Δίχτυ ασφαλείας

Οι συναντήσεις Τραμπ-Ερντογάν δεν έχουν μέχρι στιγμής οδηγήσει στην επίλυση των διμερών εκκρεμοτήτων ΗΠΑ-Τουρκίας. Παρ’ όλα αυτά λειτουργούν σαν δίχτυ ασφαλείας που υποχρεώνει και τις δύο πλευρές σε επικοινωνιακή αλλά και ουσιαστική αυτοσυγκράτηση ώστε να μην υπάρξει διολίσθηση προς μετωπική σύγκρουση.

Τα παραπάνω επιβεβαιώθηκαν πρόσφατα καθώς ταυτόχρονα με το πράσινο φως Τραμπ για την εισβολή της Τουρκίας στη Βορειοανατολική Συρία ανακοινώθηκε η συνάντησή του με τον Ερντογάν στον Λευκό Οίκο στις 13/11. Ολα τα παραπάνω για να αποφευχθεί μια μετωπική σύγκρουση που δεν τη θέλουν ούτε η Ουάσινγκτον ούτε και η Αγκυρα, που αναζητούν μια ισορροπία συγκρουσιακής συνύπαρξης με δεδομένο ότι η Τουρκία έχει τη δική της περιφερειακή ατζέντα η οποία αλλού αποκλίνει και αλλού συγκρούεται με τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Με άλλα λόγια, μια επιστροφή στην παλαιά ΝΑΤΟϊκή κανονικότητα των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας προβάλλει ως εξωπραγματική. Αλλωστε η κανονικότητα δεν βραχυκυκλώθηκε από τον Ερντογάν, αλλά διέγραψε μια πορεία αποδόμησής της περίπου τριών δεκαετιών, από την επαύριον της «Καταιγίδας της Ερήμου» την άνοιξη του 1991, όταν η Αγκυρα πήρε το μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον αποφάσισε να επενδύσει στη χειραφέτηση των Κούρδων. Ετσι, οι όροι και το πλαίσιο μιας εξομάλυνσης των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας θα αναζητηθούν από μηδενική βάση.

Δύο παραδείγματα από τη μεταπολεμική Ιστορία μπορούν να μας προϊδεάσουν για το στίγμα της ζητούμενης επί του παρόντος διμερούς εξομάλυνσης ΗΠΑ-Τουρκίας.

Το πρώτο είναι η εξομάλυνση των σχέσεων ΕΣΣΔ-Γιουγκοσλαβίας μετά το 1955 που δεν έθιξαν την προσέγγιση με τη Δύση, την οποία επέλεξε μετά το 1948 ο Τίτο για να αποδράσει από τη σκληρή απομόνωση στην οποία τον είχε εγκλωβίσει ο Στάλιν.

Το δεύτερο αφορά την εξομάλυνση των σχέσεων ΗΠΑ-Γαλλίας, από τους Πομπιντού και Ζισκάρ, που είχαν πάρει τη μορφή ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης όταν ο Ντε Γκολ το 1966 επέλεξε να αποχωρήσει από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. Μια εξομάλυνση που δεν έθιξε μέχρι και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου την πολιτική ίσων αποστάσεων της Γαλλίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ.