Μετά τις αρχαιότητες στη Βενιζέλου, η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού φαίνεται ότι προχωρά σε εκκαθάριση άλλης μιας «εκκρεμότητας» στη Θεσσαλονίκη. Σήμερα στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων εισάγεται ως πρώτο θέμα η έγκριση μελέτης που αφορά: «α) Καθαίρεση υλοποιημένων κατασκευών, β) αλλαγή χρήσης από εμπορικό κατάστημα ενδυμάτων σε εμπορικό κατάστημα τροφίμων και ποτών (σούπερ μάρκετ), γ) εσωτερικές διαρρυθμίσεων και επισκευή – επιχρωματισμός όψεων, στο χαρακτηρισμένο από το ΥΠΠΟΑ ως “ιστορικό διατηρητέο μνημείο”, πρώην κινηματογράφο “Ηλύσια”, στη συμβολή των οδών Παύλου Μελά 8, Δημητρίου Γούναρη και πλατείας Φαναριωτών, στη Θεσσαλονίκη».
Το θέμα του ιστορικού κινηματογράφου, που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο, είχε αναδειχτεί με πρωτοσέλιδη αναφορά από την «Εφ.Συν.» (Πέμπτη 14/2/2019, «Σώστε τα ‘‘Ηλύσια’’ – Το διατηρητέο μνημείο θα γίνει σούπερ μάρκετ;»), που στάθηκε αφορμή για επερώτηση στη Βουλή από 36 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατόπιν πρωτοβουλίας του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη. Ακολούθησε ανακοίνωση του υπουργείου επί των ημερών της Μυρσίνης Ζορμπά («Εφ.Συν.», 26.2.2019, «Μια καλή είδηση για τα “Ηλύσια”»), στην οποία το ΥΠΠΟΑ διαπίστωνε ότι «αποτέλεσμα της κακής πολύχρονης χρήσης ήταν να καταστραφούν σημαντικά στοιχεία της μοναδικής αρχιτεκτονικής του κτιρίου που ανήκε στα χαρακτηριστικότερα του Μεσοπολέμου (εξπρεσιονισμός, art deco) και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Λέανδρο Ι. Ζωίδη και τους αδελφούς Χατζηνάκου το 1930». Γι’ αυτό «το ΥΠΠΟΑ θεωρεί ότι πολιτιστικοί χώροι ιστορικής σημασίας, όπως κινηματογράφοι, θέατρα κ.ά., θα πρέπει να εξετάζονται κάθε φορά σε σχέση με τη σύνδεση των κτιρίων με την ιστορική μνήμη αλλά και την πολιτισμική ταυτότητα της πόλης».
Θυμίζουμε ότι υπό το αίτημα να μη μετατραπεί σε σούπερ μάρκετ είχαν συνταχθεί περίοικοι, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ενώσεις αρχιτεκτόνων, η Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς και -με βαθιά αίσθηση του βάρους της κληρονομιάς- ο αρχιτέκτων μηχανικός Λέανδρος Ζωίδης, εγγονός του αρχιτέκτονα που σχεδίασε το θέατρο-κινηματογράφο.
Σχολιάζοντας στην εφημερίδα μας την αιφνιδιαστική εισαγωγή του θέματος στο Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, ο ίδιος αναφέρει ότι «το θέμα, όπως διατυπώνεται στην πρόσκληση, είναι σκοπίμως γενικόλογο, αφού δεν αναφέρεται πουθενά και ξεκάθαρα στην αποκατάσταση του χαρακτηρισμένου από το ΥΠΠΟΑ ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου, συμπεριλαμβανομένης τόσο της αυθεντικής χρήσης του εσωτερικού του όσο και των μορφολογικών στοιχείων και κατασκευαστικών λεπτομερειών του εξωτερικού του» και, όπως τονίζει, «δεν κατανοώ τον λόγο να περάσει η μελέτη από το ΚΣNM, αν δεν συμπεριλαμβάνει την “αποκατάσταση του ιστορικού διατηρητέου μνημείου ως είχε”. Στην πράξη έχει καταστρατηγηθεί παράτυπα ο χαρακτηρισμός των “Ηλυσίων” ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου, ήδη από τις προηγούμενες επεμβάσεις μετατροπής του σε κέντρο τυχερών παιχνιδιών το 1993 και σε κατάστημα ρούχων το 2004».
Ολα αυτά βέβαια οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η νέα τροπή παραπέμπει σε νέα αλλαγή χρήσης, επομένως και σε νέα αλλοίωση της λειτουργίας και της μορφής του και διόλου σε αποκατάσταση του μνημείου. Αρα προς τι η διαδικασία έγκρισης της μελέτης από το ΚΣΝΜ; Δικαίως αναρωτιέται ο κ. Ζωίδης «αναλογίστηκαν το ΥΠΠΟΑ, οι δημοτικές και πολεοδομικές αρχές ποια θα είναι η εικόνα της πόλης μετά από μερικές δεκαετίες; Αν θα υπάρχει κάτι που να θυμίζει την ελληνική Θεσσαλονίκη του 20ού αιώνα; Τις επιπτώσεις του αφανισμού της αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου στην αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και στο νέο σχέδιο της πόλης από τον Εμπράρ; Τη λειτουργική ασφυξία της πόλης από την άκριτη αδειοδότηση και νέων σούπερ μάρκετ, σαν να μη φτάνουν όσα ήδη έχουμε;».
