Σε τακτική υψηλού ρίσκου επενδύει ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν (και) στο Συριακό, με λεκτικό σιγόντο από τις ΗΠΑ, εν μέσω σοβαρών διαφωνιών με τη Ρωσία για την Ιντλίμπ κι ενώ διατηρεί ανοιχτά μέτωπα στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Λιβύη, αλλά και στο εσωτερικό της ίδιας του της χώρας.
Η χθεσινή του προειδοποίηση -«από τις τελευταίες», όπως είπε- ότι «είναι θέμα χρόνου μια στρατιωτική επιχείρηση» στη βορειοδυτική επαρχία Ιντλίμπ για την εγκαθίδρυση «με κάθε κόστος» ακόμη μίας κατοχικής «ζώνης ασφαλείας» (αυτή τη φορά με την επίκληση του προσφυγικού προβλήματος) στη βόρεια Συρία, απαντήθηκε άμεσα από τη Ρωσία, ενεργό υποστηρίκτρια της συνεχιζόμενης προέλασης του συριακού στρατού προς Βορρά.
Κάτι τέτοιο «θα ήταν το χειρότερο σενάριο» προειδοποίησε το Κρεμλίνο, εκφράζοντας εκ νέου -μάλιστα εν χορώ με τον Ρώσο ΥΠΕΞ, Λαβρόφ- δυσαρέσκεια με τη μέχρι σήμερα εφαρμογή από την Αγκυρα της συμφωνίας του Σότσι στην τζιχαντοκρατούμενη Ιντλίμπ. Σε κάθε περίπτωση ο διάλογος με την Αγκυρα συνεχίζεται, τόνισε. Πλην μετ’ εμποδίων…
Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Sabah, κατά τον πρόσφατο, άδοξο γύρο των διμερών συνομιλιών στη Μόσχα, «η ρωσική πλευρά πρότεινε χάρτη που μεταφέρει βόρεια των στρατηγικών αυτοκινητοδρόμων M4 και Μ5 τα όρια που ορίζονται στη συμφωνία του Σότσι. Ο χάρτης, που θέτει το 60% της Ιντλίμπ υπό τον έλεγχο των καθεστωτικών δυνάμεων [του Σύρου προέδρου Ασαντ] και προβλέπει μετακίνηση των τουρκικών φυλακίων στον Βορρά, απορρίφθηκε από την τουρκική αντιπροσωπεία», επισημαίνει.
Το δημοσίευμα ωστόσο προσθέτει ότι έχει οριστεί νέος γύρος τουρκο-ρωσικών διαβουλεύσεων την επόμενη εβδομάδα, αλλά και σύγκληση τριμερούς για το Συριακό μεταξύ Ρωσίας-Τουρκίας-Ιράν, στις 5 Μαρτίου, στην Τεχεράνη. «Ημερομηνία που μπορεί πάντως να αλλάξει», αναφέρει, «αναλόγως των εξελίξεων στην Ιντλίμπ».
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Σφήνα εν τω μεταξύ στην τουρκο-ρωσική διένεξη, υπέρ της Αγκυρας, επιχειρούν να μπαίνουν διαρκώς πλέον οι ΗΠΑ. Στηρίζοντας πλήρως τον Ερντογάν, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ υποστήριξε χθες ότι αυτό που επιδιώκει ο Τούρκος ομόλογός του είναι «να μη σκοτωθούν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι. Μου τηλεφώνησε γι’ αυτό και για άλλα ζητήματα», προσέθεσε (εκκρεμούν οι επαπειλούμενες αμερικανικές κυρώσεις για τους S-400, αλλά και βαρύτατα πρόστιμα για την κρατική τράπεζα Halkbank). Ως προς την Ιντλίμπ, τόνισε, «εργαζόμαστε μαζί για να δούμε τι μπορεί να γίνει»…
Η αμερικανική στήριξη στην Τουρκία, τουλάχιστον σε λεκτικό επίπεδο, ήταν ξεκάθαρη και κατά τη χθεσινή μηνιαία συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να συντονίζονται με την Τουρκία σε διπλωματικές προσεγγίσεις για την αποκατάσταση της εκεχειρίας στη ζώνη αποκλιμάκωσης της Ιντλίμπ και για την υποχώρηση των δυνάμεων του καθεστώτος Ασαντ στα όρια της συμφωνίας του Σότσι», τόνισε η Αμερικανίδα πρέσβης στον ΟΗΕ, Κέλι Κραφτ, επιρρίπτοντας όλη την ευθύνη της κλιμάκωσης σε Δαμασκό και Μόσχα.
