Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους, οι κυριότερες συνιστώσες των ευρωπαϊκών ισορροπιών παραμένουν ζητούμενες, από τη γαλλογερμανική συνεργασία, τη διαχείριση του Brexit, τις σχέσεις Ε.Ε.-Ρωσίας μέχρι και τη Διατλαντική Σχέση.
Η γαλλογερμανική συνεργασία στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι σε ευθεία συνάρτηση με τις εσωτερικές εξελίξεις στη Γαλλία και στη Γερμανία.
Θα αντέξει ο Μακρόν τον σκληρό χειμώνα με προεξοφλημένες εξεγερσιακές εκρήξεις οργής και κοινωνικής δυσαρέσκειας;
Θα αντέξει ο υπό τη Μέρκελ Μεγάλος Συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών τη διογκούμενη στο SPD επιθυμία της κομματικής βάσης για αποχώρηση από την κυβέρνηση;
Δίχως αμφιβολία, η ταυτόχρονη εσωτερική αβεβαιότητα στη Γαλλία και στη Γερμανία περιπλέκει ακόμη περισσότερο την αναζήτηση κοινού παρονομαστή για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.
Η προεξοφλούμενη νίκη του Τζόνσον και των Συντηρητικών στις εκλογές του Δεκεμβρίου στη Βρετανία απομακρύνει το ενδεχόμενο ενός σκληρού Brexit, δεν απαντά όμως στο ερώτημα σε ποιον βαθμό και σε ποιο πλαίσιο θα επηρεάζει το Λονδίνο τη συνολική ισορροπία δυνάμεων στη Γηραιά Ηπειρο.
Η σύνοδος κορυφής του Κουαρτέτου της Νορμανδίας (Ρωσία, Ουκρανία, Γαλλία και Γερμανία) στις 9 Δεκεμβρίου στο Παρίσι για την Ανατολική Ουκρανία είναι, μετά από πέντε χρόνια παγωμένης σύγκρουσης, ένα αισιόδοξο μήνυμα, χωρίς όμως επί του παρόντος να θεμελιώνει αισιοδοξία για συνολική εξομάλυνση των σχέσεων της Ε.Ε. με τη Μόσχα.
Στα παραπάνω προστίθεται και η βεβαιότητα ότι το βραχυκύκλωμα στη Διατλαντική Σχέση που καταγράφηκε με την εκλογή του Τραμπ δεν πρόκειται να τερματιστεί πριν από την προεδρική εκλογή του Νοεμβρίου του 2020.
Η αβεβαιότητα και η ρευστότητα στη μεν Γερμανία έχουν ορίζοντα τον Σεπτέμβριο του 2021 οπότε λήγει η τετραετής θητεία της Ομοσπονδιακής Βουλής, στη δε Γαλλία την άνοιξη του 2022 οπότε λήγει η πενταετής προεδρική θητεία.
Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους διαπιστώνεται μια πρωτοφανής στην Ιστορία της Ευρώπης τους τελευταίους αιώνες αβεβαιότητα.
Στη διάρκεια του 18ου αιώνα δύο δυνάμεις στις παρυφές της ηπειρωτικής Ευρώπης πολλαπλασίασαν την ισχύ τους και κατέστησαν αποφασιστικοί παράγοντες διαμόρφωσης των ισορροπιών στη Γηραιά Ηπειρο.
Η Αγγλία, που με την ένωση με τη Σκοτία και στη συνέχεια με την Ιρλανδία σχημάτισε το Ηνωμένο Βασίλειο, έγινε ο αποφασιστικός παράγων αποτροπής της παντοδυναμίας οποιασδήποτε χώρας στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Παρόμοιο ρόλο απέκτησε και η Ρωσία μέσω της γεωγραφικής της επέκτασης στη Βαλτική από τον Πέτρο τον Μέγα και στη Μαύρη Θάλασσα από τη Μεγάλη Αικατερίνη στη διάρκεια του 18ου αιώνα.
Τέλος, η εμπλοκή των ΗΠΑ στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το 1917 από τον πρόεδρο Ουίλσον πρόσθεσε τον πιο αποφασιστικό για τον 20ό αιώνα παράγοντα συνδιαμόρφωσης των γεωπολιτικών ισορροπιών στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους, που σήμανε και το τέλος του διπολικού συστήματος της Γιάλτας, η προσγείωση στην πραγματικότητα είναι σκληρή.
Δεν πρόκειται για μια μακρά μεταβατική περίοδο, για μια μακρόσυρτη πορεία προς ένα νέο σύστημα ισορροπιών, αλλά για μια σταθερή και συνεχή επιδείνωση της ρευστότητας.
Αν το Τείχος έπεσε το 1989, η κρίση στην ευρωζώνη καταγράφηκε το 2010, η σύγκρουση στην Ουκρανία το 2013-14, το Brexit επικράτησε το 2016, σχεδόν ταυτόχρονα με το «Πρώτα η Αμερική!» του Τραμπ.
