To Boeing προσπάθησε να γυρίσει πίσω αλλά δεν ζήτησε βοήθεια

Μετά τις πρώτες έρευνες ο Ιρανικός Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας ανακοίνωσε πως το Boeing 737-800 της Ukraine International Airlines, το οποίο συνετρίβη χθες λίγο μετά την απογείωσή του από το διεθνές αεροδρόμιο Ιμάμης Χομεϊνί της ιρανικής πρωτεύουσας, είχε κάνει αναστροφή εξαιτίας ενός «προβλήματος», αλλά δεν έκανε ποτέ κλήση για βοήθεια.

«Το αεροσκάφος, το οποίο κατευθύνθηκε αρχικά προς δυσμάς για να βγει από την περιοχή του αεροδρομίου, έκανε δεξιά στροφή μετά [την εκδήλωση] προβλήματος και βρισκόταν καθ’ οδόν για να επιστρέψει στο αεροδρόμιο τη στιγμή της συντριβής» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση. Οι ερευνητές προσπαθούν να εξακριβώσουν για τους λόγους που οι πιλότοι δεν εξέπεμψαν σήμα κινδύνου με τις υποθέσεις να κάνουν λόγο για πιθανή καταστροφή των οργάνων.

Η τραγωδία συνέβη λίγες μερικές ώρες μετά την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από τους Φρουρούς της Επανάστασης εναντίον βάσεων όπου σταθμεύουν στρατεύματα των ΗΠΑ στο Ιράκ, γεγονός που οδήγησε αρκετούς να εκφράσουν τον φόβο πως μπορεί να οφείλεται σε τρομοκρατική ενέργεια ή κατάρριψη από ιρανικό πύραυλο.

Πάντως πέντε πηγές προσκείμενες στις υπηρεσίες ασφαλείας δυτικών κρατών, τρεις Αμερικανοί, ένας Ευρωπαίος κι ένας Καναδός, που μίλησαν στο Reuters υπό τον όρο να μην κατονομαστούν επισήμαναν πως η πρώτη εκτίμηση που γίνεται είναι πως πράγματι υπήρξε βλάβη κινητήρα και δεν καταρρίφθηκε από κάποιον πύραυλο. Υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι ο ένας κινητήρας υπερθερμάνθηκε, ανέφερε ο Καναδός.

Eκπρόσωπος της αμερικανικής εταιρείας εντοπισμού θέσης εμπορικών πτήσεων Aireon υποστήριξε πως έχει συγκεντρώσει δεδομένα για τη θέση του αεροσκάφους της UIA που συνετρίβη χθες κοντά στην Τεχεράνη και τα μοιράζεται με τις αρμόδιες αρχές.

Στο Παρίσι χθες η κατασκευάστρια των μηχανών του 737-800, η CFM (ανήκει στην αμερικανική General Electric και στη γαλλική Safran) ανέφερε ότι είναι πρόωρο να γίνονται υποθέσεις για τα αίτια του δυστυχήματος.

Οι εθνικότητες των θυμάτων

Ανάμεσα στα θύματα είναι 82 Ιρανοί, 63 Καναδοί και 11 Ουκρανοί, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Καναδά Τζάστιν Τριντό, 138 επιβάτες επρόκειτο να μετεπιβιβαστούν σε πτήση προς το Τορόντο στο Κίεβο. Η διαδρομή Τεχεράνη-Τορόντο μέσω Κιέβου είναι πολύ δημοφιλής για τους Καναδούς ιρανικής καταγωγής, ελλείψει απευθείας πτήσεων. 

Μεταξύ των νεκρών ήταν πολλοί φοιτητές και καθηγητές πανεπιστημίων που επέστρεφαν μετά τις διακοπές τους και ένα νεόνυμφο ζευγάρι Καναδών ιρανικής καταγωγής, 26 και 25 ετών, που είχαν πάει να παντρευτούν στο Ιράν. Στο αεροπλάνο επέβαιναν επίσης τέσσερις καλεσμένοι στον γάμο.

Διεξοδική έρευνα ζητά ο Καναδάς

Την έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια της συντριβής του αεροσκάφους καλούνται να διενεργήσουν οι αρχές του Ιράν, βάσει της Σύμβασης του Σικάγου του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας.

Η καναδική Υπηρεσία Ασφάλειας των Μεταφορών ανέφερε ότι δυνάμει της ίδιας σύμβασης και δοθέντος του «γεγονότος ότι έχασαν τη ζωή τους Καναδοί» όρισε έναν ειδικό ο οποίος θα λάβει και θα μελετήσει τα στοιχεία για το δυστύχημα που θα δημοσιοποιήσουν οι ιρανικές αρχές.