Υπό τον φόβο ενός νέου προσφυγικού κύματος στην Ευρώπη, η Γερμανία απηύθυνε έκκληση στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να αναλάβει δράση για τον τερματισμό της σύρραξης, χαρακτηρίζοντας τελματωμένη την ειρηνευτική διαδικασία της Αστάνα (με εγγυήτριες Ρωσία-Τουρκία-Ιράν). Σύμφωνα πάντως με τον απεσταλμένο του ΟΗΕ για τη Συρία, Γκάιρ Πέντερσον, «η Τουρκία και η Ρωσία -ως εγγυήτριες των συμφωνιών για την Ιντλίμπ- μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στην εξεύρεση τρόπου αποκλιμάκωσης της κατάστασης, τώρα».
«Η καλύτερη λύση είναι ο τουρκικός στρατός να αποσυρθεί βόρεια του Μ4 και να αφήσει τους δύο αυτοκινητόδρομους στο καθεστώς Ασαντ», εκτιμά ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Καντίρ της Κωνσταντινούπολης, Σολί Οζέλ. «Το καθεστώς θα στείλει εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, που θα μείνουν εκεί, αλλά τουλάχιστον δεν θα είναι στην Τουρκία», λέει στη «Φωνή της Αμερικής». Πρόκειται για μείζον πολιτικό θέμα για τον Ερντογάν, επισημαίνει, καθώς «οι αντοχές της τουρκικής κοινωνίας είναι πλέον μηδενικές», εν μέσω και της οικονομικής κρίσης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα φούντωσαν στη γείτονα φήμες για επικείμενη νέα απόπειρα πραξικοπήματος. Αφορμή: μία έκθεση του αμερικανικού ινστιτούτου RAND Corporation και οι δηλώσεις του Τούρκου απόστρατου πρώην επιτελάρχη Ικλέρ Μπασμπούγ (πλέον γνωστού κατηγορούμενου στην υπόθεση Εργκένεκον) ότι το κυβερνών AKP είναι η πολιτική πτέρυγα των γκιουλενιστών.
Κατά το κεμαλικό CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η σπέκουλα περί επικείμενου πραξικοπήματος αποτελεί τακτική του AKP για να ανασχέσει τη φυγή στελεχών και την κατρακύλα του στις δημοσκοπήσεις. Ο υπουργός Εσωτερικών, Σουλεϊμάν Σοϊλού, έκανε λόγο αντίθετα για προσπάθεια δημιουργίας πολιτικού χάους στην Τουρκία. Ο ίδιος ο Ερντογάν ζήτησε χθες να ερευνηθεί το CHP για διασυνδέσεις με τον Φετουλάχ Γκιουλέν – δηλαδή τον πρώην μέντορά του.
Στο μεσοδιάστημα, βρίσκεται σε εξέλιξη ακόμη ένα πογκρόμ κατά ύποπτων γκιουλενιστών, με εκατοντάδες εντάλματα συλλήψεων. Ως ύποπτος γκιουλενιστής συνελήφθη άλλωστε ξανά προχθές -λίγο μετά την αθώωσή του για τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του 2013 στο Γκεζί- ο Οσμάν Καβαλά, επιχειρηματίας, χαρακτηριζόμενος από τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ ως «ο Τούρκος Σόρος».
«Τα γεγονότα στο Γκεζί ήταν μια φρικτή επίθεση εναντίον του λαού και του κράτους», δήλωσε χθες ο Ερντογάν, παραλληλίζοντάς τα μάλιστα με τρομοκρατική ενέργεια ή απόπειρα πραξικοπήματος. Λίγες ώρες αργότερα, το Συμβούλιο Δικαστών και Εισαγγελέων ανακοίνωνε τη διενέργεια έρευνας σε βάρος των δικαστών, που αθώωσαν για το Γκεζί τον Καβαλά και τους οκτώ συγκατηγορούμενούς του.
