Αντρέας Μαντάς*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Θα χρειαζόταν να γράψει κάποιος βιβλίο για τις ποιητικές συλλογές του Αντώνη Τσόκου. Οι οποίες μαζί με την πιο πρόσφατη, που τιτλοφορείται «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα», γίνονται μόλις τέσσερις. Οχι για να τις εξηγήσει, δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα, αφού τα πάντα είναι σαφή και πεντακάθαρα, αλλά για να δώσει διέξοδο στα ερεθίσματα που μας δημιουργούν. Σε αυτές πραγματώνεται μια λειτουργική ζεύξη του επιστημονικού και του αισθητικού λόγου. Δεν είναι τυχαίο που ο Αντώνης στην καθημερινή του ζωή είναι τεχνικός Η/Υ και δικτύων. Όπως και να ‘χει, στα δίκτυα του μυαλού μας δημιουργεί γέφυρες.

Τι είναι η ζωή για εκείνον; Μήπως μια ζούγκλα; Όχι, για τον Αντώνη, η ζωή είναι ένα ρομάντζο το οποίο γράφεται απ’ την ίδια τη ζωή, που αν την αφήναμε να προχωρά τα πράγματα όπως αυτή ξέρει θα έφτιαχνε αριστουργήματα. Στις τέσσερις ποιητικές συλλογές του, «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» (2019), «Ώρες πληθυντικής αϋπνίας» (2017), «Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς» (2015), «Σουίνγκ με τ’ άστρα» (2013), όλες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, μοιάζει σαν να διασταυρώνονται τέσσερα διαφορετικά συστήματα έρωτα, που όλα έχουν σκοπό να μετατρέψουν τη ζωή σ’ ένα ατελείωτο ρομάντζο.

Δεν υπάρχει καλύτερος παιδαγωγός απ’ της σάρκας το μελάνι και από το μελάνι της σάρκας (αρκεί να μην καταντήσει, όπως το ζούμε και στις μέρες μας, η παιδαγωγική σάκος του μποξ στα χέρια των δασκάλων, των παπάδων και πολλών άλλων «παιδαγωγών»). Στα «σεμινάρια» του έρωτα, που παραδίδει στην πραγματικότητα ο Τσόκος με τα βιβλία του, καλείσαι να επιλέξεις τη μούσα του έρωτά σου και κατόπιν να αφεθείς στην «παιδαγωγική της φύσης», σαν τα αθώα παιδιά. Ο Αντώνης είναι ένα τέτοιο παιδί.

«Είδε ένα αστέρι να πέφτει.

Έκανε μια ευχή.

Ευχήθηκε

Να πέσει ένα αστέρι

Το άστρο υπάκουσε.

Επανέλαβε

Ξανά

Και ξανά.

Ευχή.

Αστέρι.

Κενό.

Εκείνο το βράδυ ξεκλήρισε

Έναν ολόκληρο ουρανό.

Ήταν μόλις επτά ετών».

(«Πεφταστέρια» – «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα»)

Οι ποιητικές συλλογές του Τσόκου είναι γραμμένες πάνω στα μέτρα του έρωτα, αλλά όχι για τον έρωτα. Είναι κάτι σαν τις αδερφές Brontë, που μέσα στον δικό τους πύργο ζουν την παραίσθηση σαν πραγματικότητα και αντιλαμβάνονται παραισθητικά την πραγματικότητα. Ούτε στη ζωή ούτε στην ποίηση υπάρχουν όρια ανάμεσα  στο πραγματικό και το φανταστικό, όπως θα έλεγε και ο Jorge Luis Borges, που αναρωτιόταν αν αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα δεν είναι παρα ένα όνειρο, ανάκλαση ενός άλλου ονείρου μέσα σε μια ατέλειωτη σειρά αντικατοπτρισμών, με τους οποίους ο Τσόκος παίζει με τρόπο αξιοθαύμαστο σ’ αυτές τις α λα «Fata Morgana», μέχρι στιγμής, συλλογές του. Και τι άλλο από μια Fata Morgana είναι ο πραγματικός έρωτας και η ζωή;

«Είδα στον ύπνο μου

ένα δέντρο να τρέχει.

Δεν είμαι σίγουρος

αν έτρεξε το δέντρο

προς το όνειρο

ή το όνειρο προς το δέντρο»

Στη δομή της φούγκας, όπως τη δίδαξε ο Bach, όλα είναι πιθανά και δυνατά. Όταν «φεύγει» το ένα θέμα, το άλλο έρχεται να πάρει μια θέση που με επιμέλεια προετοίμασε το προηγούμενο. Κι έτσι η «φυγή» (αυτό άλλωστε σημαίνει φούγκα) δεν γίνεται ποτέ άτακτη.

Ψάξτε τις φούγκες του Αντώνη Τσόκου. Εμείς περιμένουμε ήδη την επόμενη…

Info: H παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Αντώνη Τσόκου «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» γίνεται σήμερα Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου, στις 20.00, στο Poems ‘n’ Crimes (Αγίας Ειρήνης 17, Αθήνα, τηλ.: 210-3228839). Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, συγγραφέας και μεταφραστής, και ο Θωμάς Συμεωνίδης, συγγραφέας και μεταφραστής. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο υπογράφων.