργηματικούς  «12 πίθηκους» του Τέρι Γκίλιαμ. Μια ταινία 25 χρόνων, που κάθε φορά που την ξαναβλέπεις είναι διαφορετική.

Αν για τους περισσότερους λειτουργεί ως αλληγορία για την καταστροφή του περιβάλλοντος, τις εγκληματικές παρενέργειες της τεχνο-επιστήμης και τον εκφυλισμό των οικολογικών κινημάτων σε οικο-τρομοκρατία, για μένα ήταν και παραμένει μια από τις πιο όμορφες ερωτικές ιστορίες όλων των εποχών.

Αν ο δυστοπικός ρομαντισμός είναι το μέλλον μας, τότε ο Βρετανός αμφισβητίας Τέρι Γκίλιαμ, των αναρχκών Μόντι Πάιθον, του αξεπέραστου «Μπραζίλ», του παραμυθένιου «Βαρώνου Μιγχάουζεν», είναι ο ποιητικός προφήτης του.