Ωρα διαπραγματεύσεων στην Ιρλανδία

Ο ιρλανδικός λαός ψήφισε «αλλαγή», θέλει «νέα πολιτική και καλύτερη κυβέρνηση», στην οποία «ο πυρήνας θα είναι το Sinn Féin». Με τον αέρα της απροσδόκητης ιστορικής νίκης που έδωσε στο -πάλαι ποτέ περιθωριοποιημένο- αριστερό κόμμα της η «επανάσταση της κάλπης», η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ έχει πλέον κάθε δικαίωμα να διατρανώνει: «Θα μπορούσα κάλλιστα να είμαι η επόμενη πρωθυπουργός» της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας.

Αυτά και άλλα ενδιαφέροντα είπε μιλώντας το βράδυ της Δευτέρας στο BBC, καθώς ολοκληρωνόταν η μαραθώνια καταμέτρηση των ψήφων στις πρόωρες εκλογές του περασμένου Σαββάτου. Μολονότι το Sinn Féin κέρδισε πρώτη φορά τη λαϊκή ψήφο με ποσοστό-ρεκόρ 24,5%, συντρίβοντας τον διπολισμό των κεντροδεξιών κομμάτων εξουσίας Fianna Fáil και Fine Gael, η τελική κατανομή των 160 εδρών το ανέδειξε δεύτερο σε κοινοβουλευτική δύναμη με 37 έδρες.

Πρώτο -τυπικά- ήρθε το Fianna Fáil του Μίχαλ Μάρτιν με 38 έδρες, οι οποίες -πρακτικά- είναι 37 (άρα ισάριθμες με του Sinn Féin) αφού ένας εκ των υποψηφίων του επανεξελέγη αυτόματα πρόεδρος της ιρλανδικής Βουλής και υποχρεούται συνταγματικά να τηρεί αυστηρή πολιτική ουδετερότητα.

Στην τρίτη θέση με 35 έδρες ξέμεινε το έως τώρα κυβερνών Fine Gael του υπηρεσιακού πια πρωθυπουργού Λίο Βαράντκαρ. Ακολουθούν οι Πράσινοι με 12, οι Εργατικοί με 6, οι Σοσιαλδημοκράτες επίσης με 6 και η αντικαπιταλιστική συμμαχία Solidarity – People Βefore Profit (Αλληλεγγύη – Ο Λαός Πριν από το Κέρδος) με 5, ενώ οι ανεξάρτητοι βουλευτές που εξελέγησαν ανέρχονται σε 19.

Η ΜακΝτόναλντ έχει ήδη ξεκινήσει διερευνητικές επαφές με τους Πράσινους και τα κεντροαριστερά κόμματα, ευελπιστώντας να σχηματίσει έναν αριστερό κυβερνητικό συνασπισμό χωρίς τη συμμετοχή της Κεντροδεξιάς.

Ο κατακερματισμός των εδρών και η κοινοβουλευτική αριθμητική υποδηλώνουν ωστόσο πως ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι θεωρητικά εφικτό αλλά ρεαλιστικά δύσκολο έως απίθανο. Το βέβαιο είναι πως οι διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης θα είναι χρονοβόρες, ως συνήθως. Το Fianna Fáil από την πλευρά του δείχνει να βάζει νερό στο κρασί του, αφήνοντας να εννοηθεί πως ίσως προτίθεται να συμμαχήσει με το Sinn Féin, παρά τους παλιούς δεσμούς του με τον IRA. Δεν αποκλείεται επίσης ο σχηματισμός για πρώτη φορά ενός «μεγάλου συνασπισμού» Fianna Fáil – Fine Gael.

Στη συνέντευξή της στο BBC, η ΜακΝτόναλντ ξεκαθάρισε πάντως πως -αν πράγματι ηγηθεί ή συμμετάσχει στο νέο κυβερνητικό σχήμα- θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση να στηρίξει το πάγιο αίτημα του κόμματός της για επανένωση της διχοτομημένης ιρλανδικής νήσου.

«Νομίζω ότι η Ε.Ε. χρειάζεται να πάρει θέση όσον αφορά την Ιρλανδία με τον ίδιο τρόπο που υποστήριξε την επανένωση της Γερμανίας. Με τον ίδιο τρόπο που έχει θέση για την Κύπρο, λόγου χάριν, και μια θετική προσέγγιση για την επανένωση αυτής της χώρας. Νομίζω πως η Ιρλανδία δεν διαφέρει» σημείωσε εμφατικά.

Επί της αρχής, και το Fianna Fáil και το Fine Gael τάσσονται υπέρ της επανένωσης, λένε όμως πως δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα. Αντίθετα το Sinn Féin -που συγκυβερνά ως δεύτερο κόμμα τη Βόρεια Ιρλανδία με το υπερσυντηρητικό ενωτικό DUP- επιδιώκει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την επανένωση και στις δύο πλευρές του νησιού μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Περί δημοψηφίσματος

Βάσει της ειρηνευτικής συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής (η οποία, ως γνωστόν, έβαλε τέλος το 1998 στην πολυετή αδελφοκτόνα βία μεταξύ καθολικών εθνικιστών και προτεσταντών ενωτικών που επιθυμούν η Βόρεια Ιρλανδία να παραμείνει υπό βρετανική κυριαρχία), την εξουσία να προκηρύξει σχετικό δημοψήφισμα εκ μέρους των Βορειοϊρλανδών διαθέτει ο αρμόδιος υπουργός της Βρετανίας, εφόσον δείχνει πιθανή η επικράτηση του «ναι». «Δεν υπάρχουν τέτοιες συνθήκες» έσπευσε να ξεκόψει τη συζήτηση η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας και επικεφαλής του DUP, Αρλίν Φόστερ.

Δεδομένου όμως ότι η βρετανική επαρχία είχε ψηφίσει κατά του Brexit στο δημοψήφισμα του 2016, ακόμα και Βρετανοί έχουν αντίθετη γνώμη. Μιλώντας στο BBC, o Τζόναθαν Πάουελ, προσωπάρχης του Εργατικού πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, δήλωσε πεπεισμένος πως η ενωμένη Ιρλανδία είναι πλέον «κατορθωτή».

«Αν με ρωτούσατε το 1997, θα έλεγα πως δεν υπάρχει καμία πιθανότητα. Τώρα θα έλεγα πως την επόμενη δεκαετία μού φαίνεται όντως δυνατό εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο το Brexit θα σχεδιαστεί και θα εφαρμοστεί. Μέσω του Brexit, ο Μπόρις Τζόνσον έκανε περισσότερα για μια ενωμένη Ιρλανδία απ’ όσα έκανε ποτέ ο IRA σε ολόκληρη την ιστορία του»…