Η χθεσινή υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον East Med μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ σηματοδοτεί ένα «τεράστιο έργο κατασκευής αγωγού για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη», γράφει το γαλλικό πρακτορείο AFP, «που θα μπορούσε να ενισχύσει την περιφερειακή σταθερότητα» με τη συγκρότηση «ενός νέου συστήματος συμμαχιών στη Μεσόγειο», κατά την ισραηλινή εφημερίδα Jerusalem Post.
Κίνηση η οποία «έχει εκνευρίσει την Τουρκία», επισημαίνει το αραβικό δίκτυο Αl Jazeera και, σύμφωνα με τους Financial Times, «εντείνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης των εντάσεων με την Αγκυρα, η οποία εκλαμβάνει τις εξελίξεις ως αποκλεισμό της από την “έκρηξη” υδρογονανθράκων στην περιοχή της Μεσογείου»…
«Πολιτικοί αναλυτές στην Κύπρο, πάντως, εκτιμούν ότι για την ώρα η υπογραφή της συμφωνίας δεν αποτελεί τίποτε άλλο από μία κίνηση στη διπλωματική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία στην ουσία σηματοδοτεί την έμπρακτη απόρριψη του μνημονίου Τουρκίας-Λιβύης για καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών», παρατηρεί η Deutsche Welle.
«Πρέπει να σημειωθεί ότι η επόμενη πράξη για τον East Med θα παιχτεί μετά το 2022, αφού της υπογραφής θα ακολουθήσει μελέτη βιωσιμότητας του αγωγού, η οποία αναμένεται να διαρκέσει δύο χρόνια», αναφέρει στην ανταπόκρισή του από τη Λευκωσία για το γερμανικό δίκτυο ο Λουκιανός Λυρίτσας, «λαμβάνοντας υπόψη το κόστος κατασκευής και το περιεχόμενο των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στις ΑΟΖ του Ισραήλ και της Κύπρου».
Τις προοπτικές και τις προκλήσεις για την υλοποίηση του έργου περιγράφει πιο γλαφυρά σε χθεσινό άρθρο του στην Jerusalem Post ο αναλυτής Σεθ Τζ. Φράντσμαν. «Απέναντι σε μια εχθρική Τουρκία, η οποία ήταν κάποτε στενός σύμμαχος του Ισραήλ, η Ιερουσαλήμ προσέγγισε την Κύπρο και την Ελλάδα. Πρόκειται για μία μεταστροφή της κατάστασης σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες», εξηγεί. «Ομως έτσι λειτουργούν οι συμμαχίες»…
«Το Ισραήλ θεωρεί την Ελλάδα και την Κύπρο ως πιθανούς εταίρους στη σύνδεση της ενεργειακής πολιτικής του με τη νότια Ευρώπη», συμπληρώνει. «Και εδώ, πάντως, ανταγωνίζεται την Τουρκία, καθώς αυτή κατασκευάζει μαζί με τη Ρωσία τον αγωγό TurkStream. Αυτό θα μπορούσε να φέρει το Ισραήλ σε αντιπαράθεση με ισχυρές χώρες και σε μειονεκτική θέση, καθώς η συμμαχία του είναι με μικρότερα κράτη, που έχουν λιγότερη τεχνογνωσία σε αγωγούς».
«Το ερώτημα για το Ισραήλ», υπογραμμίζει ο Φράντσμαν, «είναι εάν όλη η συζήτηση και η υπογραφή συμφωνιών θα οδηγήσουν σε πράξεις. Η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ είναι πολύπλοκες δημοκρατίες. Αντίθετα, τα μεγαλύτερα και πιο αυταρχικά κράτη μπορούν να κατασκευάσουν ταχύτερα αγωγούς. Δεν είναι επίσης σαφές πόσο θερμές είναι οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ, Αιγύπτου και Ιορδανίας και των άλλων πιθανών εταίρων, ενώ οι σχέσεις με την Παλαιστινιακή Αρχή είναι σαφώς ψυχρές».
