Στα χνάρια του Μπίσμαρκ

Με μια νέα ανάφλεξη μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν να μπορεί να προκύψει ανά πάσα στιγμή η συνάντηση της Μέρκελ με τον Πούτιν δηλώνει την ύψιστη προτεραιότητα που αποδίδει η καγκελάριος στην αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια γενικευμένη περιφερειακή και παγκόσμια κρίση.

Μια κρίση με αυτονόητες αποσταθεροποιητικές συνέπειες για την Ευρώπη και κυρίως τη Γερμανία, η οικονομία της οποίας ήδη υφίσταται τις παρενέργειες του εμπορικού πολέμου που κήρυξε ο Τραμπ στην Κίνα.

Το μήνυμα δεν επιδέχεται παρερμηνείες: Βερολίνο και Μόσχα συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η πολιτική Τραμπ παράγει επικίνδυνη αποσταθεροποίηση.

Τηρουμένων των αναλογιών υπάρχουν ομοιότητες με την κατάσταση πραγμάτων στην Ευρώπη το 1877-78, την επαύριον του Ρωσοτουρκικού Πολέμου του 1876-77 που έληξε με την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου.

Τότε η Βρετανία, που δεν μπορούσε να ανεχτεί την προώθηση της επιρροής και της παρουσίας στα Βαλκάνια της Ρωσίας, απείλησε την Αγία Πετρούπολη με πόλεμο, μια σύγκρουση που θα έπαιρνε ευρωπαϊκές διαστάσεις.

Μια πολεμική σύγκρουση Ρωσίας – Βρετανίας για τα Βαλκάνια ήταν το τελευταίο που θα ήθελε να δει ο καγκελάριος Μπίσμαρκ λίγα χρόνια μετά την ενοποίηση της Γερμανίας υπό την ηγεσία της Πρωσίας το 1871.

Μέσα σε λίγους μήνες και μετά από πυρετώδη μεσολαβητική δραστηριοποίηση ο Μπίσμαρκ πέτυχε τη σύγκληση του συνεδρίου του Βερολίνου, όπου διαμορφώθηκε ένας συμβιβασμός αποδεκτός και από τη Βρετανία και από τη Ρωσία.

Τούτων λεχθέντων και πέραν της κοινής ανησυχίας των δύο πλευρών για γενικευμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η προοπτική συνολικής ενίσχυσης των διμερών σχέσεων Μόσχας – Βερολίνου, που έχουν ως σκληρό πυρήνα μια στρατηγική ενεργειακή συμμαχία, είναι θετική.

Η ένταση στην ανατολική Ουκρανία έχει απονευρωθεί και δεν βραχυκυκλώνει πλέον τη σταδιακή επάνοδο στην «οστ-πολιτίκ» της ενιαίας Γερμανίας απέναντι στη Ρωσία μετά το 1990, όπως τη διαμόρφωσαν οι προκάτοχοι της Μέρκελ στην καγκελαρία, Κολ και Σρέντερ.