Κλίμα και προϋπολογισμός στην ατζέντα της σύνοδου κορυφής

Με το μυαλό τους στις βρετανικές εκλογές οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών συνέρχονται σήμερα και αύριο στη βελγική πρωτεύουσα, έχοντας στο τραπέζι μια σειρά από κρίσιμα θέματα, όπως την κλιματική αλλαγή και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ). Θα συζητήσουν, επίσης, τις παραβατικές ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο, τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, που ακροβατούν σε τεντωμένο σχοινί, και θα μετρήσουν τις δυνάμεις τους ενόψει των προκλήσεων (μεταναστευτικό) που έχουν να αντιμετωπίσουν εντός και εκτός της Ε.Ε.

Ο Μπόρις Τζόνσον δεν θα συμμετάσχει στη σύνοδο και θα τον αντικαταστήσει για τις τυπικές διαδικασίες (αποδοχή των συμπερασμάτων) ο νέος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Βέλγος Σαρλ Μισέλ. Ουσιαστικά, στα δύο μεγάλα θέματα που θα απασχολήσουν τους «27», την κλιματική αλλαγή και το ΠΔΠ, δεν αναμένονται αποφάσεις.

Το πρόγραμμα της «Πράσινης Πρόκλησης» που θα παρουσιάσει η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα τύχει γενικής αποδοχής μέσα σε πανηγυρικό κλίμα, θα δοθούν υποσχέσεις και όλοι θα καταφύγουν σε ενθουσιώδεις δηλώσεις, ότι η Ε.Ε. διατηρεί την πρωτοπορία παγκοσμίως στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τα προβλήματα, που είναι πολλά και γνωστά από καιρό, θα εμφανιστούν αργότερα.

Βέβαια το πρόγραμμα της Επιτροπής, που προβλέπει την αναθεώρηση προς τα επάνω των ευρωπαϊκών κλιματικών φιλοδοξιών θέτοντας βασικό στόχο να γίνει η Ευρώπη το 2050 η πρώτη ουδέτερη ήπειρος σε εκπομπές άνθρακα, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «απάτη», όπως αποκάλεσε από τη Μαδρίτη στο πλαίσιο της COP25 τις υποσχέσεις των ηγετών η Σουηδέζα ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ. Αλλά για να υλοποιηθεί η «Πράσινη Συμφωνία» των «27» πρέπει να βρεθούν λύσεις σε πολλά προβλήματα. Και κυρίως να αφιερωθεί από τον κοινοτικό προϋπολογισμό ένα σεβαστό ποσό για να εγκαταλείψουν ορισμένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (Πολωνία, Τσεχία… αλλά και Ελλάδα για την απολιγνιτοποίηση) τη βιομηχανία παραγωγής άνθρακα.

Επίσης, υπάρχουν πάντα διαφωνίες μεταξύ των «27» για την τύχη της πυρηνικής ενέργειας και το τι είδους «πράσινες επενδύσεις» πρέπει να προωθηθούν. Τα συμφέροντα είναι πολλά και θα χρειαστεί πολύς χρόνος και σκληρές διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμβιβασμών στους κόλπους των «27».

Σχετικά με τον καθορισμό του κοινοτικού προϋπολογισμού για την περίοδο 2021-2027 (ΠΔΠ), οι μέχρι τώρα συζητήσεις μεταξύ των «27» δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας ότι θα επιτευχθεί μια απόφαση μέχρι τον Μάρτιο 2020, όπως ελπίζει ο πρόεδρος Σαρλ Μισέλ.

Η συμβιβαστική πρόταση της φινλανδικής προεδρίας, η οποία έχει μειώσει κατά 47 δισ. ευρώ το ποσό που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απορρίπτεται από τις χώρες του Νότου και γενικά της συνοχής. Αντίθετα, οι πλούσιες χώρες του Βορρά, με καθαρή συνεισφορά στους ιδίους πόρους (Γερμανία, Ολλανδία κ.λπ.) βλέπουν με καλό μάτι τη φινλανδική πρόταση.

Η Ελλάδα απορρίπτει φυσικά την πρόταση της προεδρίας, η οποία ψαλιδίζει γενναία το ποσό που θα έπαιρνε η χώρα την περίοδο 2021-2027 με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (35,5 δισ. ευρώ εκ των οποίων 16,239 δισ. ευρώ για τη γεωργία).

Κατά τη δεύτερη μέρα της συνόδου θα συζητηθεί η αναθεώρηση της ΟΝΕ (μεταρρύθμιση της λειτουργίας του ΕΣΜ, τραπεζιτική ένωση, ευρωπαϊκή συνασφάλιση των καταθέσεων κτλ.). Υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας…