Η Θεσσαλονίκη θυμάται το Ολοκαύτωμα

«Απελπισία, αυτό θυμάμαι, απελπισία. Να μην έχουμε ξανά τέτοια απελπισία». Η συγκίνηση και οι λίγες λέξεις από τη Ρόζυ Σαλτιέλ, η οποία μικρό παιδί βγήκε ζωντανή από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν – Μπέλζεν, έδωσαν τον τόνο στις χθεσινές εκδηλώσεις για την Εθνική Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος, στην αποθήκη Δ’, στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Για άλλη μια χρονιά η πόλη τίμησε τους 45.000 Εβραίους πολίτες της που αφανίστηκαν στο Ολοκαύτωμα με ομιλίες για το τότε, για τον κίνδυνο που ενεδρεύει πάλι σήμερα, αλλά και για το αύριο, με τις αναφορές στην αναγκαιότητα κατασκευής του Μουσείου Ολοκαυτώματος.

Η Ευρώπη χρεοκόπησε ηθικά με το Ολοκαύτωμα, είπε ο πρέσβης του Ισραήλ, Yossi Amrani, αφού όπως σημείωσε «κάποιοι συνεργάστηκαν με τους ναζί, κάποιοι πήραν τις περιουσίες, κάποιοι άρπαξαν τη γη και ακόμα δεν θέλουν να την επιστρέψουν». Και μιλώντας για τα δεινά των Εβραίων, τόνισε πως «μείναμε με μνήμες, ούτε με πέτρες ή με τάφους, παρά μόνο με στάχτες».

Ιδιαίτερη αναφορά στο σήμερα έγινε από τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ, που τόνισε πως «η άνοδος του ρατσισμού και του αντισημιτισμού είναι πέρα για πέρα εμφανής», θύμισε πως τα «εγκλήματα [κατά των Εβραίων] δεν συντελέστηκαν μόνο από το καθεστώς των ναζί αλλά και από απλούς ανθρώπους, που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο συνέβαλαν» και κάλεσε τη Θεσσαλονίκη να βρεθεί στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά της ανόδου του αντισημιτισμού για να μην ξαναζήσουμε τραγωδίες.

«Μέρα περισυλλογής»

«Υψιστη υποχρέωσή μας να τιμούμε τη μνήμη των θυμάτων» είπε ο βουλευτής της Ν.Δ. Σταύρος Καλαφάτης, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση, κάλεσε «να μην ξεχνάμε ποτέ τον άδικο μαρτυρικό χαμό των αδελφών μας Εβραίων» και χαρακτήρισε τη χθεσινή ως «μέρα περισυλλογής».

Ως κεντρικός ομιλητής, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας έκανε αναφορά στα βιώματα που του μετέφεραν οι γονείς του και έκανε εκτενή αναφορά στη συμβολή της εβραϊκής κοινότητας στη ζωή της πόλης, σημειώνοντας πως «κανείς δεν μπορεί να συλλάβει ποια θα ήταν η πορεία της αν δεν είχαν συμβεί όλα αυτά. Πόσο διαφορετική θα ήταν».

Αναφέρθηκε ειδικά στους Θεσσαλονικείς χριστιανούς που βοήθησαν τα χρόνια εκείνα τους Εβραίους, καλώντας να «κρατήσουμε τις πράξεις αλληλεγγύης ως φωτεινό παράδειγμα, ας μνημονεύουμε εκείνους και εκείνες που αψήφησαν τον κίνδυνο και έτειναν χείρα βοηθείας», αφού «αυτό ίσως πρέπει να κρατήσουμε από εκείνη την περιπέτεια, τη μεγαλοσύνη της ανθρωπιάς και όχι τις όποιες συμπεριφορές ταπεινών ελατηρίων».

«Χρέος στην Ιστορία»

Κλείνοντας και αναφερόμενος στο Μουσείο Ολοκαυτώματος, το χαρακτήρισε «φάρο μνήμης» και «διεθνές σύμβολο ενάντια στον ρατσισμό» και δεσμεύτηκε: «Θα καταβάλω κάθε ανθρώπινη προσπάθεια για την υλοποίηση του έργου, που αποτελεί χρέος της γενιάς μου στο τόσο σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της πόλης μου».

Από τη θέση του προέδρου πλέον του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος, ο τέως δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης σημείωσε πως «όσο περνούν τα χρόνια η ντροπή για το Ολοκαύτωμα πάει να σβήσει», θύμισε ότι «η θηριωδία του Ολοκαυτώματος δεν είχε μόνο θύτες και θύματα, είχε και τους άπραγους θεατές οι οποίοι δεν άκουσαν και δεν είδαν…» και τόνισε πως το «Ποτέ ξανά» πρέπει να διατηρηθεί ζωντανό κι αυτό θα κάνει το Μουσείο Ολοκαυτώματος, «θα κρατήσει ζωντανή για τις επόμενες γενιές αυτή τη μνήμη».

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, κατατέθηκαν στεφάνια στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος, με πρώτα τα παιδιά του εβραϊκού σχολείου, που άφησαν στο μνημείο κόκκινα τριαντάφυλλα.