Ο πρωθυπουργός του Καναδά ανακοίνωσε πως ο υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησής του θα έλθει σε επαφή με τον Ιρανό ομόλογό του για να ζητήσει να γίνει διεξοδική έρευνα.

Όταν ερωτήθηκε από δημοσιογράφους στην Οτάβα εάν αποκλείει κατηγορηματικά την πιθανότητα το αεροσκάφος να καταρρίφθηκε, ο Τζάστιν Τριντό απάντησε «δεν μπορώ». «Είναι επικίνδυνο να κάνουμε υποθέσεις για τα πιθανά αίτια» του πολύνεκρου δυστυχήματος, πρόσθεσε.

«Συνέβη κάτι πολύ ασυνήθιστο» στο αεροσκάφος μετά την απογείωσή του από το διεθνές αεροδρόμιο της Τεχεράνης, παρατήρησε από τη δική του πλευρά ο υπουργός Μεταφορών του Καναδά Μαρκ Γκαρνό. «Κάτι ξαφνικό», πρόσθεσε ο Γκαρνό, που πάντως επίσης τόνισε πως δεν θέλει να κάνει υποθέσεις για τα αίτια του δυστυχήματος.

Ομάδα ειδικών στέλνει η Ουκρανία

Παράλληλα, η Ουκρανία θα στείλει ομάδα ειδικών στο Ιράν για να συμμετέχουν στις έρευνας. Ο πρόεδρος της χώρας έδωσε εντολή στον ουκρανό γενικό εισαγγελέα να διενεργήσει έρευνα ποινικής φύσης, χωρίς να διευκρινίσει κατά τίνος.

Επίσης, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι γνωστοποίησε ότι οι ουκρανικές αρχές εξετάζουν διάφορα πιθανά σενάρια για τα αίτια της συντριβής του Μπόινγκ της UIA, αλλά απηύθυνε έκκληση να μην γίνονται προσπάθειες χειραγώγησης, να μη διαδίδονται φήμες, θεωρίες συνωμοσίας και πρόωρες εκτιμήσεις για το δυστύχημα.

Ο πρόεδρος κήρυξε ημέρα εθνικού πένθους στη χώρα του και πρόσθεσε πως θα επιδιώξει να μιλήσει με τον Ιρανό ομόλογό του, τον Χασάν Ρουχανί, προκειμένου να του ζητήσει να ενταθεί η διμερής συνεργασία στην έρευνα για το δυστύχημα του 737-800, το οποίο πριν τρία χρόνια.

Η Τεχεράνη δεν δίνει τα μαύρα κουτιά στις ΗΠΑ

Στο μεταξύ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, δήλωσε πως θέλει να υπάρξει πλήρης συνεργασία των αρχών του Ιράν στην έρευνα. Χθες η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι δεν πρόκειται να τα παραδώσει στους Αμερικανούς τα μαύρα κουτιά, που είναι κατεστραμμένα αλλά θεωρείται ότι τα δεδομένα τους θα μπορούν να ανακτηθούν.

Μιλώντας στο ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Μερ, ο επικεφαλής της ιρανικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, Αλί Αμπετζαντέχ, τόνισε ότι τα μαύρα κουτιά θα αναλυθούν στη χώρου όπου έγινε το δυστύχημα, σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας. Σε κάθε περίπτωση, απέκλεισε κάθε εμπλοκή Αμερικανών και τόνισε ότι μέρος στην έρευνα θα πάρουν και Ουκρανοί.

Η Σύμβαση του Σικάγου προβλέπει ότι το κράτος που σχεδίασε και κατασκεύασε το αεροσκάφος (ΗΠΑ) και το κράτος που το εκμεταλλευόταν (Ουκρανία) έχουν το δικαίωμα να ορίσουν το καθένα από έναν «διαπιστευμένο αντιπρόσωπο» ο οποίος θα συμμετάσχει στην έρευνα.

Όμως, το συγκεκριμένο δυστύχημα μάλλον θα είναι εξαίρεση στον κανόνα της καλής διακρατικής συνεργασίας σε έρευνες για αεροπορικά δυστυχήματα, καθώς η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ κλιμακώθηκε επικίνδυνα από την Παρασκευή λόγω της δολοφονίας του Ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί, στη Βαγδάτη μετά από εντολή του Ντόναλντ Τραμπ